نشریه شماره   190   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

چالش تازه صنعت برق

گروه تأسیسات: در شرايطي كه استفاده از منابع انرژيهاي تجديدپذير و نو به رويكردي جهاني در عرصه انرژي تبدیلشده است، بيشتر نيروگاههاي برق كشور از سوخت گازوئيل و يا گاز طبيعي بهعنوان منبع انرژي استفاده ميكنند. به تعبير حميد چيتچيان اين "سلطه تفكر نفتي در صنعت برق"  باعث شده سوخت ارزشمندي كه با يارانه در اختيار نيروگاهها قرار میگیرد، با يارانهاي مضاعف به برق توليد شود و در اختيار شهروندان قرار گيرد. نيروگاههايي كه با بازدهي50 درصدي، حجم زيادي از انرژي و سرمايه آيندگان را هدر ميدهد.

نفت در برابر برق

اين روش باعث شد بيژن زنگنه، وزير نفت، تحويل گازوئيل و گاز طبيعي را به نيروگاهها بهصرفه نداند و اعلام كند: "برق به رقيب صادرات گاز تبديل شده است"؛ زنگنه با عنوان اين مطلب كه در حال حاضر هر مترمكعب گاز 45 سنت صادر ميشود درحالیکه هر متر مكعب گاز به 8/5 كيلوات ساعت برق تبديل ميشود،گفت: در اين شرايط بهجای درآمد 45 سنت، اين گاز به قيمت 20 سنت به بخش برق داده ميشود. به گفته وزير نفت در سالهای اخیر 3 میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار گاز و نفت، مصرف و تبدیل به برق شده که درآمد صادرات برق ۸۰۰ میلیون دلار بوده است و  باید به این موارد توجه شود.

وزير نفت تأكيد كرد: در سالهای اخیر 5/3 میلیارد دلار گاز و فرآورده نفتی در نیروگاهها مصرف و تبدیل به برق شده که درآمد صادرات برق ۸۰۰ میلیون دلار بوده  و باید به این موارد توجه شود.

شرايط بهگونهای پيش رفت كه به دستور وزير نفت مقررشده بهجای گازوئيل، گاز طبيعي بيشتري در اختيار واحدهاي نيروگاهي قرار گیرد، زیرا تحويل گازوئيل گرانقیمت به نيروگاهها توجيهپذير نبود! وزارت نفت با تحويل گاز نيز موافق نیست! و اینهمه موجب شد حميدچيتچيان و بيژن زنگنه وزیران نیرو و نفت، پشت درهاي بسته گفتگوهایی را برای هماهنگي در تأمين سوخت مايع و گاز طبيعي نيروگاهها براي روزهاي پيك مصرف برق تابستان آغاز كنند.

بر این اساس،برآوردها نشان ميدهد براي توليد حدود 50 هزار مگاوات برق در روزهاي گرم تابستاني، بايد معادل 220 ميليون مترمكعب گاز يا سوخت مايع( شامل گازوئيل و نفت و كوره)، روزانه تحويل نيروگاهها شود. نتايج اين مذاكرات، آب پاكي را روي دستان وزير نيرو ريخت، زیرا گازوئيل گرانقیمت نميتواند بهعنوان منبع سوختي نيروگاهها صرف شود،بلکه بهتر است صادرات برق بهويژه در روزهاي گرم تابستان كاهش يابد!زنگنه همچنين تأكيد دارد: با مديريت مصرف و كاهش صادرات، برقِ نيروگاهها به سوخت مايع كمتري براي تابستان نياز خواهند شد.

مخالفها و موافقها

این اظهارنظر وزیر نفت با واکنش معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی روبه رو شد؛ بهطوریکه هوشنگ فلاحتیان با یادآوری اینکه سال گذشته کل برق صادراتی ایران به کشورهای همسایه از محل تولید انرژی الکتریکی در سدها و نیروگاههای برقآبی بوده،بیان کرد: برای صادرات برق هیچگونه گاز طبیعی و یا فرآورده نفتی استفادهنشده است.

عباس عليآبادي مديرعامل مپنا نيز كه از حاميان جدي سياست صادرات برق بهجای گاز خام است، آن را يك اقدام عظيم ملي كه نقش مهمي در افزايش وزن ژئوپلیتیک کشور در منطقه خواهد داشت، برشمرد كه ارزشافزوده قابل توجهي را بهجای صادرات گاز خام براي كشور ايجاد ميكند، و ازلحاظ تولید آب برای مناطق تشنه جنوبی، و اشتغالزایی در منطقه از اهمیت استراتژیک بالایی برخوردار است.

اما گفته وزير نفت، موافقاني نيز داشته است؛ حمیدرضا عراقی، معاون وزیر نفت، با اشاره به انتقاد وزیر مبنی بر تحویل گاز گران به نیروگاهها و در برابر ارزانفروشی برق گفته بود: نیروگاهها باید آنقدر بهرهور باشند که اگر برنامه صادرات برقدارند، هم تولید خوبی داشته باشند و هم قیمت برق صادراتی بهای گاز مصرفی را جبران کند و ارزشافزوده داشته باشند!

وی در این رابطه توضیح داد: "یعنی اگر ۱۰۰ واحد برق وارد اقتصاد میکنیم، حداقل این است که ۱۰۰ واحد نیز صادر کرده و ایجاد اشتغال کنیم، نه اینکه ۱۰۰ واحد وارد اقتصاد کنیم و تنها ۵۰ واحد صادرات داشته باشیم."

روزگار بد برقيها

اینهمه در شرايطي است كه صنعت برق روزگار خوبي را نميگذراند و به گفته مديرعامل توانير، توليد و مصرف برق كشور در وضعيت "سربهسر" قرار دارد. همايون حائري گفت: اگر مديريت مصرف اعمال نشود و مردم در مصرف برق صرفهجويي نكنند به مشكل برميخوريم.

حائری تأکید کرد: در حال حاضر تولید برق بر روی خلاقیت کارشناسان برق اداره میشود که همین موضوع باعث شده تمام نیروگاهها در مدار تولید باشند.

به گفته وی، در حال حاضر مصرف انرژی در کشور به ازای هر نفر 25 هزار و 400 کیلووات ساعت است که نسبت به کشورهای پیشرفته 3 برابر بالاتر است. همچنين مصرف انرژی در 3 ماهه اول سال 93 نشان میدهد که 6/8 درصد رشد داشته است و این آمار حاکی از این است که شرایط کنونی صنعت برق یک وضعیت خاص پیداکرده  و باید به آن توجه ویژهای شود.

حائري افزود: مصرف برق در 8 تیرماه سال جاری در تهران نسبت به 8 تیرماه سال گذشته 20 درصد رشد داشته است.

وی در خصوص وضعیت تأمین سوخت نیروگاهها از سوی وزارت نفت، گفت: سالانه در داخل کشور حدود 65 میلیارد متر مکعب سوخت معادل در نیروگاههای برق استفاده میشود، پس وقتی نیاز است که سالانه 4 هزار مگاوات به ظرفیت تولید برق کشور اضافه شود، میبینیم که تأمین سوخت نیز با مشکل مواجه میشود.

به گفته وی برای تأمین 65 میلیارد متر مکعب سوخت معادل، باید 55 میلیارد دلار هزینه کرد تا برق در نیروگاهها تولید شود.