نشریه شماره   191   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

20میلیون سند در صف انتظار

بازار ساختمان: سالها پیش بود که ایده تعویض اسناد مالکیت و بالا بردن ضریب اطمینان آن برای جلوگیری از جعل اسناد و ایجاد امنیت روانی بیشتر برای مالکین، در سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مطرح گردید . فرم اولیه تهیهشده در معرض نظرخواهی سردفتران ودفتریاران اسناد رسمی هم قرار گرفت و در اسفندماه 88 با حضور دکتر تویسرکانی معاون رئیس قوه قضائیه و رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در محل اداره ثبت اسناد و املاک شمال شرق تهران از اولین سند تک برگی صادره پردهبرداری به عمل آمد . هرچند شروع واقعی صدور اسناد مالکیت جدید موسوم به تک برگی در سرتاسر کشور و در تمام استانها حدود یک سال دیگر به طول انجامید، ولی بالأخره این مهم تقریباً در سال 90 در کشور به صورت عمومی وارد فاز اجرایی شد. اکنون پس از گذشت 3 سال، هنوز هم صحبت از تعویض اسناد مالکیت قدیمی منگولهدار با سندهای تک برگی است. سازمان ثبت همواره اعلام کرده است: همه اسناد دفترچهاي تا سال 94 بايد به سندهاي جديد كه به نام «كاداستر» معروفاند، تبديل شوند. غيرقابل جعل بودن، تعويض سند پس از هر انتقال، سرعت بالا در استخراج اطلاعات و ارتقاي امنيت اسناد رسمي، از ويژگيهاي اين سندهاست. در طی این سه سال، تنها 7 میلیون سند مالکیت جدید جایگزین شده است که هنوز 20میلیون سند همچنان در صف  انتظار است؛ کارشناسان مشکلاتی مانند کمبود کارکنان دفاتر ثبت اسناد، توالی پوچ و بیهوده در این دفاتر، نبود يك سايت جامع يا پرتال اطلاعرساني و وجود کارچاقکنها را دلایل کندی روند این موضوع میدانند .

تعویض اسناد کار بزرگی است

محمد مولایی، دفتردار بابیان این مطلب که تعویض اسناد کار بزرگی است، به پیام ساختمان گفت: این کار بزرگ نیازمند دقت است و حساسیت فوق العاده دارد، زیرا این اسناد در آینده نزدیک مبنای تمام معاملات خواهد شد. وی گفت: جایگزینی سندهای قدیمی با سندهای جدید  طرح جدیدی است و باید مردم برای اجرای این طرح با دفاتر اسناد همکاری کنند و از طولانی شدن روند اجرای آن نرنجند.

کارچاقکن استخدام کنید

یکی از مراجعهکنندگان به دفترثبت، با بیان این مطلب که اولین جمله سازمان ثبت در بدو ورود"خدمت به مردم است" به پیام ساختمان گفت: اما عملاً این جمله در حد شعار در دفاتر ثبت باقیمانده است  زیرا روند طولانی در این دفاتر نشان از این جمله ندارد. سازمانی که باید حتی در نگاهش به اقشار جامعه منصف باشد، کاری کرده است که مردم به ارائه رشوه روی بیاورند و اگر هم اعتراضی باشد سندهای شما  مزین به مهر بازداشت خواهد شد . وی ادامه داد :  هر بار که خواستیم رو در رو مشکلات را به رئیس سازمان ثبت بگوییم، می گویند رئیس  برای سرکشی به استانهای همجوار رفتهاند. حال سؤالم این است: زمانی که رئیس سازمان ثبت در نشریات میگوید تعویض اسناد ده روزه است، آوارگی چند ماهه مردم را نمی بیند! تمام دوستان و آشنایان، این تعویض را در طی بیش از یک ماه، آن هم با صد جور چاکرم، مخلص دریافت کردهاند. وی درپایان افزود: اگر می خواهید کارتان در عرض یک هفته با خوشحالی تمام شود حتما کارچاق کن استخدام کنید.

اداره ثبت به قولش عمل کند

یکی از مراجعهکنندگان،  به اسناد منگوله دار قديمي اشاره مي کند و میگوید: قبلاً نقل و انتقال اسناد منگولهدار قديمي در دفاتر اسناد رسمي و محضرها انجام میشد که نيازي نبود به اداره ثبت مراجعه شود ولي با سيستمي شدن و الزام براي تعويض سند در هنگام فروش، بايد فرد به اداره ثبت مراجعه کند که گاه حدود يک ماه معطل میشود. او که خود را در و پنجره ساز معرفي میکند، مي افزايد: وقتي به فردي قول میدهم که ساعت ۸ صبح در محل کارم باشم يا کارش را به او تحويل دهم ديگر آن را به زمان ديگري موکول نمیکنم يا او را چند روز معطل نمیکنم؛ اما به نظرم در اين اداره معطلي چندروزه و انجام نشدن کار ارباب رجوع در زمان مقرر عادي شده است.

رفتوآمد ارباب رجوع بين ثبت و نظام مهندسي

جعفری، سردفتردار تأکید کرد: اسنادي که به سند تک برگي (طلقي) تبدیلشده باشند ۵ روزه تعويض مي شوند، اما تعويض سندهاي قديمي منگوله دار زمان بيشتري میبرد به پیام ساختمان گفت: بايد نقشهبرداری از محل با بازديد و جانمايي انجام شود که اين فرآيند حدود ۲۰ روز طول میکشد. وی يادآور شد: درگذشته سندهاي منگولهدار صفحهای براي نقل و انتقالات داشت و در محضر اسناد رسمي اين نقل و انتقال ثبت مي شد، اما اکنون بايد براي هر بار نقل و انتقال به اداره ثبت مراجعه و سند تعويض شود. او به واگذاري تهيه نقشههای تفکيکي به سازمان نظام مهندسي ساختمان اشاره میکند و میگوید: اگرچه حجم کار اداره ثبت کاهشیافته، اما ارباب رجوع دائم بين ثبت و نظام مهندسي در رفتوآمد است.

وی در پاسخ به این سؤال که يكي از پرسشهاي مردم اين است كه آيا سندهاي قديمي بهعنوان وثيقه اعتبار دارند يا خير. گفت: چنانچه معاون امور املاك سازمان ثبت اسناد و املاك كشور اعلام كرده اين سندها همچنان اعتبار دارند و ميتوان براي قرار وثيقه از آنها استفاده كرد اما صاحبان اسناد بايد براي تعويض آنها اقدام كنند. متأسفانه  مردم اطلاع كافي از جزئيات آن ندارند. اينكه چه مراحلي بايد طي شود، چه مداركي لازم است، چقدر زمان ميبرد، چه هزينههايي دارد، اسناد در رهن را چگونه بايد تبديل كرد و... پرسشهايي است كه انگار براي يافتن پاسخ آنها چارهاي جز مراجعه حضوري به دفاتر ثبت اسناد و البته معطليهاي طولاني وجود ندارد.

چرا سازمان ثبت پاسخگو نیست

براساس آمار سالانه 34ميليون خدمت به حدود 100ميليون مراجعهكننده ارائه ميشود. وجود برخي كاستيها در چنين سازمان بزرگي ممكن است طبيعي باشد اما مشكلاتي هست كه نميتوان از كنار آنها بهسادگی گذشت. يكي از مراجعان اداره ثبت اسناد ميگويد: به 2دليل مجبور شدم كارم را به کارچاقکن بسپارم، اول اينكه اعتراض و شكايت سرانجامي ندارد، دوم اينكه اگر هم به شكايت رسيدگي شود متصدي مربوطه به سادگی ميتواند يك مهر "بازداشت" روي سند مالكيت بزند و هر وقت مراجعه كني دچار مشكلاتي ميشوي كه ديگر هوس شكايت نكني.

متأسفانه در طی سالهای اخیر پیام ساختمان با وجود  نامهنگاري و تماسهاي تلفني و مراجعه حضوری متعدد نتوانسته است با  رئيس اين سازمان  گفتگویی برای طرح مشکلات مردم و دغدغه آن ها از سازمان ثبت داشته باشد. حتی بسیاری از دفترداران نیز اظهار کردهاند سازمان ثبت اطلاع داده است به هیچ وجه بدون داشتن نامه پاسخگوی خبرنگاران نباشند.