تغییر الگوی مصرف وسایل گرمایشی و سرمایشی

شمار نشریه : 190

گروه تأسیسات: موج گرماي بيسابقه هوا، و تغيير فرهنگ مردم در استفاده از وسايل سرمايشي، متهمان اصلي خاموشي پراكنده برق كشور هستند. به گفته مسئولان ، در سالهاي گذشته پيك مصرف روز نسبت به پيك مصرف شب افزایشیافته و دليل اصلي آن استفاده از وسايلي پرمصرفي مانند  اسپيليت، فنكوئل، هواساز و غيره است كه جاي وسايل سرمايشي كم مصرفي مانند كولرآبي و پنكه را گرفته است.

البته اين مسئولان، گاه خود به فرسودگي تجهيزات توزيع برق و تأثيري كه بر هدر رفت اين فرآورده استراتژيك دارد اذعان ميكنند، بهگونهای كه هوشنگ فلاحتيان معاون وزير نيرو در امور برق و انرژي، خاموشيهاي جستهوگریخته را وجود برخي از مشكلات فني در شبكه برق اعلام كرد.

خصلت اين فرآورده، اتصال و انتقال آن از طریق شبكه سراسري باعث شده است خدماترساني برق دربرگيرنده مشكلات عديدهاي باشد كه مشتركان به دليل درگيري روزمره خود، از آن آگاهي كافي دارند. در گزارش پيشرو با توجه به چالشهاي صنعت برق در فصل پرمصرف تابستان، راهكارها را از شهروندان و مصرفكنندگان جويا شدهایم.

فرهنگسازي نشده است

يكي از همشهريان با اشاره به ضعف نهادهاي دولتي در فرهنگسازي گفت: در حالي كه در بعضي از پديدههاي اجتماعي قدرت رسانه را ديدهايم كه با اطلاعرساني و فرهنگسازي توانستهاند تغييراتي را موجب شوند، اما بايد بگويم در مورد مصرف بهينه انرژی، رسانهها نیرومند ظاهرنشدهاند و تبليغات در حد بسيار ابتدايي است. اين موضوع نهتنها اهانتي به مخاطبان است بلكه به خاطر هدر رفت منابع كشور نتايج بدي نيز به همراه خواهد داشت.

وي ادامه ميدهد: هنوز در سطح شهر ميبينيم كه با بياعتنايي منابع انرژی، هدر داده ميشود و مردم  حتي نميدانند اين كار آنها از نظر فرهنگي چهکار نادرستي است. نه اينكه مغرض باشند، بياطلاع هستند. هنوز بعدازاین همهسال در ادارات و مكانهاي تجاري، چراغهای پرمصرف را به تعداد زياد روشن ميگذارند. هنوز ساختوساز ما نسبت به اصول بهينهسازي و نور طبيعي، بياعتنا است و هنوز در كوچهها مردم بهراحتی، كوچهها و آسفالت را با آب ميشویند.

وي افزود: اين موضوع به پایینشهر و بالاي شهر مربوط نميشود. شايد اگر مقايسه كنيم در مناطق بالا اسراف بيشتري صورت ميگيرد. پيشنهاد اول، آگاهي مردم و فرهنگسازی است، چه در شهرها، چه در ادارات و چه در صنايع، درست است كه تنها مصرف بيرويه مشكل صنعت برق، آب و گاز كشور نيست، و زيرساختهاي فرسوده نيز مشکلساز است اما معضل اساسي مصرف بيرويه است.

زيرساختها استاندارد نيست

شهروند ديگر با اشاره به محل زندگي خود در خيابان پليس گفت: در محله ما كابلكشيها استاندارد نيست و كابلها در کوچهها آويزان هستند، هرچند وقت يكي از اين كابلها دچار قطعي ميشود و يا آتشسوزي اتفاق ميافتد، عليرغم مراجعه مأموران اداره برق  با تجهيزات كافي، كابلها فقط  مورد تعميرات جزئي قرار ميگيرند. اين وضعيت در تمام محلات قديمي وجود دارد كه خود باعث هدر رفت برق میشود. 

 وي ادامه داد: اين مشكلات كه تنها به محله ما محدود نميشود به وسايل برقي داخل خانه صدمه ميزند. در بسياري از اين محلات کابلکشیها شكل و شمايل اصولي ندارد و كساني هم هستند كه از اين فرصت استفاده ميكنند و اصطلاحاً برقدزدي ميكنند. اين موجب ميشود كه هم بهرایگان به هر تعداد وسايل پرمصرف برق را مصرف كنند، از سوي ديگر كوچههاي بسياري از كوچههاي تنگ و باريك محله فاقد روشنايي باشد و امنيت مردم را به خطر بيندازد.

وي با اشاره به ساختوسازهاي بيرويه شهري پرسيد: آيا بر مصرف كساني كه در هنگام ساختوساز با تجهيزات پرمصرف در اين مناطق از برق شهري استفاده ميكنند نظارت ميشود؟ بسياري از آنها برق را از همين كابلهاي فرسوده ميگيرند. نتيجه اين ميشود كه قبوض برق ما كه ميدانيم مصرفمان در ماه چقدر است با رقمهاي متفاوتي ميآيد.

انشعاب غيرمجاز زياد شده

يكي ديگر از مشتركان برق با اشاره به راهكارهاي كمتر مصرف کردن برق به خبرنگار ما گفت: متأسفانه نوسان برق بسيار زياد شده است و اين موضوع را در لامپهاي خانهها هم قابل مشاهده است. ما مجبور شديم براي وسايل برقي خانه محافظ بگيريم.

وي افزود: بسياري از كابلهاي برق فرسوده است كه هدر رفت برق زيادي دارد، حتي پيش آمد كه يك مرتبه كابل پاره شدهاي كه روی زمين افتاده بود باعث برقگرفتگی من بشود.

اين شهروند به رواج برقدزدی اشاره كرد و گفت: انشعابهاي غيرمجاز در محلهاي كه زندگي ميكنيم قابل مشاهده است، متاسفانه اطلاع هم دادهايم اما تنها قول پيگيري دادهاند و آنها بهراحتی بدون پرداختن ريالي از وسايل پر مصرف استفاده ميكنند.

كارهاي كوچك تأثيرگذارند

شهروند ديگري با سپاس از شركت توانير كه در اين شرايط سخت و مشكل كارها را بهخوبی انجام ميدهند گفت: خوشبختانه با اينكه در محله قديمي زندگي ميكنيم و سيمكشي ساختمان هم قديمي است تاکنون نه قطعي برق داشتهايم و نه قطعي آب.

وي براي بهينهسازي مصرف برق پيشنهاد داد كه از وسايل و کارهای كوچك بايد شروع شود: كارهاي كوچك هستند كه اصلاً به چشم نميآيند ولي تأثيرگذارند مثلاً وسايل برقي مانند تلويزيون، ويدئو، دستگاه پخش صوت و مانند اينها را معمولاً در حالت Stand by نگهميداريم و گرچه برق كمي مصرف ميكند ولي اگر آن را در مقياس شهر بزرگي مانند تهران ببينيم و يا در مقياس كشور ببينيم تأثير بزرگي خواهد داشت.

او براي اثبات گفته خود مثالي از شركت گوگل آورد: مثلاً در صفحه تمام كامپيوترها و لپتاپها چيزي داريم به نام Desktop  كه از ميليونها Pixel تشکیلشده است. شركت گوگل براي صرفهجويي در مصرف برق صفحههاي Desktop كاربران خود را سياه كرد و از اين طريق توانست مصرف برق خود را پايين آورد.

وظيفه سازمان توانير است

يكي ديگر از مخاطبان، مديريت مصرف برق و جلوگيري از مصرف بيرويه را در وهله نخست وظيفه سازمان توانير دانست و گفت: برق عمومي، بيرويه مصرف ميشود. چراغهاي معابر عمومي در روزها روشن است و شبها خاموش ميشود و يا نماي ساختمانهاي عمومي با هزينه‌‌ها گزاف چراغاني ميشوند كه اصلاً دليلي بر آن نيست.

وي ادامه داد: چرا بايد در ساختوسازها از برق شهري استفاده شود؟ دستگاه جوش و دستگاههاي پرمصرف در ساختوساز استفاده ميشوند و آنها از همان منبع برق سراسري و به همان قيمت استفاده ميكنند كه مردم عادي! و اين اصلاً درست نيست؛ بلكه آنها بايد از ژنراتور استفاده كنند.

وي با اشاره به راهكارهايي مانند مصرف كمتر در ساعات پيك مصرف و استفاده از وسايل برقي با چسب انرژي گفت: سازماني كه ميتواند مديريت مصرف را ساماندهي كند خود سازمان توانير است، وقتي با ادارات دولتي پرمصرف برخورد كند و يا به ادارت خصوصي هم هشدار بدهد آنها مصرف بهتري خواهند داشت. هنوز ميوهفروشيهاي ما در روز كه نيازي به لامپ نيست لامپهاي خياري پرمصرف نصب ميكنند.

وي با اشاره به برق هستهاي گفت: سالها بود كه براي برق هستهاي تبليغات ميكرديم و آن را راهكار تمام مشكلات و خاموشي ميدانستيم. اكنون پس از سالها كه كارخانههاي متعددي در كشور داير شده است و بارها گفته شد كه نيروگاه بوشهر راه اندازی شده اما هنوز نشاني از برق هستهای نيست، اين در حالي است كه ما براي اين حق بسيار جنگيديم و هزينه دادهايم.

راهكارهاي قيمتي

شهروند ديگري با اشاره به اسراف انرژي و رشد مصرف برق و آب در ده سال گذشته گفت: نميتوان با خواهش و تمنا از مردم خواست كمتر مصرف كنند. ارزش پولي معياري است كه در ذهن مردم ازرشمندي كالا را تعيين ميكند و طبيعي است كه هر كالايي ارزان باشد آسانتر مصرف ميشود. گرچه مجلس با افزايش تعرفهها مخالفت كرده و يا با آن موافقت ضمني كرده است، اما هنوز امكاناتي وجود دارد كه از ابزار مالي براي مديريت مصرف شهروندان و ادارات كمك گرفت. يكي از اين ابزارها رشد پلكاني است بهگونهای كه مصرف پلكاني 6 و 7 چنان بالا باشد كه شهروندان مجاب به استفاده بهينه و صرفهجويي شوند. بايد به گونهاي از اين ابزار استفاده كرد كه كممصرفها در پله 1 قرار گیرند حتي تخفيفهايي داشته باشند و هزينه برق و گاز و آب براي آنها در حدي بسيار پايين حساب شود و براي پرمصرفها آنقدر باشد كه ديگر ادامه اين رويه توجیهپذیر نباشد.

وي ادامه داد: پرداخت یارانهها بهگونهای كه تاکنون اعمالشده به ضرر قشر ضعيف و به سود قشر ثروتمند بوده است، چراكه ثروتمندان با استخرها، خانههاي مجلل، لوسترها و نماهاي نوراني كه دارند از يارانهها بيشترين استفاده را ميكنند.