هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   188   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

دردهای ساخت و ساز ما

گروه گزارش: دو سازمان که به استناد قانونی واحد و حمایت وزارت راه و شهرسازی تشکیلشدهاند و هر دو، حرف اول و آخرشان «کیفیت ساختوساز» است! مدام در نشستهای شوراهای مرکزیشان از همکاری و تعامل میگویند ولی وقتی پای کار میرسد تنشهایشان شروع میشود. در پی تحولات و جابهجاییهای یک سال اخیر در وزارت راه و شهرسازی و سازمان نظاممهندسی ساختمان، بر آن شدیم تا نظر کاردانهای ساختمان را جویا شویم؛ ازاینرو با کسی گفتگو کردیم که در سال 1366 با مدرک کاردانی در رشته عمران فارغالتحصیل شده و در سال 1379 که برای اولین بار پروانه اشتغال رسمی از طریق آزمون اعطا شد، پروانه پایه دو گرفت. او که رئیس و از مؤسسان سازمان نظام کاردانی استان آذربایجان غربی است، در زمان وزارت محمد سعیدیکیا 26 ماه عضو شورای توسعه نظاممهندسی، عضو کارگروه شورای توسعه، عضو اصلی کمیته برنامه سیاستی مسکن و شهرسازی و کارگروه مربوط به نیروی انسانی بوده است. با سید عباس ذاکری، عضو شورای مرکزی سازمان نظام کاردانی ساختمان و رئیس اسبق آن شورا به گفتگو نشستیم.

 پیام ساختمان: عملکرد مهندس شاهرخی در دفتر تشکلهای حرفهای وزارتخانه را چگونه میبینید؟

آقای مهندس شاهرخی دید خوبی به ساختوساز داشتند ولی قابلاجرا نبود و یا حداقل حرفهایی میزدند که توان اجرایی آن را نداشتند. مثلاً در بخش اصلاح ساختوساز یا نظام فنی ساختمان، ایشان نظر خوبی داشتند و میگفتند هیچ ساختمانی نیست که در آن به کاردان نیاز نباشد، ولی باید جایگاه آن تعریف شود که کاردان در این پروژه وظیفهاش چیست. برای چنین امری نیاز به آئیننامه و دستورالعملهای خاصی بود که آن دفتر توانایی تبیین و تعریف آنها را نداشت. لذا آقای مهندس شاهرخی همین را مبنا قرار میداد و با فعالیت کاردانها به شکلی که الآن مرسوم است مخالفت میکرد. کاردانهای کشور از این نگاه آقای مهندس لطمه خوردند؛ مخصوصاً در بدو ورود ایشان که ما دستورالعمل سازندگان مسکن را هم داشتیم. در زمان آقای مهندس سعیدی کیا در شورای توسعه تصویب شد که ساختمانها باید به دست افراد متخصص ساخته شوند و بر همین اساس در آنجا مهندسان، کاردانها و معماران تجربی بهعنوان اشخاص حقیقی و حقوقی تعریف شدند. ولی متأسفانه تعداد معدودی افراد در دفتر تشکلهای وزارتخانه حضور دارند که مخالف فعالیت کاردانها بودند و با تصویب چنین دستورالعملی در شورای توسعه مخالفت داشتند. آنها از عدم آگاهی مهندس شاهرخی در ابتدای مسئولیت ایشان استفاده کردند و اصلاحیهای به دستورالعمل سازندگان مسکن که 2/11/87 ابلاغ شده بود نوشتند و با امضای وی صادر کردند و در آن صلاحیت کاردانها را پایین آوردند و صلاحیت مهندسان را بالا بردند. درصورتیکه با توجه به سلسلهمراتب، دستورالعملی که وزیر ابلاغ کرده، مدیرکل حق ابطال یا تغییر آن را ندارد. این تخلف عمدهای است که صورت گرفت و ما با مهندس شاهرخی صحبت کردیم و ایشان متوجه شدند و قرار بود آن را اصلاح کنند که البته تا امروز اصلاحیه را ابلاغ نکردهاند. ازاینجهت در زمان مدیریت ایشان کاردانها لطمه دیدند.

پیام ساختمان: نظرتان در مورد آینده دفتر تشکلهای حرفهای وزارتخانه با حضور آقای دکتر شیبانی چیست؟

با توجه به شناختی که من از آقای دکتر شیبانی دارم، ایشان نگاه باز و بسیطی دارند. پیش و بیش از هر چیز دیگر توجهشان به کیفیت ساختوساز است و اعتقاددارند هر کس به نسبت صلاحیت خودش باید در حوزه ساختمان فعالیت کند. ازاینجهت من آینده خوبی را برای کاردانهای فنی و حتی برای سایر تشکلها متصورم.

پیام ساختمان: نگاه معاون جدید مسکن و ساختمان وزارتخانه را چگونه ارزیابی میکنید؟

متأسفانه نگاه ایشان را به ساختوساز تکمحوری و مهندس محور میبینم. برای نمونه در جلسه تودیع و معارفه آقای مهندس شاهرخی و دکتر شیبانی ایشان فقط از جامعه مهندسان و سازمان 300 هزارنفری نظاممهندسی صحبت کردند، یعنی فقط بحث مهندسان است بدون اینکه به موضوعات دیگر مثل کیفیت ساختوساز، استاندارد مصالح ساختمانی، کاردانهای فنی و سایر تشکلهای صنفی اشاره کند.

پیام ساختمان: شما مشکل سازمان نظاممهندسی را در چه میبینید؟

به نظر من دو موضوع که مرتبط با مهندسان و سازمان نظاممهندسی است به ساختوسازهای ما و کیفیت مطلوبی که باید داشته باشد و الآن ندارد لطمه زده است: یکی اینکه کسانی که در رأس امور وزارت راه و شهرسازی هستند، از مقام بالا تا پایین، اکثراً مهندس و عضو تشکیلات سازمان نظاممهندسی هستند و و دوست دارند هر طوری میتوانند به  تشکل صنفی خودشان کمک کنند. متأسفانه این نگاه بیمارگونه از اول شکل گیری این سازمان در کشور ما وجود داشته و باعث شده سازمانی که وظیفهاش بر اساس ماده 3 قانون، انتظام امور حرفهای اعضای خودش است، بهجای قانون نظاممهندسی و کنترل ساختمان تعریف شود! الآن با 17 بندی که بهعنوان خطمشی برای خودشان تعریف کردهاند عملاً سند ساختوساز را میخواهند به نام خودشان بزنند.

مشکل دوم سیاسی شدن این تشکیلات است. کسانی که در رأس این سازمان قرار میگیرند شخصیتهای سیاسی هستند درحالیکه این تشکیلات حرفهای وظیفهاش فعالیت در بخش ساختمان، بهروز کردن اطلاعات اعضا و کمک به ارتقای علمی آنها و از این قبیل مسائل است.

پیام ساختمان: نظرتان درباره کارهای غیرسیاسی سازمان، مثل نظام ارجاع کار چیست؟

ارجاع کار و این نظارتی که الآن توسط سازمان نظاممهندسی اجرا میشود غیرقانونی است. در قانون نظاممهندسی چنین نظارتی وجود ندارد اگر چنین نظارتی در قانون و آئین نامه اجرایی آن تعریف شده وزارت راه و شهرسازی و سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور با ذکر ماده قانونی اعلام کنند. این نوع نظارت یک چیز من درآوردی است که بر اساس آن سازمان پول را از مردم میگیرد و ناظر را خودش انتخاب میکند تا مثلاً جلوی دزدیهای مالکان یا مهندسان را بگیرد. یعنی این تشکیلات که مردمنهاد است نه به مردم احترام میگذارد و اعتماد دارد و نه به اعضای خودش! این یعنی مهندسان ما خائن بوده و مالکان هم نسبت به مال خودشان خائن هستند. این نگاه بد و غیرقانونی است و در هیچ جای جهان چنین نظارتی وجود ندارد.

پیام ساختمان: پس باید چه کرد؟

همان نظام فنی که حاکم برساخت و سازهای دولتی هست باید در ساختوساز بخش خصوصی هم حاکم باشد. هیچ جای دنیا سه نوع نظام فنی وجود ندارد ولی در کشور ما، نظام فنی حاکم برساخت و سازهای دولتی، نظام فنی ساختوسازهای شهری که الآن بهناحق در دست نظاممهندسی است و نظام فنی روستایی که از طریق بنیاد مسکن اجرا میشود، وجود دارد. اگر نظامی که در ساختوسازهای شهری هست درست است چرا دولت از آن تبعیت نمیکند و ساختوساز بخش دولتی را به سازمان نظاممهندسی واگذار نمیکند؟ اگر هم غلط است، که هست، چرا جلوی این فساد را نمیگیرد؟ اینها دردهای ساختوسازهای ماست؛ اگر وزارتخانه و مجلس به فکر اصلاح قانون نظاممهندسی و نهایتاً اصلاح نظام ساختوساز هستند، باید چنین نگاهی داشته باشند، نه اینکه فقط فکرشان این باشد که انتخابات نظاممهندسی چه طور باشد و چه جوری برای مهندسان ایجاد اشتغال کنیم!