هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   191   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

تاريخچه اكسپوها (Expo)

تاريخچه اكسپوها (Expo) نهتنها نشانگر دستاوردهاي بارور انسان قرن بيستم و بيست و يكم در دورههاي متفاوت است، بلكه درك عميق انسان زمانه خود را از هنر، صنعت، علم و فرهنگ بازتاب ميدهد. همزمان با تاریخ تغییرات کمی وکیفی اكسپو، سیر تحول و پيشرفت مردماني كه در روند تطور تمدني خلق ميكنند، ويران ميكنند و بازميآفرينند، نيز نمودار مي شود.

هدیه ای به نام اکسپو

انقلاب صنعتي تولد اكسپوهاي نوين جهاني را به ما هديه داد، چراكه خواسته اوليه و اساسي اكسپوهاي جهاني نمايش دستاوردهاي كشورهاي صنعتي بود كه از انقلاب صنعتي برخواسته بودند.

اکسپو لندن

 اكسپو بينالمللي لندن (The London World Expo) كه در سال 1851 برگزار شد، نخستين اكسپو مدرن شناخته ميشود و در ادبيات نمايشگاهي با نام "نمايشگاه بزرگ كارهاي صنعتي همه ملل " از آن ياد ميشود. ده كشور مختلف دعوتشده بودند تا در رويدادي 160 روزه شركت كنند؛ رويدادي كه بيش از 3/6 ميليون بازديدكننده داشت.

اکسپو شیکاگو

اكسپو شيكاگو در سال 1933 رويداد مهم ديگري در تاريخ نمايشگاهها بود كه تأثير زيادي در توسعه آن داشت. اين اكسپو در برهه‌‌اي تاريخي برگزار شد؛  در آن هنگام ايالات متحده آمريكا در حال ترميم اقتصادي خود از ركود بزرگ دهه 1930 بود و شهر شيكاگو صدمين سال بنيانگذاري خود را جشن ميگرفت. 47 كشور مختلف در اكسپوی بزرگ شیکاگو شركت كردند و 30/38ميليون نفر آن را از نزديك ديدند.

در اين سال دو نوآوري در عرصه اكسپو شكل گرفت و در اكسپوهاي بعد به يادگار ماند. نخست آنکه براي نخستين بار اكسپو با مضموني ويژه برگزار شد؛ مضموني با عنوان "قرن پيشرفت"؛ پسازآن بود كه همه اكسپوهاي معتبر با تمركز بر يك مضمون مركزي برگزار ميشدند. دوم اينكه براي نخستينبار سايتها و پاویونهايي با ابعاد بزرگ ساخته شد. مسئولان اكسپو با ساخت غرفهها و سايتهاي بزرگ كه خرج بسياري هم داشت موافقت كردند و شركتهاي بزرگي مانند جنرال موتورز، فورد و کرایسلر، سازههايي را بنا كردند كه مورد استقبال كارآفرينان، بازدیدکنندگان و شركتهاي ديگر قرار گرفت.

اكسپو بروكسل

اكسپو بروكسل در سال 1958 نخستين اكسپويی بود كه بعد از جنگ جهاني دوم برگزار ميشد؛ زماني كه مردم سرگرم بازسازي خانههاي خود از ويرانه ناشي از جنگ بودند و در زماني كه مردم اروپا به دنبال بهانهاي براي باز پرداختن به اعتقادات خود در مورد پيشرفت بودند، اكسپو بروکسل با مضمون "منظر جهاني- انسانگرایی جديد" برگزار شد. رويكردي كه تغيير جهتی نمادين، از تأكيد بر ايدههاي "تكنولوژي محور" بر ايدههاي "انسانگرایی" را به نمايش ميگذارد. اين تغيير جهت، در سمبل اكسپو به خوبي نمايان بود:"سازهاي بزرگ كه در آن گويهايي به شکل اتم، متصل شده بودند؛ این سازه برمينمود كه انسانها ميتوانند مانند اتمها در کنار هم با صلح زندگي كنند.

 اکسپو ژاپن

ژاپن كشور شکستخورده جنگ جهاني دوم بود و بعد از جنگ به اقتصاد و پيشرفت صنعتي توجه بيشتري كرد. دولت ژاپن در سال  1964 پيشنهاد ميزباني شهر اوزاكا براي اكسپو 1970 را ارائه داد و در سال 1965 اين پيشنهاد پذيرفته شد. در اكسپو اوزاكا 76 كشور و 4 سازمان بينالمللي شركت كردند و 64 ميليون نفر از اين رويداد بزرگ  بازديد كردند، بيشترين ركورد بازديدكننده از اكسپوها تا حال حاضر! اكسپو اوزاكا تأثير بسزايي در توسعه حملونقل، شهركهاي اقماري، تسهيلات تجاري، گردشگري و تعامل فرهنگي در شهر اوزاكا برجاي گذاشت. اين اكسپو موجب رونق شهر اوزاكا به عنوان مركز منطقه كاناسي شد و نقش مهمي در توسعه و رونق اقتصادي ژاپن بازي كرد. اكسپو اوزاكا نخستين اكسپو جهاني بود كه در آسيا برگزار ميشد.

تغییر نگرش اکسپو/ احترام به طبیعت

از قرن بيستم تا قرن بيست و يكم، تجربه جهاني انسان نسبت به طبیعت تغییر کرد؛ از تحت انقياد درآوردن تا احترام به طبیعت. جدا از توسعه شهرها كه اين منظور را لحاظ ميكنند، اكسپوها نيز توجه روزافزوني به زمين و مسائل جهاني مانند بومشناسي و حمايت از طبيعت دارند. جنگهاي متعدد قرن گذشته انسان مدرن را به سوي توسعه صلح كشانده است؛ در نتيجه مردم جهان اكسپوها را به مثابه پلي براي از ميان برداشتن سوءتفاهمها و ترميم روابط و حل تناقضها ميبينند.

 بار دیگر ژاپن/حکمت طبیعت

هنگامیکه به بُعد عميق مضامين اكسپوهاي جديد مانند اكسپوی هانوفر در سال 2000 مينگريم كه حمايت از منابع را به عنوان موضوعي با اهميت ميبينند، همراهي اين اكسپوها را با زمان احساس خواهيم كرد. اكسپو ايچي در ژاپن به سال 2005 موضوع محوري خود را "حكمت طبيعت" قرار دارد. مضموني كه بازگوكننده رويكرد جهاني به "طبيعت، جامعه و آينده" است.

اكسپوی ساراگوسا

اكسپوی ساراگوسا در سال 2008 يك رويداد جهاني بزرگ بود با مضموني پويا حاكي از رابطه "آب و جامعه انساني". اين اكسپو برنامهاي حمايتي با تأثيري شگرف بود كه بر مفهومي اساسي تكيه داشت: "آب و پايداري".

قرن بیست ویکم/بازاندیشی روابط انسان باطبیعت

برگزاركنندگان اكسپوها در قرن بيست و يكم ميكوشند با استفاده از معاني عميق در اكسپوهاي خود، به بازانديشي پیرامون رابطه انسان و فنآوري كمك كنند، و اينكه چگونه با توجه به طبيعت، اين دو به هم متصل خواهند شد.

اکسپوها سرشار از زندگی

همچنان اكسپوهاي جديدي كه برگزار ميشود سرشار از زندگي هستند و نقش مهمي در توسعه و صلح جهاني بازي ميكنند. به موازات توسعه جهاني، اكسپوی شانگهاي چين با مضمون "شهر بهتر، زندگي بهتر" شكوه و جلالي را به تاريخ اكسپوهاي جهان اضافه كرد.