هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   191   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

بساز بفروش ها قانون را دور می زنند

گروه ساختوساز: فرهنگ بر تمام جنبههای زندگی انسان تأثیرگذار است. یکی از بخشهایی که ارتباط مستقیم با فرهنگ دارد، ساختمانسازی و مالک سرپناه شدن است که از دیرباز به جهت پایداری که درگذر زمان دارد و همچنین امنیتی که به واسطه آن برای ساکنان به وجود میآید، برای ما ایرانیها حائز اهمیت است و بزرگترین ثروت به حساب میآید. این فرهنگ تا جایی نهادینهشده است که انگار خانه بخشی از هویت ماست و عدم مالکیت به معنای نقص هویت تلقی میشود. از طرفی دیگر همین فرهنگ یکی از عواملی است که باعث شده ساختمانسازی افزایش یابد و بهطور غیر مستقیم حتی روی قیمت آن تأثیرگذار باشد.  گشت و گذاری هرچند کوتاه در کوچه و پسکوچههای کلانشهرها- به ویژه تهران نشان- میدهد که ساختمانسازی با سرعت عجیبی در حال پیشرفت است، بهگونهای که در برخی سالها ساختوسازهای تهران معادل کل ساختوسازهای یک سال اروپاست. متأسفانه از این پتانسیل به نحو شایستهای استفاده نمیشود و در اغلب موارد حتی برای اقتصاد کلان ما عواقب منفی به بار میآورد، زیرا ساختمانی که با مصالح و ثروت ملی ساخته میشود،از کیفیت لازم برخوردار نیست و تبدیل به ابزاری برای عدهای سود جو شده است. در ادامه سلسله گزارشهای پیام ساختمان از پروژههای ساختمانی سطح شهر تهران به سراغ یکی دیگر از ساختمانها رفتهایم. خواندن این گزارش خالی از لطف نیست.

کاردانی که بساز و بفروش میشود

مالک ساختمان، خودش کاردان و عضو سازمان نظام کاردانی ساختمان بود و از ریزودرشت مطالب نشریه اطلاع داشت. سر صحبت را با او باز کردیم. بد جوری دلش از وضعیت ساختمانسازی پر بود؛ برای همین پیش از اینکه ما بپرسیم او با شناختی که از نشریه داشت گلایههایش را مطرح کرد: « بنده 10 سال است مدرک کاردانی گرفتهام و ازآنجاییکه کاری به ما نمیرسد، تصمیم گرفتم فارغ از اوضاع و احوال امروز و دعواهای زرگری، خودم ساخت و ساز کنم.

وی ادامه داد: خیلی تلاش کردم به جایگاهی که مد نظرم بود از طریق حرفه و تخصصی که داشتم برسم اما به نفع خیلیها نبود که ما هم به نسبت تخصصمان نان بخوریم. تصمیم گرفتم وارد ساختار معیوب ساختمانسازی شوم! البته از راه کاملاً قانونی که مورد قبول همه است. با سرمایه اولیه پدرم شروع به ساختوساز کردم و در اصطلاح شدم بساز و بفروش؛ بنابراین آنچه که سالها منتظر بودم تا از طریق قانونی صورت بگیرد و من هم مانند بقیه مجری باشم، از طریق آسانتری پیگیری کردم و به نتیجه رسیدم. این موضوع نشان میدهد که در صنعت ساختمان ما بهترین کار این است که به جای در از پنجره وارد شویم. من همانی هستم که ساخت یک متر ساختمان را در صلاحیت من نمیدیدند و بر سر "نخواستنم" دعوا بود، اما امروز اهالی محل همه به من اعتماد دارند و هر کس میخواهد خانه بسازد یکراست سراغ خودم میآید. اگر هم کسی نخواهد، خودم میسازم و میفروشم.

بساز و به فروشها قانون پارکینگ را دور میزنند

از او درباره وجدان کاری و اخلاق حرفهای پرسیدم و اینکه چه اندازه در کار یک سازنده میتواند نمود پیدا کند که پاسخ داد: اگر کسی بخواهد اخلاق حرفهای را زیر پا بگذارد هیچ مرجعی نمیتواند مچش را بگیرد. بلافاصله بعدازاین که یک کارش رو شد سراغ ترفند دیگر برای دور زدن قانون میرود. به دلیل اینکه ساختمان ساخته دست بشر است به طور طبیعی راههای دخالت انسان در آن زیاد است. هزاران آیتم در فرایند ساختمانسازی وجود دارد و حداقل سازنده میتواند دریکی از آنها کمکاری کند. مهندس ناظر هم برای این نیست که تخلفات مجری را بگیرد. مهندس ناظر برای این است که کمک حال مجری باشد. ما بنای کار را بر ارتکاب تخلف توسط مجری و مچگیری مهندس ناظر گذاشتهایم. این فرهنگ باید اصلاح شود.

وی در ادامه به یک نمونه رایج در دور زدن قانون توسط بساز و به فروشها اشاره کرد و گفت: از زمانی که شهرداری تأمین پارکینگ برای ساختمانها را اجباری کرده است، بساز و به فروشها به دردسر افتادهاند. در قانون تأمین پارکینگ به همان اندازه که زمین توانایی تأمین پارکینگ را داشته باشد، بساز و بفروش میتواند واحد بسازد.  فرض کنید که با احتساب موتورخانه مرکزی زمینی مساحتی برای تأمین 6 واحد پارکینگ داشته باشد، در این صورت باید سازنده 6 واحد در آنجا احداث کند.

وی ادامه داد: بساز و به فروشها شیوه جالبی برای دور زدن قانون تأمین پارکینگ پیداکردهاند. آنها برای رفع این مشکل و اجازه ساخت واحدهای بیشتر ، موتورخانه مرکزی ساختمان را حذف میکنند و به جای آن پکیج را در دستور کار قرار می دهند تا بدین وسیله اولا فضا برای پارکینگ بیشتر شود و مهم تر اینکه چون تهیه پکیج بر خلاف موتورخانه مرکزی به عهده آنها نیست، هزینهای را درزمینه تاسیسات متحمل نمیشوند.در حالت اول اگر قرار بود موتورخانه احداث شود، علاوه بر هزینهای که صرف احداث آن میشد، مجوز تعداد واحدهای کمتری از طرف شهرداری برای آنها صادر میشود.

بر خلاف جریان آب شنا کنید

یاد صحبتهای اول مصاحبه افتادم که میگفت با پول اندکی که داشتم وارد ساختوساز شدم. از او پرسیدم که چگونه در این مسیر تا اندازهای پیشرفت کرده که همه اهل محل به او مراجعه میکنند که پاسخ داد: در کشور ما  «برخلاف جریان آب شنا کردن» بسیار عاقلانه است و تجربه نشان داده که زودتر از کسانی که در جهت آب شنا میکنند، به مقصد میرسید.

وی افزود: در صنعت ساختمان و بازار مسکن هم، وضعیت به همین روال است. شما باید خلاف جهت بازار حرکت کنید. اگر بازار به سمت فروش میرود شما بخرید و اگر به سمت خرید میرود، شما بفروشید. در هر دو شکل این ماجرا سود خواهید کرد و برندهاید. تقریباً در تمامی سالهایی که کار ساختوساز میکنم این یک اصل غیرقابل انکار بوده است.

مواظب زمینخواران باشید

از او خواستم که توصیهای بر اساس تجربه چندین سالهاش برای مردم داشته باشد، که گفت: پنج سال پیش قطعه زمینی به مساحت 200 متر در اطراف تهران داشتم که در گوشه آن اتاقک 15 متری هم وجود داشت. این زمین فاقد سند محضری بود و به اقتضای شرایط نمیخواستم آن را بفروشم. یک روز که خواستم سری به ملکم بزنم، یک خانواده بسیار فقیر  را دیدم که وسط زمین چادر زده بودند و مشغول زندگیشان بودند. این خانواده بسیار فقیر به دلیل اینکه هیچ محلی برای زندگی نداشتند، آنجا آمده بودند و از من خواستند که به زندگیشان رحم کنم. من هم گفتم تا زمانی که ملکم را نفروختهام شما میتوانید در آن ساکن باشید. حدود دو سال در آنجا ماندند. یک روز که تصمیم گرفتم  ملک را بفروشم عذر آنها را خواستم اما  فاز از سرم پرید وقتی گفتند این زمین مال خودشان است. اولش خندهام گرفته بود اما بعد دیدم که ماجرا جدی است. آنها با همکاری چند زمینخوار و البته همکاری کسانی که در سازمانهای ثبت اسناد و املاک دست داشتند، فهمیده بودند که زمین من سند ندارد و دردناک اینکه زمانی خواستم قولنامه را نشان  دهم خبری از قولنامه نبود و شاید قولنامهام را همانها به سرقت برده بودند. مالک ساختمان هم که ایران تشریف نداشت. در نهایت قرار شد استشهاد محلی بیاورم که البته من برای گرفتن استشهاد همسایهای نداشتم. میخواستند ملک را به جهت ایجاد نزاع بین طرفین به نفع دولت مصادره کنند اما در نهایت تصمیم گرفتم که با آنها کنار بیایم و یکسوم ارزش ملک را بگیرم و شکایتی نداشته باشم . به مردم توصیه میکنم هر جا ملک دارند فوری برای گرفتن سند آن اقدام کنند.