گردشگری در خواب غفلت

شمار نشریه : 189

*محسن محمدی

صنعت گردشگری امروزه در دنیا چنان پروبال گرفته و سامان یافته که کارشناسان اقتصادی از منظر اهمیت و درآمدزایی، پس از صنایع نفت و خودرو رتبهبندیاش می کنند. اطلاع از گردش مالی سالیانه این صنعت در جهان، اهمیت و استراتژیک بودنش را بیشازپیش هویدا میکند؛ خاصه برای کشور ما که علیرغم بهره مندی از انواع و اقسام جاذبههای گردشگری از فرهنگی گرفته تا طبیعی و مذهبی، در خوابسنگین غفلت و کاهلی فرو رفته است.

بر اساس گزارش سالانه سازمان جهانی گردشگری، در سال ۲۰۱۳ میلادی تعداد یک میلیارد و 87 میلیون نفر به سراسر جهان سفرکردهاند که  در مقایسه با سال ۲۰۱۲ رشد ۵/۲ درصدی را نشان می-دهد.در سال ۲۰۱۲ تعداد گردشگران جهانی یک میلیارد و 35 میلیون نفر بوده¬اند و درآمد ارزی حاصل از آن حدود ۱۰۷۹ بیلیون دلار برابر با ۸۴۰ بیلیون یورو شده است.

با توجه به اینکه تعداد گردشگران در سال ۱۹۸۰ حدود ۲۲۷ میلیون نفر، در سال ۱۹۹۵ معادل ۵۲۸ میلیون نفر، در سال ۲۰۱۲ بالغبر ۱۰۳۵ میلیون نفر و در سال ۲۰۱۳ این تعداد به ۱۰۸۷ میلیون نفر افزایشیافته، نشاندهنده رشد پرشتاب صنعت گردشگری است. در سال ۲۰۱۳ تعداد گردشگران اروپا ۵۶۳ میلیون نفر معادل۵۲ درصد از مجموع کل، آسیا و اقیانوسیه ۲۴۸ میلیون نفر ۲۳ درصد، قاره آمریکا با ۱۶۹ میلیون نفر ۱۶درصد، آفریقا ۵۶ میلیون نفر ۵ درصد، خاورمیانه ۵۲ میلیون نفر ۴ درصد بوده است که به سراسر دنیا سفرکردهاند.۵۲ میلیون گردشگر افزودهشده در سال ۲۰۱۳ (نسبت به سال ۲۰۱۲) که به پنج قاره جهان سفرکردهاند، عبارتاند از اروپا ۲۹ میلیون نفر، آسیا و اقیانوسیه ۱۴ میلیون نفر، آمریکا ۶ میلیون نفر، آفریقا ۳ میلیون نفر و خاورمیانه یکصد هزار نفر.

گزارش سازمان جهانی گردشگری می گوید ؛ کشورهای فرانسه، ایالاتمتحده آمریکا، چین، اسپانیا، ایتالیا، بریتانیا، ترکیه، آلمان، روسیه، مالزی در سال ۲۰۱3 ازنظر تعداد گردشگران ورودی، ردههای یک تا دهم را به خود اختصاص داده اند. ایالاتمتحده آمریکا با کسب درآمدی متجاوز از ۱۲۸ میلیارد دلار از محل صنعت گردشگری در رتبه نخست، اسپانیا با درآمدی در حدود ۶۰ میلیارد دلار دومین کشور، فرانسه با کسب درآمدی نزدیک به ۵۴ میلیارد دلار در رتبه سوم و کشور چین بهعنوان پرجمعیتترین کشور جهان با کسب درآمد ارزی در حدود ۵۰ میلیارد دلار چهارمین کشور در این رتبهبندی قرارگرفته است. درحالیکه مقامات صنعت چین قصد دارند این کشور را به مقصد ۱۰۰ میلیون گردشگر در سال ۲۰۲۰ برسانند، کشور ایتالیا در سال ۲۰۱۲ حدود ۴۱ میلیارد دلار از محل صنعت گردشگری درآمد ارزی کسب کرد و در رتبه پنجم این ردهبندی قرار گرفت.

پر بازدیدترین و پردرآمدترین شهرهای جهان

هماکنون شهر بانکوک بهعنوان پر بازدیدترین شهر جهان مطرح است و لندن، پاریس، سنگاپور و نیویورک در تعقیب این شهرهستند. شهر بانکوک با 15.98 میلیون بازدیدکننده در صدر شهرهای پربازدید جهان در سال 2013 قرار دارد. لندن با 15.96 میلیون بازدیدکننده و پاریس با 13.92 میلیون بازدیدکننده رتبههای دوم و سوم را از آن خود کرده اند. سنگاپور با 11.75 میلیون بازدیدکننده در رتبه چهارم، نیویورک با 11.52 میلیون بازدیدکننده در رتبه پنجم، استانبول با 10.37 میلیون بازدیدکننده در رتبه ششم، دوبی با 9.89 میلیون بازدیدکننده در رتبه هفتم، کوالالامپور با 9.20 میلیون بازدیدکننده در رتبه هشتم، هنگکنگ با 8.72 میلیون بازدیدکننده در رتبه نهم و بارسلونا با 8.41 میلیون بازدیدکننده در رتبه دهم پر بازدیدترین شهرهای جهان در سال 2013 قرارگرفتهاند.

همچنین شهرهای سئول، میلان، رم، شانگهای، آمستردام، توکیو، وین، تایپه، ریاض و لسآنجلس در رتبه های یازدهم تا بیستم جدول قرار دارند.

با اینکه نیویورک در رتبه پنجم پر بازدیدترین شهرهای جهان در سال 2013 قرارگرفته اما با گردش مالی 18.6 میلیارد دلار، پردرآمدترین شهر گردشگری جهان است. لندن با درآمد 16.3 میلیارد دلاری از صنعت گردشگری در رتبه دوم و پاریس با 14.6 میلیارد دلار درآمد در رتبه سوم قرارگرفتهاند.  بانکوک با درآمد 14.3 میلیارد دلار رتبه چهارم، سنگاپور با درآمد 13.5 میلیارد دلار رتبه پنجم، توکیو با درآمد 12.7 میلیارد دلار رتبه ششم، سئول با درآمد 10.8 میلیارد دلار رتبه هفتم، دبی با 10.4 میلیارد دلار رتبه هشتم، سیدنی با درآمد 10.4 میلیارد  دلار رتبه نهم و بارسلونا با درآمد 8.9 میلیارد دلار  از صنعت گردشگری رتبه دهم پردرآمدترین شهرهای توریستی جهان در سال 2013 را به خود اختصاص داده اند. همچنین شهرهای استانبول، تایپه، کوالالامپور، لسآنجلس، شانگهای، میلان، ونکوور، رم، آمستردام و میامی در رتبههای یازدهم تا بیستم جدول قرار دارند.

درآمد شهر وین و ریاض از صنعت گردشگری که در رتبه های 17 و 19 جدول پر بازدیدترین شهرهای جهان در سال 2013 قرارگرفتهاند به ترتیب 4.8 و 3.4 میلیارد دلار است.پیش بینی می شود گردش مالی صنعت گردشگری جهان در این سده از گردش مالی بخش صنعت فراتر رود و در چند سال آینده دستکم به ۲ تریلیون دلار برسد.

در این صورت، دستیابی کشورهایی که از جاذبههای وسیع گردشگری برخوردار هستند، به یک درصد ارزش گردش مالی این صنعت، سالانه درآمدی حدود 20 میلیارد دلار ایجاد میکند که رقم قابلتوجهی است و میتواند تمامی فعالیتهای اقتصادی را تحت تأثیر قرار دهد.