نشریه شماره   191   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

ایلام لرزید؛ مسکن مهر امتحان پس داد

یکشنبه بیست و ششم مردادماه، حدود ساعت 19 زمینلرزه مناطقی از استان ایلام را لرزاند. در رابطه با زلزله به مردم اطلاعرسانی شده بود درنتیجه بسیاری از این افراد شب را در فضای باز گذرانده بودند. اما ساعت 7:02 صبح روز دوشنبه زمینلرزهای به بزرگی ۶.۱ ریشتر در اعماق درونی زمین در شهرستان کوچک آبدانان و مورموری در مرز استانهای ایلام، لرستان و خوزستان به وقوع پیوست. موقعیت دقیق این زلزله ۶.۱ ریشتری ۳ کیلومتری مورموری، ۳۶ کیلومتری موسیان و ۴۱ کیلومتری دهلران در ایلام گزارش شد. شهر مورموری در استان ایلام نیز از ساعت ۱۵:۵۴ تاریخ ۲۶ مردادماه تا ساعت ۱۹ روز اول شهریورماه تعداد ۵۵۰ زمین لرزه را به خود دید. اگرچه مورموری کماکان اسیر لرزشهای شدید است.

بزرگی زمینلرزه ایلام بخشهایی از استانهای مجاور از جمله خوزستان، همدان، اراک، گرمسار، دهلران و کرمانشاه را نیز لرزاند. بر اساس آخرین آمار، دو شهرستان آبدانان و مورموری بیشترین میزان خسارت را در پی زلزله 6.1 ریشتری داشتهاند.این زلزله بزرگ باعث قطع ارتباطات تلفنی، آب و برق در مناطق مختلف زلزلهزده شده و خسارات شدیدی به واحدهای مسکونی بخصوص در بخش مورموری شهرستان آبدانان وارد کرد. براثر این زلزله مسیرهای ارتباطی به بخش زلزلهزده به دلیل ریزش کوهها مسدود و به خانههای روستایی و تأسیسات مختلف در بخش مورموری خسارت زیادی وارد شد.

گزارش خبرنگاران اعزامی حاکی از آن است که در روزهای اولیه، مسیرهای ارتباطی به بخش مورموری بر اثر زمینلرزه بهشدت تخریب گردید و راههای دسترسی به منطقه، آسیب دید. همین عامل باعث سخت شدن امدادرسانی به منطقه زلزلهزده در بخش مورموری شد، این در حالی است که این استان نیازمند بالگرد بود اما خبری از آن نبوده و پس از گذشت چندین ساعت از وقوع حادثه، در حال رایزنی برای اعزام بالگرد از کرمانشاه بودهاند، آنهم در شرایطی که خسارت شدید به هشت روستای این منطقه وارد شد و بخش مهمی از منازل مسکونی و زیرساختهای منطقه آسیب جدی دید.

نحوه امدادرسانی و نجات

در همین حال استاندار ایلام با اعلام اینکه خسارات زیادی به مناطق زلزلهزده واردشده است، تأکید کرد: میزان مجروحان این حادثه زیاد بوده، و در پی آن مدیرعامل جمعیت هلالاحمر استان ایلام نیز از خسارت شدید مالی به مورموری خبر داد و گفت: این زلزله با برجای گذاشتن 462  نفر زخمی، خسارات شدیدی به زیرساختهای منطقه در بخش آب، برق، مخابرات وارد کرده است. این در حالی است که مسئولان در مورد زلزله به مردم اطلاعرسانی کرده بودند، یعنی خود از وقوع زلزله با خبر بوده و میبایست پیشتر دستگاههای هلالاحمر، شهرداری، مرکز بهداشت و درمان و دیگر دستگاههای اجرایی عضو ستاد بحران شهرستانهای موردنظر در آمادهباش کامل بوده و نحوه امدادرسانی و نجات تدارک دیده میشد!

فرماندار آبدانان گفت: زلزله شهرستان آبدانان به دو هزار و ۷۰۰ خانوار خسارت وارد کرد. از این شمار خانوار خسارتدیده یک هزار روستایی و بقیه شهری بودند. عسگری همچنین مجموع خسارتهای وارده به منازل مسکونی و زیرساختهای شهرستان آبدانان را بین ۸۰ تا ۹۰ درصد عنوان کرد و افزود: این زلزله به تأسیسات زیربنایی ازجمله آب، برق، تلفن، جادهها و خانههای روستایی خسارتهای زیادی وارد کرده  و اکنون شمار زیادی از مردم این شهرستان از ترس وقوع پسلرزههای بعدی با وجود گرمای ۵۰درجه در خیابانها حضور دارند.

بیشترین خسارت در مسکن مهر آبدانان

آنچه بیشتر از سوی کارشناسان مورد انتقاد قرار گرفت، موضوع ایمنی ساختمانهای این استان و کمکاری پیمانکاران این ساختمانها بود. به عنوان مثال تخریب 70 درصدی ساختمان مخابرات آبدانان نشان از عدم رعایت مسائل ایمنی در ساختوسازها از سوی پیمانکار و ناظر چنین ساختمانهایی است.

به گفته استاندار ایلام، زلزله به 10 هزار واحد مسکونی و زیرساختهای آبدانان خسارت وارد کرده است. محمدرضا مروارید گفت: خسارات وارد آمده به منازل از 10 تا 100 درصد است و بر اساس برآوردهای انجامشده، حدوداً 10 هزار واحد مسکونی دچار آسیب شدهاند و میزان خسارات در روستاهای نزدیک به مورموری بیش از سایر مناطق است. بیشترین خسارت واردشده به مسکن مهر آبدانان بوده که با توجه به چهار طبقه بودن این ساختمانها، امکان سکونت در اغلب آنها وجود ندارد.

به گفته وی به زیرساختهای آبدانان شامل راههای مواصلاتی، آب و برق نیز خسارات شدیدی واردشده که انتظار میرود مسئولان در راستای جبران خسارات وارده و کمک به مقاومسازی منازل و بازسازی زیرساختها بهویژه در روستاها کمکهای لازم را به عمل آورند. همچنین استاندار ایلام اعلام کرد: اسکان اولیه زلزلهزدگان انجامشده و علاوه بر کسانی که منزلشان تخریبشده به افرادی که از رفتن به خانهشان ترس دارند نیز چادر دادهشده است.

خسارت500 میلیارد ریالی زلزله به دهلران

همچنین500 میلیارد ریال خسارت زمین لرزه در دهلران برآورد شده است. این حادثه باعث وارد آمدن خسارت جدی به زیرساختهای آب، برق، مخابرات و منازل مسکونی و اداری شهرستان دهلران شده و به بیش از 6هزار واحد مسکونی، تجاری و اداری این شهرستان آسیب زد که در برخی مناطق روستایی خسارت جدی و درصد آن نیز متغیر است. زلزله همچنین به شبکههای انتقال آب بسیاری از روستاهای این منطقه آسیب جدی وارد کرده و سبب از مدار خارج شدن شبکه شده که برای تأمین نیازهای مردم آبرسانی به صورت سیار انجام میشود.

خسارت10 میلیارد تومانی به شبکه آب

معاون آب و فاضلاب شهری ایلام نیز اظهار کرد: شبکههای اصلی و فرعی و مخازن آب در سه شهر مورموری، آبدانان و دهلران آسیب جدی دیدهاند و  برآوردهای اولیه از میزان خسارت به چاهها و شبکههای آب و فاضلاب مناطق زلزلهزده دهلران، آبدانان و مورموری ۱۰ میلیارد تومان است.

شاپور پولادی معاون امور عمرانی استاندار ایلام نیز اظهار داشت: آسیبهای بسیاری به زیرساخت های آب شهری و روستایی راهها و منازل مسکونی واردشده است. وی گفت: در مناطق شهری تخریب منازل از ۱۰ تا ۹۰ درصد بوده و در مناطق روستایی تخریب منازل از ۲۰ تا ۱۰۰ درصد بوده است. پولادی عنوان کرد: در راهها نیز به دلیل وجود ریزش ها در برخی از زمانهای روز راهها مسدود شد ولی اکنون تمامی مسیرهای ارتباطی آبدانان باز هستند.

تخریب واحدهای مسکن مهر

 دراینباره احسن علوی نماینده مردم شهرستانهای سنندج، دیواندره و کامیاران در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه زلزله به 10 هزار واحد مسکونی و زیرساختهای آبدانان خسارت مالی وارد کرده است، گفت:  طبیعتاً در زلزلههای بیش از 5 ریشتر ساختمانهای روستایی فاقد اسکلتبندی و ساختار اجرایی صحیح در مقابل نیروهای جانبی بهویژه زلزله بههیچوجه مقاومت ندارند تخریب و غیرقابلسکونت میشوند.

عضو کمیسیون عمران مجلس افزود: با توجه به اینکه در نحوه ساخت بیشتر روستاهای مناطق دورافتاده از هیچگونه آییننامه و ضوابط و مقررات فنی تبعیت نمیشود و نظارت درستی نیز در کنترل ساخت آنها وجود ندارد، از حداقل استانداردهای اجرایی بیبهرهاند و در اثر کوچکترین تکانی در زمین دچار شکاف و تخریب میشوند.

وی با اشاره به اینکه لازم است اعتبارات کافی در اختیار بنیاد مسکن که مسئولیت بازسازی و مقاومسازی خانههای روستایی را بر عهده دارد اختصاص داده شود، افزود: خانههای روستایی امروز به دلیل ضعف ساختوساز، نبود دانش فنی کافی و اجرایی و بهرهگیری از مصالح کمدوام و نامرغوب، از وضعیت نامطلوبی برخوردار است بنابراین لازم است هرچه سریعتر برای مقاومسازی ساختمانهای روستایی با حفظ هویت معماری آن اقدام شود.

علوی در خصوص تخریب واحدهای مسکن مهر منطقه آبدانان گفت: در بازدیدی که از ساخت مسکن مهر برخی شهرکهای اقماری تهران داشتم شاهد یکسری اشکالات اجرایی در ساخت همچون روشهای اجرای بادبند، تیغههای جداکننده داخلی در ساختمانسازیها بودم، شاید به دلیل  نبود نظارت مستمر و عدم اجرای دقیق به دلیل شتاب در کار و افزایش سرعت عمل، کیفیت را قربانی کردند و متأسفانه قبول دارم که در برخی مناطق کشور پروژههای مسکن مهر از کیفیت اجرایی مطلوبی برخوردار نیست.

نماینده مردم شهرستانهای سنندج، دیواندره و کامیاران در مجلس با بیان اینکه ساختمانهای مسکن مهری که با 6 ریشتر تخریب شود و حتی صدماتی به آن وارد شود واقعاً جای سؤال دارد، گفت: با توجه به اینکه این پروژهها مطابق با آییننامههای جدید ساختهشده، تخریب آنها در کنار سرپا ماندن برخی ساختمانهای روستایی جای تأسف و سؤال دارد.