هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   188   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

تجارتی که سود مطلق دارد

گروه تاسيسات: شدت مصرف انرژی در ایران که نخستین کشور دارنده منابع نفت وگاز جهان است، چنان نگرانکننده است که اگر روند مصرف با همین رویه ادامه یابد، تا سال ١٤٠٤ دیگر نفت وگازی برای صادرات نداریم و ایران نیز به سرنوشت کشورهایی که روزگاری صادرکننده این منابع بودند و اینک واردکننده شدهاند، دچار میشود.

اندونزی از جمله کشورهایی بود که توانست تا سال ٢٠٠٣ تولید نفت خود را افزایش دهد، اما به دلیل پیشی گرفتن مصرف بر تولید، امروز به یکی از کشورهای واردکننده نفت بدل شده است. روند مصرف داخلی روسیه هم در بخش انرژی در سال ٢٠٠٧ به مرز نگرانکنندهای رسید، به نحوی که مطالعات انجام شده، نشان میداد اگر این روند همچنان ادامه یابد این کشور هم دیگر صادرکننده انرژی نخواهد بود. 

مطالعات حاکی از این بود که با سرمایهگذاری ٣٢٠ میلیارد دلاری در بخش بهینهسازی انرژی، ٢٩٤ میلیون تن معادل نفت خام انرژی در روسیه صرفهجویی میشود، این در حالی است که برای تولید همین مقدار انرژی در این کشور معادل یک تریلیون دلار سرمایهگذاری لازم بود. شرکتهای خدمات دهنده انرژی برای رهایی روسیه از بحران انرژی مطالعات جامعی انجام دادند و توانستند با سرمایهگذاری و فرهنگسازی مناسب، شدت مصرف انرژی را در این کشور به میزان قابل توجهی کاهش دهند.

روند مصرف انرژی در ایران هم نگران کننده  است، کارشناسان شرکتهای خدماتدهنده انرژی معتقدند برای صرفهجویی ١,٣ میلیون بشکه نفت خام به طور متوسط به ٤ میلیارد دلار سرمایهگذاری نیاز است، اگر قرار است به اهداف چشم انداز ٢٠ ساله دست یابیم برای صرفهجویی ٢ میلیون و ٤٩٣ هزار بشکه معادل نفت خام به ٨ میلیارد دلار سرمایهگذاری نیاز داریم. اما اگر بتوان از طریق مدیریت مصرف، فرهنگسازی دولتی، حرکت طبیعی فناوریها به سمت کاهش مصرف از طریق شرکتهای خدمات دهنده انرژی گام برداریم، به ٤.٨ میلیارد دلار سرمایهگذاری نیاز است.

مطالعات دیگری، حاکی از این است که درآمد حاصل از صرفهجویی انرژی فقط در پنج سال به ١٨٥ میلیارد دلار میرسد.

مرحله دوم هدفمندی، فرصتی برای بهینهسازی مصرف

ارزان بودن قیمت حاملهای انرژی به خودی خود سبب کاهش انگیزه سرمایهگذاری برای بهینه‌‌شدن مصرفانرژی شده است، به نحوی که بسیاری از واحدهای تولیدی ترجیح میدهند به جای نوآوری در تجهیزات خود و مصرف کمتر انرژی، با قیمتهای یارانهای سوخت بیشتری را هدر دهند.

با این حال اجرای مرحله دوم هدفمندی یارانهها فرصتی مغتنم برای مصرفکنندگان و واحدهای تولیدی است تا به سوی بهینه کردن مصرف انرژی گام بردارند، شرکتهای خدماتدهنده انرژی در این میان میتوانند پل ارتباطی میان مصرفکنندگان و دولت باشند؛ شرکتهایی که تا پیش از آزادسازی قیمت انرژی، برای سرمایهگذاران جذابیتی نداشتند. اینک بخش خصوصی، با آزاد شدن قیمتها بیش از هر نهاد دیگری به دنبال یافتن راهی برای کاهش مصرف انرژی است.

اشتغالزایی یک میلیون نفری در سال

برخی  فعالان انرژی که مطالعاتی را در زمینه شرکتهای خدمات انرژی انجام دادهاند، معتقدند که اگر این شرکتها حضور فعالی در اقتصاد داشته باشند، به واسطه نوع کار و استفاده از نیروهای کارشناس و مجرب برای یافتن راههای کاهش مصرف انرژی، سالانه یک میلیون فرصت شغلی برای افراد دارای مدرک کاردانی به بالا در کشور ایجاد میشود.

نصرت الله سیفی، مدیرعامل شرکت بهینهسازی مصرف سوخت که پیش از این هم در شرکت خدمات دهنده انرژی فعالیت میکرد، اشتغالزایی ایجاد شده از شکل گرفتن این شرکتها را بلندپروازی نمیداند و میگوید:" قطعا این میزان اشتغال ایجاد میشود."

وی پیش از این گفته بود:"سرمایهگذاری در شرکتهای خدماتدهنده انرژی پرسودتر از سرمایهگذاری در چاه نفت است؛ زیرا بازگشت سرمایه این تجارت بلافاصله محقق میشود."

سیفی میگوید:"در حال حاضر تجارت در شرکتهای خدماتدهنده انرژی تجارتی پرسود است، تجارتی که سود مطلق دارد و بازگشت سرمایهاش هم تضمین شده است."

تضمین سود سرمایهگذاری

با این که ایجاد شرکتهای خدماتدهنده انرژی در شرایطی که مصرف حاملهای انرژی روند فزایندهای دارد ضروری است، اما این شرکتها به تنهایی توان اجرای پروژههای بزرگی با نیاز به سرمایهگذاری بیش از ١٠٠ میلیون دلار ندارند و باید از طریق تسهیلات بانکی به تامین منابع خود اقدام کنند. به همین دلیل، تدوین قانون حمایت آنها باید در دستور کار مسئولان امر قرار گیرد. 

با این که شرکتهای خدمات دهنده انرژی برای فعال شدن در این عرصه به آورده مالی فراوانی نیاز دارند، اما با توجه به سودآوری مطلقی که در این تجارت وجود دارد، بازگشت سرمایه این شرکتها هم بلافاصله بعد از تحقق بهینه شدن مصرف انرژی انجام میشود.