هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   191   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

اقتصاد بهتر است يا محيط‌زيست؟

ايران كشوري نفت خيز است و يكي از اعضاي كارتل بينالمللي نفتي (OPEC) است. ايران در سال 2014 با 7 درصد رشد در صادرات نفت 1.03 ميليون بشكه در روز فروش داشته است. ديگر كشورهاي اصلي نفتخيز و تأمينكنندههاي اصلي نفت اوپك نيز در اطراف خليج فارس قرار گرفتهاند. به دليل آلودگيهاي ناشي از حفاريهاي نفتي آبهاي خليج فارس به يكي از آلودهترين مناطق دريايي تبديل شده كه البته به دليل راهي كه از طريق درياي عمان به اقيانوس هند دارد تا حدودي از اين آلودگيها كاسته ميشود. اما كاوشها حاكي است كه آب هاي شمالي كشور نيز حاوي منابع نفتي است، حال سئوال اينجا است كه با توجه به محصور بودن آب هاي درياي مازندران آيا بهرهبرداري از منابع نفتي شمال بهصرفه است؟.

رويكرد به نفت درياي مازندران از جانب ايران

سخن از نفت درياي مازندران به پيش از انقلاب اسلامي بازميگردد. در آن سالهای پس از انقلاب و روابطه خصمانه با غرب باعث شد كه اين صنعت رشد قبل از انقلاب خود را نداشته باشد و از اين لحاظ  ابعاد مثبتي داشت چراكه باعث شد از تبديل شدن ايران به كشوري صرفاً نفتي با اقتصادي مشابه عربستان جلوگيري شود و توجه به صادرات غیر نفتی، تولید داخلی و اقتصاد مقاومتی در سالهای اخیر شاهدی بر همین امور است.

تحريمهاي نفتي نيز جايي را هدف گرفتهاند كه از پيش قابل پيش بيني بود. سختي فروش نفت در سالهاي تحريم براي كشورمان البته مشكلاتي براي مردم به همراه داشت مضاف بر اينكه در زمان قانون هدفمندي يارانهها گفته ميشد با توجه به روند مصرف انرژي در كشور تا سال 1400 نفتي براي صادرات باقي نخواهد ماند و بيشتر نفت و گاز صرف مصارف داخلي خواهد شد.

روز بعد از واقعه

دورنماي روزهاي بعد از هجوم شركتهاي نفت و پالايش به زيست بوم شمال ايران چشم انداز نامطلبوبي را در پيش روي ما ميگشايد. مساحت كم و جمعيت زياد نوار شمالي به سرعت منطقه را به نقطه بيبازگشت خواهد كشاند و تأسيس صنايع خشني همچون پالايشگاه منجر به تشديد سرعت نابودي ميشود.

تصرف هر كدام از اراضي جنگل، جلگه، مرتع، زمين كشاورزي عواقب خود را در پي خواهد داشت كه علاوه بر تأثير در محيطزيست بر جذب گردشگر نيز تأثير منفي خواهد گذاشت. كشاورزان هرچه بيشتر كار خود را رها خواهند كرد و كساني كه در اين شرايط كار و كاشانه خود را از دست دادهاند و در صنعت نفت نيز كسب و كاري براي خود نمييابند به صف فقرا و تنگدستان شهرهاي بزرگ خواهند پيوست. رشد جمعيت ناشي از مهاجرت به نوبه خود بر ساختوسازها و فشار بيشتر به منابع و تخريب محيطزيست تأثير خواهد گذاشت و جمعيت غيربومي مسائل فرهنگي و اجتماعي متعددي را به همراه خواهند داشت.

در باغ سبز

در مقابل ادعا مي شود كه نفت ميتواند اقتصاد منطقه شمال كشور را متحول كند. اين گفته در حالي طرح ميشود كه سطح زندگي مردم مسجدسليمان، ماهشهر، آبادان و  هويزه پيش روي ما است. منافع نفت در ايران ملي است و نه استاني و رجوع به تجربه استانهاي جنوبي بسيار پندآموز خواهد بود. در شرايطي كه هماكنون اين استانها با مشكلات متعدد زيستمحيطي دست و پنجه نرم ميكنند تاسيس صنايع خشن نفت نقطه پاياني خواهد بود بر محيطزيست در حال احتضار باريكه شمالي و بالمآل كشور.