هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   190   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

تولید برق کثیف در ایران

چندي است كه ايران نيز به جمع توليدكنندگان برق از زباله پيوسته است. چندين شركت خصوصي در كشور هستند كه اقدام به نصب نيروگاههايي با اين تكنولوژي در شهرهاي تهران، ساري، نوشهر، تنكابن و رشت کرده و مذاكراتي نيز با شهرداري اصفهان مبني بر راهاندازي چنين نيروگاهي شده است.

بهرهبرداري از طلاي كثيف

توليد برق از زباله يكي از راههاي بهرهوري از پسماندهاي شهري است كه به دليل ارزش فوقالعاده زيادي كه دارند در ادبيات بينالمللي با نام "طلاي كثيف" شهرت یافتهاند. حتي كشورهايي مانند چين اقدام به واردات پسماندها و زبالههاي شهري  کرده و از اين راه سود فراواني نصيب خودکردهاند. بهرهبرداري از پسماندهاي شهري و توليد برق از زباله بهعنوان يكي از شاخصهاي توسعه شناخته ميشود و در كشورهاي توسعهيافته ، تحقيقات و مطالعات فراواني روي آن صورت ميگيرد. هماكنون در 35 كشور دنيا بيش از 600 نيروگاه زبالهسوز ساخته شده و در حال بهرهبرداري است که ظرفيت آنها در سال بالغ بر 130 ميليون تن زباله جامد شهري است. بهاینترتیب زباله بهعنوان يك منبع توليد انرژي قابل استفاده مجدد محسوب ميشود.

جايگاه ايران

خوشبختانه ايران نيز بهتازگی به جرگه كشورهايي پيوسته كه از فنآوري توليد برق از زباله و پسماندهاي شهري بهرهمند شده و به گفته مسئولان سازمان انرژيهاي نو، ايران در حال برنامهريزي براي توليد برق از 42 هزار تن زباله در كشور است؛ در صورت تحقق، اين طرح گام مهمي در راستاي توليد انرژي از منابع تجديدپذير، و نیز رفع مشكلات شهري و آلودگي زيستمحيطي در اطراف شهرهاي بزرگ است.

اميرحقبيان،كارشناس يك شركت بازيافت و توليد برق از زباله، میگوید،در اين فنآوري، به مرحله بوميسازي رسيدهاند.

در تهران روزانه 7 هزار تن زباله توليد ميشود كه به دليل نوع مصرف شهروندان تهراني،  مقدار زیادی از این حجم را "زبالههاي تر" تشكيل ميدهند. به این معنا، هر تهراني بهطور متوسط روزانه 700 تا 1000 گرم زباله توليد ميكند كه در مقايسه با متوسط جهاني(500 گرم) بسيار بالاتر است،و کارخانههای توليد برق تنها درصد كوچكي از اين ميزان زباله را بهعنوان ماده اوليه استفاده ميكنند. بر اساس آمارهای اعلامشده، نيروگاه كهريزك با دو خط 100 تني، و کارخانهای دیگر واقع در منطقه 4 تهران نیز با ورودي 300 تن پسماند روزانه(با قابليت افزايش به 500 تن) هر یک تا سقف 3 مگاوات در روز برق به مدار شبكه سراسري وارد میکنند.

 این در حالی ست که يك شركت چيني با ايران قراردادي امضا كرده تا بر اساس آن 175/1 ميليارد دلار سرمايهگذاري در توليد برق از زباله و فاضلاب ايران صورت گیرد. برآوردها نشان ميدهد كه اين شركت قادر است روزانه 250 مگاوات برق در كشور تولید کرده و اجراي آن 600 تا 700 شغل جديد در استان چهارمحال و بختياري ايجاد  میکند.

بر اساس گزارشها، اجرای این پروژه در صورت لغو تحریمهای شرکتهای تجاری خارجی علیه ایران، از سپتامبر (شهریورماه) آغاز میشود.

زباله از بحران تا امكان

سالها بود كه گورستان زباله كهريزك، به دليل دفن غيربهداشتي و غيراصولي زبالهها همواره مورد انتقاد دلسوزان محيطزيست قرارگرفته بود و "دفن" يا "بازيافت" زبالهها به چالش بزرگ شهرداريها با سازمان محيطزيست بدل شده بود. تصاويري از رها شدن زباله در جنگلهاي مازندران و گيلان، هنوز در ذهن دوستداران محيطزيست حکشده است، همچنين وضعيت غيربهداشتي و ناراحتكننده گورستانهاي دفن زباله افزون بر بوي بد و تعفن و گرفتاريهايي كه براي ساكنان مناطق اطراف ايجاد میکرد، عوارض زيستمحيطي با دوامي نيز همراه داشت. شيرابههاي متعفن و سمي كه به منابع آب زيرزميني نفوذ ميكرد، و همچنين دود ناشي از سوزاندن زبالهها، هواي محيط اطراف را تا چندين كيلومتر تحت تأثير قرار ميداد، اما اکنون با دستيابي به فنآوري بازيافت و توليد برق از زباله، نيازمند تكميل مثلثي هستیم كه تنها يك ضلع آن تکمیلشده است، زیرا شعار "تفكيك زباله از مبدأ" که سالها همراه با تجهيزات جمعآوري زبالههاي خشكِ بازيافتي و سطلهای زباله بازيافتي در شهرها اجرا میشد، پس از يك دوره فعاليت از رونق افتاد و به فراموشی رفت، در حالی که بدون فرهنگسازي و همراهي مردم نميتوان به اجرای موفق هر طرح امیدوار بود،  به ویژه در جهانی هستیم كه تفكيك زباله از مبدأ در بسياري از كشورهاي جهان نهادينه شده است، تا جايي كه روغنهاي سرخشده نيز تفكيك مي شوند.

مسئله دیگر "متنوع کردن" فنآوريهاي بازيافت زباله است، بهگونهای كه تفكر تنها بازيافتپذير بودن پسماندهاي خشك، ديگر از رونق افتاده است و شاهد آن تكنيكها و فنآوريهايي است كه حتي در منازل، زبالههاي تر، بازيافت شده و به خوراك دام و طيور تبديل ميشوند. بيشك با توجه به حجم بالاي توليد زباله در كشور و تنوع اين زبالهها، شيوههاي بازيافتي آن نيز بايد متنوع شود  که در اين مسير نیز راه درازي در پيش است.