نشریه شماره   191   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

بقـعه شیخ حیـدر

بقعه شیخ حیدر منصوب به شیخ حیدر پدر شاه اسماعیل اول، در مشکینشهر اردبیل واقع است. این مقبره در باغ سبز و با صفایی که قبرستان قدیمی مشکینشهر بوده و در مرکز شهر قرار دارد، واقعشده است.

نمای خارجی این بنا بهصورت برج بلندی به ارتفاع تقریبی 18 متر و به قطر 5/10 متر بهصورت استوانهای است.این بقعه از بیرون به شکل برج مدور و از داخل به شکل 12 ضلعی و در دوطبقه قسمت زیرین سردابه و قسمت فوقانی بهصورت برج مدور با ارتفاع 5/18 متر و قطر 5/10 متر است.

بقعه شیخ حیدر از خارج با کاشیهای فیروزهایرنگ به آیات  سوره فتح و همچنین لفظ جلال" الهت " در اشکال مختلف و با خطوط کوفی مزین شده است.داخل مقبره از دوطبقه تحتانی و فوقانی تشکیلشده است و در ورودی سردابه در شمال برج قرار دارد که بهوسیله یک راهپله بلند به راه باریک منتهی به سردابه راه یافته است.

قبر شیخ حیدر در منتهیالیه سردابه قرار گرفته است. پلان برج یا اتاق فوقانی به شکل دوازده ضلعی منظمی است که هر ضلع آن 20/2 متر میباشد و به علت احداث شیارهای سراسری در سطح داخلی برج، بنا بلندتر ساخته شده و ارتفاع بیشتری دارد. در ورودی و سه پنجره آن با مقرنسکاری گچی و کاشی تزیینشده و قاب محرابی شکل بر همه جای بنا دیده میشود.

در مورد قدمت بنا و تاریخ احداث آن اظهارات گوناگونی ابرازشده است که دونالد ویلبر پژوهشگر تاریخ معماری ایرانی اسلامی معتقد است این بنا از آثار قرن 7 و 8 هجری قمری است و در دوره صفویه تکمیل و کاشیکاری شده است.

در سال 1380 طرح ساماندهی حریم بقعه شیخ حیدر در جلسه هیئت دولت تصویب شد که این طرح شامل سه مرحله کلی تملک، مرمت و اجرا بود.بقعه شیخ حیدر در سال 1311 ه.ش با شماره 184 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.