نشریه شماره   188   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

توسعه ناموفق نمای ایرانی- اسلامی

*آرزوافشارزاده

پیمان قربانی دکترای شهرسازی است و در حال حاضر بهعنوان شهردار کرمانشاه، در حال خدمت است؛ وی که پیشاز این عضو هیئت مدیره شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی ساختمان بوده، در اجلاس هفدهم هیئتهای عمومی نظام مهندسی حضور داشت و فرصتی دست داد تا در حاشیه اجلاس با وی گفتگویی داشته باشیم:

پیام ساختمان: به نظر شما چه چالشهایی در سازمان نظام مهندسی وجود دارد ؟

به نظرم باید از منظر عامتری به موضوع نگاه کرد. بنده چون درهر دو حوزه نظام مهندسی و شهرداری کارکرده و آسیبشناسی هر دو حوزه را نیز مرور کردهام، میتوانم بگویم حاکمیت و سیاستگذار به دنبال ارتقای کیفیت ساختوساز، و دستیابی به استانداردهای در نظر گرفتهشده در قانون است. اما زمانی میتوان به این مهم دستیافت که همه نظام اجرایی به سمتی برود که  استانداردها رعایت شود، در این صورت است که کیفیت ساختوساز پیشرفت می کند و لازمه این امر ایجاد مشترکات بیشتر و جامعتر است.

 بهجرئت میتوانم بگویم دستاورد ما در حوزه اجرا درخور تلاشمان نبوده است. در بحث نظارت و طراحی، گامهای خوبی برداشتهشده اما حلقه مفقوده  بین مردم و نظام مهندسی اجراست. ما در بخش مجریان ذیصلاح هنوز مشکلداریم. بیشترین دغدغه من این بوده که تلاش کنم  شرایط مجریان بهگونهای تنظیم شود که منابع ملی در ساختوساز هدر نرود. اگر ما از ورود افراد غیر کارشناس و غیر متخصص به این حوزه جلوگیری کنیم، تلاشهای ما ثمربخش خواهد بود و میتوانیم جلوی اتلاف منابع ملی را بگیریم.

پیام ساختمان: صدور شناسنامه فنی در کرمانشاه در چه وضعیتی است؟

شناسنامه فنی سندی کاغذی است، باید پشتوانه داشته باشد.این پشتوانه کیفیت است.اگر شناسنامه فنی صادر شود اما پشتوانه نداشته باشد در ارتقای کیفیت ساختوساز تأثیری نخواهد داشت. پیشنیاز شناسنامه فنی، مجریان و کارشناسان ذیصلاح هستند که  اگر در این حوزه مؤثر باشیم میتوانیم درباره صدور شناسنامه فنی نیز موفق عمل کنیم.

پیام ساختمان: نمای شهر تهران،  اسلامی- ایرانی نیست و در صحبت مسئولان نظام، بارها به این موضوع اشارهشده است، معماری اسلامی- ایرانی در کرمانشاه چگونه است؟

در بخش حفظ و توسعه نماهای ایرانی- اسلامی موفق نبودهایم. ساختاری برای این امر لازم است که هنوزایجاد نشده؛ به نظرم  باید به شیوه  بازدارندهای برای بهبود شرایط هم در بخش انرژی و هم حفظ میراث ایرانی اسلامی بکوشیم. باید "آینده نگر" باشیم و در ساختارهای آینده معمارانه مان، به یادگارهای خوبی از این نسل، دسترسی پیدا کنیم.

پیام ساختمان: آیا معماری اقلیمی در کرمانشاه  حفظشده است؟

از نظر اقلیمی بخش اعظمی از کشور ما کوهستانی و معتدل است که کرمانشاه نیز بخشی از این اقلیم است. معماری اقلیمی نوعی ساختار دوستی با طبیعت و استفاده بهتر از انرژی در فصول مختلف سال است. با توجه  به تغییرات تکنولوژیکی که به وجود آمده، باید بهتر از این نوع معماری استفاده میکردیم، اما متاسفانه در پنجاه سال اخیر، در حوزه "استانداردسازی" ضوابط مطرح شده در رابطه با خانه های مسکونی، نتوانسته ایم اقدامی انجام دهیم که بافتهای ساختمانی بر اساس معماری اقلیمی هر منطقه شکل بگیرد. اگر زودتر به ایجاد این ضوابط اقدام کرده بودیم، معماری ما جایگاهی غیرازاین داشت که امروز دارد! متاسفانه  در حفظ بافتهای تاریخی و اقلیمی شهرها، و در همه گستره شهرها موفق نبودهایم و نتوانسته ایم ساختوسازهای جدید را مبتنی بر اصول اقلیمی سامان بدهیم. چون برای همه مناطق کشور یک استاندارد و یک ضوابط دیدهشده است. البته برنامهریزی برای این  قانونگذاری کمی پیچیده است و کار کارشناسی بیشتری را میطلبد.

پیام ساختمان: تعامل شما با سایر نهادهای حاکمیتی در کرمانشاه چگونه است؟

ما در حوزه ساختوساز، نظام نسبتاً کارا و در تعاملی با هیئتهای چهار جانبه که قانون تعریف کرده،داریم از جمله: استانداری، شهرداری سازمان نظام مهندسی،و راه و شهرسازی. هیچگاه مسئلهای که پیش آمده، به چالش تبدیل نشده و چانهزنی کردهایم تا حلشده است. ازاینجهت  واقعاً بدون اشکال عمل کردهایم.

پیام ساختمان: در حال حاضر اصلیترین چالشی که شهرداری کرمانشاه با آن مواجه است و انتظار دارید که حل شود، چیست؟

ما در شهرداریهای کل کشور با مشکل مشترک مواجه هستیم و آن "وابستگی شهرداری ها  به درآمدهای ناشی از ساختوساز" است. مادامی که بیش از 70 درصد درآمد های شهرداری وابسته به حوزه ساختوساز باشد، مدیریت موفقی در حوزه ساختوساز صورت نخواهد گرفت. اگر قبول کنیم که شهرداریها دولت محلی هستند، دولت مرکزی و ملی ما باید در این عرصه ورود پیدا کند تا ساختار درآمدی شهرداری ها اصلاح شود. اگر به ساخت وساز با نگاه درآمدزا توجه شود، قاعدتاً دستیابی  به اَرمان هایی که در حوزه شهرها داریم، بسیار دور از ذهن است. اگر خواست ما این است که شهرها به توسعه پایدار برسند، و علاوه بر استفاده نسل کنونی،  فضاهای بسیار مناسبی برای نسل آینده باقی بگذاریم، در سایه توجه به شهرداریهاست. امیدوارم دولت تدبیر وامید توجه ویژهای به این موضوع داشته باشد. قطعا این عمل هزینه نخواهد بود و در آینده به سودمندیهای متعددی خواهیم رسید.

پیام ساختمان: از دید شما سازمان نظام مهندسی برای آنکه پیشرفتی داشته باشد، باید چه کند؟

به نظرم سازمان باید فارغ از مباحث دولتی به ساختار سازیهای جدید ورود پیدا کند . همه  را درگیر فضاهای جدیدی کند تا در این فضای جدید، حوزههای ساختوساز را بهبودیافته ببینیم. اگر همین روند فعلی را ادامه دهیم، و چشم امید به کمک دیگران داشته باشیم، موفقیت مُیّسر نخواهد بود. سازمان بیش از 300 هزار نفر عضو دارد و بزرگترین تشکل حرفهای کشور است که در ارتقای کیفیت ساختوساز میتواند مؤثر باشد.