هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   190   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

ارتشی که مهمات ندارد

حضور شرکتهای صدور خدمات فنی و مهندسی کشور در پروژههای اجرائی و مشاورهای سایر کشورها نشاندهنده سهم ایران در بازارهای بینالمللی است. ارزش صادرات خدمات فنی مهندسی طی سالهای اخیر کاهش زیادی داشته است اما عامل فروکش کردن صادرات خدمات فنی مهندسی کشور نیز دلایل بسیاری دارد.

چندین سال است که در تحریم هستیم، از طرفی در شرایط بحران اقتصادی جهانی بسیاری از پروژههای عمرانی با افت مواجه شده که منجر به کاهش صادرات خدمات مهندسی ما به کشورهای هدف شده است. اما فعالان این حوزه از مشکلات دیگری از صدور خدمات فني و مهندسي میگویند، از ضعف نهادهاي زيربنايي براي حمايت از صادرات خدمات فني و مهندسي تا دستخالی مهندسان به دلیل مطالبات معوقی که از سوی دولت پرداخت نشد.

دست خالی مهندسان خدمات فنی و مهندسی

رئیس پیشین کمیسیون عمران و خدمات فنی و مهندسی اتاق ایران گفت: صادرکنندگان خدمات فنی و مهندسی ایرانی توان بالقوهای برای تولید در بازارهای جهانی دارند و بازارهای خوبی نیز وجود دارد اما اگر از حمایتهای دولتی برخوردار شوند.

فاروق کیخسروی بابامیری در خصوص مقایسه ایران با سایر کشورهای منطقه، افزود: میتوان گفت امتیازات صادرکنندگان خدمات فنی و مهندسی ما در دانش فنی بالا و تجربیات بسیار ذیقیمت حداقل در خاورمیانه بینظیر است اما مشکل این است که اکثر پیمانکاران و فعالان ما در این حوزه مطالبات بسیار سنگینی از سازمانهای دولتی دارند.

وی وضعیت مهندسان ایرانی را به سربازانی تشبیه کرد که با اسلحه به جبهه رفتند اما مهماتی برای جنگ در اختیار ندارند. به گفته کیخسروی موارد اینچنینی دست و پای مهندسان ما را بسته است درحالیکه علیرغم تجربیات گرانبهای آنان، متأسفانه نتوانستهایم از پتانسیل بازارهای خارجی بهخوبی استفاده کنیم.

رئیس انجمن صادرکنندگان خدمات فنی و مهندسی استان کردستان تصریح کرد: با توجه به عدم توان مالی بابت مطالبات معوقه، وقتی مهندسان وارد عقد قرارداد با کشور میزبان میشوند، اولین گام تعیین پیشپرداخت است که این موضوع به مذاکرات لطمه میزند. وی ادامه داد: کشورهای منطقه بهویژه کشوری مثل ترکیه نهتنها مشکلی در صادرات خدمات فنی، مهندسی ندارند بلکه به دلیل حمایتهای بیدریغ دولت خود هیچ دغدغهای نیز ندارند چرا که دولت ترکیه بهعنوان حامی و پشتیبان آنها را فاینانس میکنند و کل اعتبارات موردنیاز آنها را تأمین میکنند.

پرهیز از آمار راهی برای فرار از سازمان مالیاتی

رئیس پیشین کمیسیون عمران و خدمات فنی و مهندسی اتاق ایران همچنین با اشاره به آسیبهای تعدد متولی در این حیطه گفت: علاوه بر این تغییر مدیریتها از دیگر مشکلات این حوزه است و مدیران جدید تمامی برنامههای قبلی را به کناری گذاشته و دوباره  برنامه تدوین و به اجرا میگذارند.

کیخسروی با اشاره به اقدامات مناسب همچون ارائه مشوقها و گواهی صادرات درگذشته گفت: با توجه به مسئولیت مجدد آقای مهندس خسروتاج بهعنوان قائممقام وزارت صنعت معدن و تجارت امیدوار هستیم برنامههای قبلی را دوباره به اجرا بگذارند.

رئیس انجمن صادرکنندگان خدمات فنی و مهندسی استان کردستان در خصوص نبود آمار دقیق صادرات خدمات فنی و مهندسی در کشور گفت: نبود آمار و بانک اطلاعاتی نقیصه بسیار بزرگی برای تمامی فعالیتهای اقتصادی کشور است و نه تنها مدیران سازمانهای دولتی بلکه مدیران بخشهای خصوصی نیز به دلیل رصد سازمانهای مالیاتی از ارائه آمارهای واقعی پرهیز میکنند، این یکی از دردهای اساسی است .حتی افرادی که دارای توانمندیهای بالایی هستند مجبورند خود را ضعیفتر نشان دهد درنتیجه نمیتوانند در بازارهای دنیا رشد کند.

وی همچنین با تأکید بر بازار بسیار خوب دو کشور عراق و اقلیم کردستان برای ایران در زمینههای مختلف ابنیه، آب،فاضلاب، واحدهای صنعتی، نیروگاهی و پالایشگاهی، اظهار داشت: علیرغم فراهم بودن بسترهای فعالیت و امنیتی بالا و توان بالای فنی و اجرایی گروههای مهندسی برخلاف بسیاری از شرکتهای عمده اروپایی و آمریکایی اما پس از مذاکره با مسئولان دولتی و بخش خصوصی آنها بر این باورند ایرانی ها تنها مذاکره کنندهاند و  وارد عمل نمیشوند، این در حالی است که بهواسطه همان مشکلات مالی توان اجرایی ندارند.

 صادرات خدمات فنی و مهندسی در سراشیبی

به گفته دبیر انجمن صادرکنندگان خدمات فنی و مهندسی ایران، صادرات خدمات فنی و مهندسی ایران در سال 91 به 2 میلیارد و 322 میلیون دلار رسیده که طبق برنامهریزیها باید به 10 میلیارد دلار در کمتر از 5 سال برسد.

سیامک دولتشاهی همچنین با استناد به گزارش اخیر وزارت صنعت در سال گذشته ارزش صادرات خدمات فنی و مهندسی کشور را 2 میلیارد و 261 میلیون دلار بر میشمارد. این در حالی است که رئیس کارگروه صادرات خدمات فنی و مهندسی سازمان نظاممهندسی دراینباره گفت: بر اساس آمار سازمان توسعه تجارت هفت ماه اول سال گذشته تا رقمی نزدیک به 4 میلیارد دلار صادرات خدمات فنی و مهندسی انجامشده است، اگرچه مطابق با پیشبینیهای انجامشده رشدی دیده نمیشود و ما 450 میلیون دلار در دو سال گذشته به کشور عراق صادرات داشتیم.

مرتضی سیف زاده در پاسخ به این پرسش که چرا آمار ارائهشده تشکلها و نهادهای دولتی متضاد است بر این باور است که آمار واقعی نزد سازمان توسعه تجارت است!

مرتضی سیف زاده: علت اصلی کاهش صدور خدمات فنی مهندسی را تحریمهای کشورهای غربی دانسته که به علت عدم امکان گشایش ال سی، نقل و انتقال ماشین آلات و ... اخذ پروژههای مختلف در کشورهای هدف عملاً شرکتهای خدمات فنی و مهندسی با محدودیتهای زیادی مواجه شدند.وی اظهار داشت: اخیراً نیز به دنبال افزایش نگرانیها در پی ناامنی رخداده در غرب عراق و اثرات منفی داعش بر یکی از بازارهای مناسب در توسعه صادرات با عدم رغبت شرکتهای مهندسی مواجه هستیم، اما شرایط در اقلیم کردستان عراق خوب است.

قطر؛ فرصت طلایی که از دست میرود

رئیس کارگروه صادرات خدمات فنی و مهندسی سازمان نظاممهندسی اضافه کرد: ضمن آنکه ما از پتانسیلهای بسیار خوب فنی و اجرایی برخورداریم و خواستار این هستیم که دولت اقدامات اساسیتری در این زمینهها انجام دهد تا بتوان استفاده مطلوبتری را از ظرفیتهای موجود نمود.

سیف زاده با اشاره به فرصت طلایی کشور قطر به بهانه میزبانی جام جهانی فوتبال در سال 2022 و پیشبینی حدود 160 میلیارد دلار هزینه درزمینه راه و ساختمان، استادیومهای ورزشی و هتل مراکز اقامتی و... این کشور گفت: متأسفانه تحریمها از یکسو و فرایند طولانی صدور ویزا به دلیل مشکلات با این کشور، استفاده از این فرصت را در خطر قرار داده، بنابراین لازم است وزارت امور خارجه اقداماتی در این زمینه انجام دهد تا  فرایند اخذ ویزا و حضور ایرانیها در قطر تسهیل شود.

وی همچنین با اشاره به اینکه در کشورهای عمان و افغانستان هم امکانات خوبی برای صادرات داریم، تصریح کرد: در کشورهای آسیای میانه هم وضعیت خوبی داریم  اما بهطورکلی اگر مذاکرات ما با کشورهای 5+1 زودتر به سرانجام برسد ما امکانات بسیاری داریم و میتوانیم این ارقام را بهشدت افزایش دهیم.

رئیس کارگروه صادرات خدمات فنی و مهندسی سازمان نظاممهندسی با اشاره به مقایسه کشور دولت ترکیه در بسترسازی برای فعالیت و حمایتهای مادی و معنوی از صادرکنندگان خدمات فنی و مهندسی کشور در عراق گفت: انتظار داریم مصوبات مناسبی با بهرهگیری از نظرات تشکلها، بهویژه سازمان نظاممهندسی کشور در مجلس برای استفاده بهتر از توان فنی و مهندسی کشور تدوین و تصویب شود.

سیف زاده همچنین از سازمان توسعه تجارت خواست تا با آموزش و توانمندسازی اعضا، زمینه حضور شرکتهای فعال در زمینه صادرات را در سمینارها و نمایشگاههای مرتبط خارجی فراهم کند تا از این طریق بتوان ضمن معرفی پروژهها، پروژههای جدیدی نیز از سایر کشورها پذیرش کند و با اعزام و پذیرش هیئتهای تجاری و جوایز صادراتی حمایتهای بیشتری از تشکلها انجام دهند.