هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   189   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

"میلاد" شاخص تهران نیست

گروه معماری و دکوراسیون: نشست تخصصی هنر، معماری و شهرسازی با  عنوان "عناصر شاخص و تأثیرگذار در هویت شهر تهران" به میزبانی دکتر محمد مهدی محمودی معمار و استاد دانشگاه برگزار می شود که هر نشست به یکی از مهمترین مباحث معماری میپردازد، در این شماره بحث پیرامون دو برج -نماد شهر تهران است ومیهمانان به بیان دیدگاههای خود پرداختند.

ساختمانهای تأثیرگذار الزاماً بلند نیستند

دکتر ایرج اعتصام، اولین سخنران نشست بود؛ وی درباره عناصر شاخص و تأثیرگذار در هویت شهری تهران از دو "برج آزادی" و "میلاد" بهعنوان عناصر شاخص و تأثیرگذار مطالبی ارائه کرد. وی گفت: "ساختمانهای تاثیرگذار الزاماً ساختمانهای بلند نیستند، همانطور که ما تهران باستان را با "میدان بهارستان" و "سردر مجلس" میشناختیم، این نشانهها در حد یک غرور ملی و دینی نیز مطرح میشوند که حائز اهمیت هستند. بعضی شهرها با طبیعت آن شهر شاخص میشوند،  مثل اصفهان و فلورانس و لندن که دارای رودخانهاند و دارای پلهایی هستند که شاخصه آنها هستند".

اعتصام افزود :" این نشانههای شهری با احداث ساختمانهای بلند همچون "برج ایفل" شروع شد البته با مخالفتهایی نیز روبرو گردید زیرا هیچ هماهنگی و همبستگی با ساختمانهای نئوکلاسیک پاریس نداشت. اما ذهن مردم را کمکم آماده کرد که این تضاد و کنتراست را بپذیرند و تا حال نیز ادامه دارد."

 او همچنین به این موضوع اشاره کرد که: "نشانههای شهری-چه بهصورت دینی و چه سیاسی- وابستگی به نوع معماری نیز داشته و دارد، این ساختمانهای بلند هم از لحاظ موقعیت شهری و هم معماری،  نمودار هویت شهری شدهاند. "

این معمار در مورد برج آزادی گفت: "در برج آزادی دو چیز در شاخص شدن آن مؤثر است، یکی  «معماری»  بنا که باقدرت و توانمندی طراحیشده و دیگر «اجرای» آن است"

برج میلاد میخواست چشمها را خیره کند

دکتر اسکندر مختاری، معمار بعدی بود که صحبت خود را با این سؤال آغاز کرد: با تأکیدی که روی عناصر شاخص و هویت شهر تهران است این سؤال برایم به وجود آمد:"آیا ربط دادن و معطوف کردن هویت شهری به این دو برج رواست؟"

 وی افزود: یکی از مشکلات ما این است که شهر مدام در حال تغییر است. ما در مورد نمادهایی که القای هویت میکنند و اشتراک بیشتری در مورد آنها وجود دارد صحبت میکنیم. "این نمادها هستند که عناصر شاخص شهری میشوند" که به دو دسته تقسیم میشوند. یک دسته نمادهای عام (محلات) و یک دسته خاص و این نمادها چون با انسان سروکار دارند دائماً در حال تغییراند.

دکترمختاری، در مورد میدان آزادی و برج میلاد گفت: " میدان آزادی نماد مدرنیسم در شهرسازی و معماری است و در نشان دادن آرمانهایش بسیار موفق است. و برج میلاد که فکرش بعد از انقلاب شروع شد  با این موضوع که چشم جهانیان را خیره کند مراحل ساخت آن با تفکر بود".

مختاری تأکید کرد: به نظر من "برج میلاد" روحیه زمان خودش را نشان میدهد. نمادها هویت و اصالت خود را از افکار عمومی مردم به عاریت میگیرند و نقشی را میگیرند که مردم به آنها میدهند این چیزی است که اهمیت دارد.

برج میلاد شاخص شهر تهران نیست

دکتر محمد مهدی محمودی،  نیز در ابتدا با اشاره به اینکه شهر تهران دارای المانهایی طبیعی از جمله "شیب" و کوههای "البرز" و "دماوند" است، توضیحاتی را درباره شهر تهران، قدمت و هویت آن مطالبی را ارائه داد. محمودی در رابطه با برج آزادی گفت: میدان آزادی از نظر مکان درست انتخابشده و از معماریهای قبل از خود گرفتهشده و طی 30 ماه ساختهشده است. این میدان فقط یک المان زیبا نبوده، بلکه مشکلات ترافیکی را نیز حل کرده، تاریخ معماری گذشته ایران و تکنولوژی زمانه خودش را نشان می دهد، ولی هنوز هم شناخته نشده است. این بنا از نظر معماری، دوران ساسانی و سلجوقی را که فراموششده بود، مطرح کرد. وی ادامه داد."برج میلاد در حال حاضر بهعنوان عنصر شاخص شهر تهران معرفی می شود".

محمودی در ادامه برنامه، فیلمی را در مورد طرح توسعه برج میلاد نمایش داد و مواردی را در این رابطه مطرح کرد و گفت: من اعتقاد دارم که شاخصهای شهری بعد از شمسالعماره، بهارستان، سپس باغ ملی و در ادامه ساختمان برج آزادی بوده است.  اما در آینده شاخص شهر تهران برج میلاد نیست. من اعتقاد  دارم طرح خانم "زاها حدید" برای توسعه برج میلاد میتواند شاخص شهر تهران امروز باشد.

برج میلاد اثری روی بیننده ندارد

دکتر سیمون آیوازیان، استاد دانشگاه تهران مواردی را در ارتباط با برج آزادی و میلاد مطرح کرد و اشاره به این داشت که برج میلاد بهعنوان شاخص، هیچ اثری روی بیننده نمیگذارد. و فقط آن را یک نوع تکنولوژی قلمداد کرد. وی در مورد شاخص شهری افزود! شاخص شهری دارای یک نوع معنی و مفهوم است و در مورد برج آزادی و برج میلاد هیچ محوری آنها را به هم وصل نمیکند و ارتباط نمیدهد و برج میلاد یک برج مخابراتی است در حالی که میتوانستند ساختمانی با ارتفاعی کمتر روی تپهای بسازند که پاسخگوی عملکرد مخابراتی باشد.

برجهایی که تاثیری بر هویت تهران ندارند

مهندس یزدان هوش ور، معمار دیگر حاضر در جلسه گفت:  نتیجهای که از سخنرانی گرفتم این بود که این دو برج هیچ تاثیری در هویت تهران نداشتهاند." من معتقدم این دو برج برای خودنمایی ساخته شده و در خارج از کشور جزو هویت ما بهحساب میآید و در آنها مقداری از عناصر معماری گذاشتهمان منعکس شده و موضوعی که مطرح میشود، این است که برای حفظ میراث تهران چه باید بکنیم و برای حفظ و نگهداری از لحاظ فیزیکی و روانی نیز فکری کنیم