نشریه شماره   186   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

خدمات مهندسی واقعی و به قیمت

گروه گزارش: در میان تشکلهای موجود در صنعت ساختمان کشور، انجمنهای استانی انبوهسازی و در رأس آنها کانون سراسری انبوهسازان ساختمان و مسکن از جایگاه و پایگاه ویژهای برخوردار هستند. امروزه انجمنهای صنفی مذکور در 31 استان کشور با حدود 7 هزار عضو حقیقی و حقوقی و صدها میلیارد سرمایه فعالیت مینمایند . در بیان تأثیر حضور این تشکل حرفهای در صنعت ساختمان، ذکر این نکته کافی است که سهم بخش خصوصی در امر تولید مسکن و کارهای عمرانی در کشور بنا به اذعان اکثر صاحبنظران بیش از 90 درصد است و در این خصوص، میزان مشارکت انبوهسازان در سال 92 تا حدود 85 درصد برآورد میشود. نظر به اهمیت تشکل انبوهسازان کشور و به ویژه رابطه کاری که بین اعضای این مجموعه بزرگ با سازمان نظام مهندسی کشور وجود دارد، در آستانه اجلاس هفدهم هیئت عمومی سازمان نظام مهندسی، نظر چند تن از اعضای هیئترئیسه کانون سراسری انبوهسازان ساختمان و مسکن را در خصوص خواسته هایشان از رئیس سازمان نظام مهندسی کشور جویا شدیم:

جمشید برزگر، رئیس کانون سراسری انبوهسازان:

بسته خدمات ارائه شود

سازمان نظام مهندسی با هدفی مشخص و معین، در زمان آقای دکتر آخوندی شکل گرفت و در زمان دکتر عبدالعلیزاده اجرایی و عملیاتی شد. ما انتظار داشته و داریم که همان اهداف اولیه، یعنی ساماندهی نظام مهندسی کشور در این سازمان دنبال میشد. الآن آقای ترکان، آقای آخوندی و کلیه اعضای هیئتمدیره استانی به این باور رسیدهاند که متأسفانه تصمیمی که شورای مرکزی دوره قبلی گرفته بود و راهی که انتخاب شده بود راه درستی نبود. ما به آقای وزیر و آقای ترکان هم گفتهایم که انتظار داریم سازمان نظام مهندسی به شکل واقعی کار نظام مهندسی را انجام دهد نه اینکه خودش را متولی تمام بخشهای ساختوساز کشور بداند. اگر این اتفاق بیفتد تمام بخشها به اجرای تکالیف اصلیشان مکلف میشوند؛ در صورتی که الآن همه چیز ما صوری شده است.

این دوستان ما در سازمان نظام مهندسی خدماتی ارائه میدهند و ما هم خریدار خدمات جامعه نظام مهندسی کشور هستیم ولی ما نباید برای یک کالا، چهار بار هزینه بپردازیم! همانطور که هر کالایی یک قیمتی دارد هر ساختمانی با نقشه و مشخصات خاص خودش قیمت مشخصی هم دارد. کسی که این کالا را به من میفروشد باید به کارش متعهد و ملزم باشد و خدمات پس از فروش ارائه کند. ما باید بتوانیم قیمت، زمان ارائه و مدت اعتبار بسته خدمات مهندسی را که میخریم بدانیم. نباید بسته خدماتی که باید به ما ارائه شود را ما خودمان آماده کنیم و بعد مهندسان عضو سازمان، ندیده آن را امضا کنند و تحویل ما بدهند!

ما اگر نقد میکنیم برای این است که سازمان از وظایف اصلی خودش بیش از این به انحراف کشیده نشود؛ چون برای صنفی که این همه عضو متخصص دارد خیلی بد است که برخی خریداران خدمات آن بگویند که این سازمان ما را به زانو در آورده است. در صورتی که باید کار به گونهای باشد که مردم بگویند سازمان ما را از ساخت و سازهای غیرکیفی توسط سازندگان غیرمجاز نجات داده است.

ما خواهان این هستیم که سازمان به جایگاه واقعی و اصلی خودش برگردد چون مصرفکننده خدمات مهندسی بوده و دنبال خدمات بهتری هستیم که از ما دریغ شده است. ما میگوییم بگذارید خودمان برویم دنبال آنهایی که خدمات بیشتر و بهتری ارائه میدهند و مشتری آنها باشیم. شما ما را به زور دنبال کسی نفرستید که فقط امضا میکند و بعد از آن هم نمیتوانیم آن فرد را پیدا کنیم. اینکه یک نفر نقشهای را طراحی کند و ما مجبور شویم به کسی دیگری بدهیم تا آن را کنترل مضاعف کند چه معنی دارد؟ در کجای دنیا چنین سیستمی هست؟ این سزاوار صنعت ساختوساز ماست که کشورهایی که زمانی حتی الفبای مهندسی را نمیدانستند امروزه نظام کارآمد فنی و مهندسی منطبق با علم روز جهان داشته باشند و ما هنوز اندر خم یک کوچه باشیم؟

ما با آقای ترکان در خصوص این موارد به تفاهم رسیدهایم و امیدواریم دوستان ما در سازمان نظام مهندسی کشور بتوانند این تفاهم را در قالب یک بسته خدمات ارائه کنند. امیدواریم در اجلاس هیئت عمومی سازمان این موارد مطرح و بررسی شود و دوستان به نتایج خوب و عملی برسند.

فرشید پورحاجت، دبیر کانون سراسری انبوهسازان:

ویژهخواهی ممنوع!

دوستان مهندس ما در سازمان نظام مهندسی خدماتی را ارائه میکنند و ما سازندگان ساختمان و مسکن خریداران و مشتریان آن خدمات هستیم و بر همین اساس رابطهای بین انبوهسازان و سازمان نظام مهندسی ایجاد شده است. ولی متأسفانه در چند سال گذشته شاهد کشمکشهایی بین سازندگان و سازمان نظام مهندسی بودهایم. به نظر من در این اختلافات، بیشتر بحث «ویژهخواهی» مطرح بوده و کمتر با نگاه ملی به قضایا نگاه شده است؛ نگاهی که میگوید این ساختمانی که تولید میشود باید به دست مردم برسد. پس بهتر است از نظرات همه مهندسان کشور در جهت ارتقای کیفیت استفاده کنیم؛ چرا که ساختمانهای مدرن و با کیفیت نماد پیشرفت یک کشورند ولی چون در چند سال گذشته این اتفاق نیفتاده و رسالتی که به عهده ما مهندسان است به درستی انجام ندادهایم، درصدی از ساخت و سازها مورد تأیید جامعه مهندسی کشور نیست.

امروزه گفته میشود که سازمان نظام مهندسی حدود 350 هزار عضو دارد، ولی باید دید آیا این مهندسان عضو باید در اولویت سازمان نظام مهندسی باشند یا ساختمانهایی که به مردم تحویل میدهیم؟ ما باید ساختمانهای باکیفیتی بسازیم و به مردم عرضه کنیم که باعث عزت و اعتبار مهندسان شود.

اشکال کار سازمان نظام مهندسی به نظر من این است که تا به حال کمتر به فکر توسعه صنعت ساختمان نبوده، بلکه بیشتر بخشی و جزیرهای نگاه کرده و به فکر منافع صنف خود بوده است. امیدواریم در اجلاس اخیر این موضوعات مورد بررسی قرار گیرد.

سید محمد مرتضوی، خزانهدار کانون سراسری انبوهسازان:

از انحرافات جلوگیری شود

در مورد سازمان نظام مهندسی این سؤال مطرح است که آیا این سازمان در طول سالیان گذشته در اجرای اهداف پیشبینیشده در قانون نظام مهندسی موفق بوده و وظایفی که قانونا مکلف به اجرای آنها شده را توانسته به درستی انجام دهد؟ البته این قانون فقط مختص سازمان نظام مهندسی نیست و انجمنهای صنفی، کاردانها و سایر تشکلها نیز در این قانون دیدهشده و جایگاهی دارند ولی در سالیان گذشته کارها به نحوی پیشرفت که این قانون به نفع سازمان نظام مهندسی مصادره شد.

دیدگاه و نگاه اعضای شورای مرکزی و در رأس آنها مهندس ترکان این است که سازمان نظام مهندسی انحرافات جدی در انجام وظایف حرفهای داشته است. وارد شدن در امر دریافتها و پرداختها، سازمان را به سمتی برده که دیدگاهها و اهداف درآمدزایی در جهت تأمین خواستههای یک صنف- بخصوص که طبیعتاً اعضای سازمان هستند- بر آن حاکم شود و آرامآرام کار به سمتی رفته که قانون به شکل وسیلهای برای حمایت از صنف مهندسان درآمده است. متأسفانه این تفکر خطرناک نه تنها مهار نشده که در سالهای گذشته تفسیرهای متنوع و نا به جایی از مواد قانونی صورت گرفته و هر کدام زمینهای شده که درآمدی جدید در تشکیلات سازمان نظام مهندسی اضافه شود و این درآمدهای جدید موجبات ایجاد رویه ناسالم در برخورد با سازندگان و غیره را به وجود آورده است.

به عنوان مثال، عقل و منطق میپذیرد که هر کسی در قبال دریافت هر خدماتی، وجوهی پرداخت کند ولی هیچ عقل سلیمی نمیپذیرد خدماتی از فردی یا مجموعهای ظرف دو تا چهار سال دریافت شود ولی کل هزینه یکجا و نقداً پرداخت شود! بدون اینکه ارائهدهنده خدمات خودش را ملزم بداند که حتی تخفیفی به شما بدهد. اصولاً چرا کسی که میخواهد خدماتی را در طی چهار سال ارائه کند باید کل هزینه را بدون تخفیف، یکجا و نقد دریافت کند؟ این شیوه اشتباه است حتی اگر در آئین نامهها و شیوهنامهها وجود میداشت؛ زیرا باید برای ارائهدهندگان خدمات این تصور باشد که اگر در انجام وظایفشان قصور کنند هر لحظه ممکن است مورد مواخذه قرار گیرند. وقتی کسی وجوه کاری که انجام نداده را به طور کامل دریافت کرده باشد دیگر چه انگیزهای برای ادامه کار خواهد داشت؟ البته ممکن است عدهای از مهندسان متعهد و مسئولیتپذیر باشند ولی همه جوانب، از جمله دیدگاههای اقتصادی در وضع قانون باید دیده شود، به گونهای که برای همه الزام به وجود بیاید که برای برخوردار شدن از منافع، وظایفشان را به درستی انجام دهند.

یا بسیاری از خدماتی که نظام مهندسی وجوهی را بابت آنها دریافت میکند و قرار است ارائه شوند واقعی نیستند و اصلاً ارائه نمیشوند؛ مثلاً در مورد مجری، کمتر پروژهای را شاهدیم که مجری واقعی داشته باشد. یعنی مهندسانی باشند که در قبال قراردادی که منعقد میکنند مسئولیتی را برای خودشان قائل باشند و در چارچوب آن به تمام وظایفشان عمل کنند.

اینها مسائلی است که سازمان نظام مهندسی به صورت یک طرفه در قالب حمایتهای صنفی برای اعضای خودش دیده که البته در قانون هیچ جایگاهی ندارند ولی مشکلات زیادی ایجاد کردهاند. امیدواریم در اجلاس هیئت عمومی سازمان نظام مهندسی که قاعدتاً با حضور آقای دکتر آخوندی برگزار خواهد شد این مسائل و مشکلات مطرح و برای رفع آنها چارهاندیشی شود.