هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   189   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

آب گرمکن دیواری

گروه تأسیسات: آب گرمخانهها در سالهايي نهچندان دورتر- نه در ايران كه در ديگر نقاط جهان نيز- همچون نشانهاي از اشرافيت و توانگری بهحساب ميآمد. در سالهايي كه بهره  از گرماي آرامشبخش، تنها منحصر در حمامهاي عمومي بود و خانهها در زمستانها بهسختی گرم نگهداشته ميشدند. حرارت ارزشمند بود و مانند امروز به حراج نگذاشته بودند.

امروز ديگر از گرمابههای عمومي نشاني نيست و به يمن مدرنيته، رفاه هر شهروندي به رفاه و آسايش پيشينيان متمول شهرشان "تنه" ميزند. هر خانهاي قصري است و هر قصري ارباباني دارد. از مخارج اين قصرها و اربابانشان بگذريم كه گاه در مصرفگرايي روي اربابان پيشين را سفيد كردهاند.

بهرسم شمارههاي پيشين، اين مرتبه نيز كالايي را انتخاب كردهايم تا از توليدكنندگان، فروشندگان و دستاندركاران آن پاسخ بطلبيم و اميدوار باشيم اين آگاهي بخشي، كمكي به هوشياري و آگاهي خريداران خواهد كرد. اين مرتبه "آبگرمكن ديواري" انتخابشده است؛ لازم به گفتن نيست كه گفتههاي عنوانشده از طرف مصاحبهشوندگان لزوماً مورد تأييد نشريه پيام ساختمان نيست.

انواع آبگرمكن

همانگونه كه از اسم "آبگرمكن" برميآيد اين وسيله براي گرمكردن آب مصارف خانگي كاربرد دارد كه اغلب براي شستن ظرفها، لباسها، استحمام، پخت غذا، و گرمكردن محيط منزل استفاده ميشود. آبگرمکنها را  بر حسب منبع سوختي، به آبگرمکنهای زغالي، نفتي، گازي، خورشيدي و برقي تقسيم بندي ميكنند. به دليل ارزان بودن منابع سوخت فسيلي در كشور ما، بيشتر آبگرمکنها از منبع سوخت گازي استفاده ميكنند-گرچه در حال حاضر آبگرمکنهای خورشيدي نيز رونق يافته است.

شركت "افرا سازه طلاي آبي" شايد از جمله معدود شركتهايي باشد كه درزمینه آبگرمكن برقي و نفتي نيز فعاليت ميكند. حميدرضا اصغري مديرعامل شرکت، ديگر انواع آبگرمكن را اينگونه تقسیمبندی ميكند: «بهجز انواعي كه بنا بر منبع سوختي تفكيك ميشوند آبگرمکنها را ميتوان به دو نوع ديواري و ايستاده تقسيمبندي كرد.»

البته اين شركت درزمینه آبگرمکن ايستاده فعاليت ميكند و در اين زمينه ميگويد: «آبگرمکن ايستاده اندازه بيشتري از آب گرم را میتواند ذخيره كند و بهاهای ما نيز نسبت به انواع ديواري بهصرفهتر هستند.»

البته گرگاني، يكي از فروشندگان و نصابان اين آبگرم کنهای ديواري چنين اعتقادي ندارد؛ وي در مورد مزيتهاي آبگرمکن ديواري نسبت به ايستاده ميگويد: «آبگرمكنهاي ديواري آب گرم دائمي و فوري را در اختيار مصرف كننده قرار ميدهند افزون بر اين، فضاي كمتري را هم اشغال ميكنند كه مزيت بالايي است.»

وي ادامه داد: «مصرف برق در هر دو آبگرمكن ناچيز است اما مزيت آبگرمكن ديواري در مصرف پايين گاز آن است.» وي همچنين به ميزان  فشار آب لازم براي روشن شدن آبگرمكن ديواري اشاره كرد و گفت: «آبگرمكنهاي ديواري خوب، با فشار كم آب نيز روشن ميشوند و از اين نظر نيازي به آب پرفشار نيست.»

آقاي اصغري اما در پاسخ ميگويد: «آبگرمكنهاي ديواري مصرف اكسيژن بالايي دارند و موجب كمبود اكسيژن در منزل ميشوند به همين دليل بهتر است در خانههايي با زيربناي كمتر از 50 مترمربع از نصب آنها خودداري شود.»

عملكرد  

آبگرم کنهای ديواري يا آبگرمكنهاي لحظهاي، از چند كويل موازي تشکیلشدهاند كه به راههاي خروجي و ورودي متصل هستند. اين آبگرم کنها شباهت زيادي به آبگرم کنهای مخزندار اتوماتيك دارند، با اين تفاوت كه گازهاي حاصل از احتراق به جاي عبور از يك لوله دودكش از چندين لوله متعدد كه از وسط مخزن آب گرم ميگذرد، عبور كرده و وارد راه خروجي دود ميشود. بهاینترتیب سطح انتقال حرارت افزايش مييابد. اين آبگرمکنها از نظر ايمني از ارزش بالايي برخوردار بوده و كنترلرهاي متعددی برای جلوگيري از نشست گاز به محيط در آن نصب ميشود. اين آبگرمكن نسبت به نشست آب حساس بوده تا زمانيكه جريان آب برقرار نشود، گاز برای اشتعال وارد سيستم مشعلها نميشود.

آبگرمكن گازي ديواري يا لحظهاي، بدون مخزن ذخيرهسازي آب است و عمل گرمايش در لحظه استفاده و با احتراق گاز انجام ميشود. اجزاي اصلي بهکاررفته در آبگرمكن لحظهاي بهاینترتیب است:

1. مبدل حرارتي كه شامل دو قسمت مبدل فشرده در سقف جعبه و مبدل حرارتي تشعشعي ديوار عمودي است؛

2. مشعل؛

3. ترموكوبل؛

4. پيلوت كه در بعضي از مدلها از مكانيزم جرقهزن برقي استفادهشده است؛

5. شیر تنظیم گاز؛

6. شير تنظيم آب؛

7. مجموعه شير و آب كه شامل يك سيستم كامل كنترلي است؛

8. دودكش كه در مدلهاي پيشرفته براي ايجاد كوران اجباري از يك فن در اين قسمت استفادهشده است؛

9. لوله گاز؛

10. سیستم عايقبندي كوره؛

11. رگلاتور گاز ورودي؛

12. بدنه اصلي.

ايمني

بهرام نيكمرام_ كه در شغل نصب آبگرمكن و لولهكشي فعاليت ميكند_ نكات ايمني راكه بايد در نصب آبگرمکن لحاظ شود، به ما ميگويد؛

وي بر استاندارد بودن دستگاه مورد استفاده تأكيد ميكند، چراكه «بههرحال تمام وسايل گازسوز گاز co توليد ميكنند و اين گاز از طريق دودكش بايد از محيط منزل خارج شود.» براي همين منظور نياز است به صورت دورهاي اين دستگاهها مورد بازبيني قرار گيرند.

وي همچنين تأكيد كرد: از اتصال همزمان شير گاز آبگرمكن به ديگر وسايل گازسوز اكيداً خودداری شود.

نيكمرام همچنين گفت: «به دليل اينكه اين وسيله بايد با محیط باز خارج در تماس باشد و از تهويه مناسبي نيز برخوردار باشد، نبايد در فضاهای بسته مانند حمام، دستشويي و اتاقهاي بدون پنجره،  نصب شود.»

وي در مورد مشخصات آبگرمكن گفت: «بايد آبگرم كني انتخاب شود كه اولاً از استاندارد برخوردار باشد، دوم اينكه به شير اطمينان و كليد حرارتي مجهز باشد.»

نيكمرام در مورد فاصله محل نصب شير آب گرم گفت: «توصيه ميكنم فاصله محل نصب و دورترين شير آبگرم بيش  از 7 متر باشد.»

وي همچنين گفت: «از برندهايي استفاده كنيد كه كارنامه قابل قبولي داشتهاند و در عمل امتحان خود را پس دادهاند، برندهايي كه نشانهاي استاندارد ملي و بينالمللي، كيفيت آنها را تضمين کردهاند.»

نيكمرام همچنين در مورد استفاده از آبگرمكنها در مناطق مختلف جغرافيايي گفت: «بعضي از شهرهاي ما بسيار سرد هستند، در اين مورد بايد از آبگرم کنهایی با ظرفيت دمايي بالاتر استفاده كرد، در بعضي از شهرها آبها شورند و يا فشار آب كم است كه برای این مناطق، آبگرمكنهاي ديواري ويژهاي وجود دارد كه با فشار آب كم كار ميكنند و يا ميتوانند املاح را بگيرند و از بسته شدن لولهها جلوگيري كنند. بعضي از آبگرمكنها از قابليت تنظيم خودكار شعله متناسب با جريان آب برخوردار هستند، بهگونهای که همزمان باکم کردن آب از طریق شیر خروجی، شعله نیز بهطور خودکار کوتاهتر میشود. این ویژگی از افزایش ناگهانی دمای آب و نیز آزردن پوست بدن جلوگیری میکند و موجب صرفهجویی در مصرف آب میشود، زیرا دیگر نیازی بهاضافه کردن آب سرد نیست..»

بهاها

گرگاني در مورد قيمت آبگرم کنهای ديواري گفت: قيمتها بر اساس ظرفيتحرارتي و تجهيزات بين  150 هزار تومان تا 540 هزار تومان متغيير است. در جدول زير نمونهاي از قيمت آبگرمكن در بازار تهران را ميآوريم: