نشریه شماره   158   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

درمان درد یا درد بی درمان


زماني كه قانون بيمه كارگران ساختماني به تصويب رسيد، اميد در دل كارگران زنده شد و کارگران ساختمانی با شنیدن خبر تصویب این قانون از رسانه‌ها و مطبوعات، به امید برخورداری از مزایای آن و داشتن پناهگاهی مطمئن برای روز مبادا، از کار و روزی‌شان می‌زدند و راهی مراکز آموزش فنی و حرفه‌ای می‌شوند تا با دریافت گواهی مهارت فنی و حرفه‌ای، اولین گام در راستای برخورداری از بیمه تأمین اجتماعی را بردارند غافل از اینکه هفت خوان بیمه شدن آنها تازه شروع شده است.

یک آرماتوربند می‌گفت: الآن ۸ سال است که کارگر ساختمان هستم و بیمه هم نیستم.گفتند باید مدرک فنی و حرفه‌ای کارگری بگیری که بعد از کلی رفت‌وآمد بالاخره آن را دریافت کردم، اما هنوز بیمه نشده ام. باور کنید الآن تمام فکر و خیالم این است که چه زمانی سهمیه بیمه کارگران ساختمانی را اعلام می کنند. از مسئولین سؤال دارم؛ شما که گفتید باید مدرک فنی و حرفه‌ای داشته باشید چرا حالا سهمیه به کارگر بدبخت نمی‌دهید؟ اگر سر ساختمان اتفاقی برایم بیفتد خرج زن و بچه‌ام را چه کسی می‌خواهد بدهد؟ چرا وقتی سهمیه کارگری نیست باید کارت مهارت فنی حر فه ای داشته باشیم.؟

یک گچ کار ساختمان به خبرنگار ما گفت: بنده دارای 20 سال سابقه گچ کاری هستم و به همراه همکارم که مدت سه سال است به این حرفه واردشده و شاگرد خودم بوده است در کلاس‌های فنی حرفه‌ای شرکت نمودیم. پس از پایان دوره به بنده گواهی درجه 2 و به همکارم گواهی پایه یک دادند که خیلی جای تعجب داشت. کارگر دیگری می‌گفت که برای چندین بار است به سازمان فنی حرفه‌ای مراجعه می‌کند اما تاکنون موفق به ثبت‌نام نشده و می‌گویند فعلاً سهمیه نداریم. روابط عمومی سازمان تأمین اجتماعی نیز می گوید: کارگران می‌توانند با در دست داشتن مدارکی مانند کارت ملی،شناسنامه، و کارت فنی و حرفه‌ای به یکی از مراکز تأمین اجتماعی مراجعه و به نوبت تحت پوشش این سازمان قرار گیرند. این سازمان دلیل اینکه تعدادی ازکارگران ساختمانی دارای مدرک سازمان فنی و حرفه‌ای به مراکز بیمه مراجعه کرده اما بیمه نشده‌اند، را در نوبت قرار گرفتن عنوان کرده و اعلام نموده که همه کارگران با داشتن مدارک اعلام‌شده ،تحت پوشش بیمه قرارخواهند گرفت.

حقی که به حقدار نمی‌رسد

احمد رعیتی، رئیس انجمن معماران تجربی استان تهران با اشاره به اینکه آمار دقیقی از تعداد کارگران ساختمانی در دسترس نیست، معتقد است: کارگران ساختمانی به صورت مستمر کم و زیاد می‌شود و دلیل این کم و زیادشدن می‌تواند، تغییر وضع بازار و ساخت‌وساز مسکن و بسیاری از عوامل دیگر باشد.

وی می‌افزاید: براساس آمار سازمان فنی و حرفه‌ای بیش از ۸۰۰ هزار کارگر ساختمانی در کشور، کارت مهارت دارند اما این آمار دقیق کارگران ساختمانی در کشور نیست. رعیتی در خصوص بیمه کارگران ساختمانی خاطرنشان می‌کند: در آزمون‌هایی که برای صدور کارت مهارت برگزار می‌شود، افرادی غیر از کارگران ساختمانی هم شرکت می‌کنند و بیمه تأمین اجتماعی ملاک شناسایی کارگران را فقط داشتن کارت مهارت می‌داند و همین موضوع باعث شده تا غیر از کارگران ساختمانی، افراد دیگر هم تحت پوشش بیمه قرار بگیرند.

عضو شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی کشورنیز بر این باور است که علیرغم اینکه مطابق قانون آموزش کارگران ساختمانی به سازمان‌های مرتبط تکلیف شده اما این نهادها ازاین وظیفه قانونی خودطفره می روند واین مسئله باعث شده که رعایت مقررات ملی ساختمان با چالش مواجه شود و ازطرف دیگراین قشر، فرصت استفاده ازخدمات بیمه تامین اجتماعی را به دلیل مشروط بودن بهره‌گیری از آن به دارا بودن کارت مهارت را ازدست دهند.

عزت الله فیلی می گوید: درحال حاضر سازمان تامین اجتماعی به منظور بیمه کارگران ساختمانی مبلغ هنگفتی درحدود مترمربعی 450 تومان از سازندگان اخذ می کنند اما درعین حال با توجه به اینکه به موجب قانون ،بیمه کارگران مشروط به دارا بودن کارت مهارت است ،عملا سازمان تامین اجتماعی کارگران را بیمه نمی کند. به گفته وی درحالی که عمده کارگران ساختمانی به صورت تجربی از مهارت و دانش فنی لازم درحرفه خود برخوردار هستند، اما بی توجهی و کوتاهی سازمان‌های ذی ربط دربرگزاری دوره‌های آموزش تکمیلی و فنی به آنها و انجام آزمون‌های مربوطه که به ارائه گواهینامه‌های مهارت منجر می شود، باعث شده که این قشر، عملا جزو کارگران غیر ماهر به حساب بیایند و بدین ترتیب مشمول استفاده از بیمه‌های تامین اجتماعی نیز نشوند.

قانون گریزی تأمین اجتماعی

عضو هیئت‌مدیره کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران ایران نیز از کاهش سهمیه بیمه کارگران انتقاد نموده و می‌گوید: در حال حاضر سازمان تأمین اجتماعی بر روی این موضوع متمرکزشده و تلاش می‌کند تا با بیمه 200 هزار کارگر ساختمانی در سال 92 پرونده بیمه کارگران ساختمانی را ببندد. هادی ساداتی ادامه می‌دهد: تاکنون 600 هزار کارگر ساختمانی در کشور بیمه‌شده‌اند و سازمان تأمین اجتماعی مصمم است تا با بیمه 200 هزار نفر دیگر در سال 92 تعداد کارگران بیمه‌شده را به 800 هزار نفر برساند و موضوع را پایان دهد اما خوشبختانه طرح رفع موانع اجرایی بیمه‌های اجتماعی کارگران ساختمانی این مسئله را منتفی کرده است. وی می‌افزاید: سازمان تأمین اجتماعی در تلاش برای تغییر قانون تأمین اجتماعی است، درحالی‌که قوانین تأمین اجتماعی به خودی خود مشکل ندارد، بلکه مشکل از مجریان قانون است و قانون تنها نیازمند اجرای صحیح از سوی مجریان است. به اعتقاد ساداتی سازمان تأمین اجتماعی به نام اصلاح به دنبال تغییر قوانین حداقلی کارگرانی است که سرمایه‌گذاران حقیقی تأمین اجتماعی هستند و با قانون گریزی از اجرای صحیح قانون سرباز می‌زنند.

و باز هم وعده‌های مسئولان

به نظر می رسد؛آنچه باعث تنش و مشکل در بیمه کارگران ساختمانی شده بود، تصویب‌نامه دولت در سال 1389 بود که بر اساس آن نرخ حق بیمه ساختمانی را به صورت پلکانی تعریف کرده و بر مبنای آن صندوق تأمین اجتماعی مکلف شده بود که سالیانه 200 هزار نفر از کارگران ساختمانی دارای کارت مهارت را تحت پوشش تأمین اجتماعی قرار دهد که این مشکل با تصویب قانونی به نام قانون رفع موانع اجرایی قانون بیمه‌های اجتماعی کارگران ساختمانی و نحوه مجازات متخلفان مصوب سال 1390 برطرف شد.

ما هم امیدواریم؛ سناریوی بیمه کارگران ساختمانی پایانی خوش داشته باشد تا شاید در ایام بیکاری و سالخوردگی ، یک حامی، دستان ترک خورده این قشر زحمتکش را در دستان خود بگیرد و چتر حمایت خود را بر سر آنان بگستراند.