هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   186   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

ساختمان‌سازی یا همسایه آزاری؟

گروه ساختوساز: سود سرشار ساختمانسازی و نیاز مبرم جامعه به مسکن باعث شده تا به هر نقطهای از شهر که نگاه کنیم، برجهای بلندمرتبه خودنمایی کنند. جدا از تأثیرات منفی ساختمانسازی بیرویه بر سرانههای خدماتی شهروندان، در بسیاری موارد مالکان و سازندگان ساختمانسازی را تبدیل به همسایه آزاری کردهاند و تا یک ساختمان بالا برود، همسایه خون به جگر شده است. صدای گوشخراش حاصل از ریختن آهنآلات در نیمههای شب و بعدازظهرها و گودبرداریهای طولانی با صداهای ناهنجار و مواردی از این قبیل همگی موجب سلب آرامش همسایگان شده و در یک کلام حقوق شهروندی را تضییع میکند. اما آیا همسایگان میتوانند از طرق قانونی با این قبیل سازندگان که در بیشتر موارد حقوق شهروندی همسایه خود را زیر پا میگذارند، برخورد کنند؟ در این رابطه نظر دو تن از کارشناسان حقوقی دادگستری را جویا شدهایم.

قانون داریم

بهروز فروغی نیا، حقوقدان و وکیل پایه یک دادگستری با نگاهی حقوقی به این معضل که بیشتر کلانشهرهای کشور به آن مبتلا هستند، میگوید: مطابق مبحث ۱۲ مقررات ملی ساختمان با عنوان ایمنی و حفاظت کار در هنگام اجرا که آخرین بار در سال ۱۳۹۲ ویرایش شده و حسب ماده ۳۴ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، شهرداریها و سایر مراجع صدور پروانه و کنترل و نظارت بر اجرای ساختمان و امور شهرسازی، مجریان ساختمانها و تأسیسات دولتی و عمومی، صاحبان حرفههای مهندسی ساختمان و شهرسازی و مالکان و کارفرمایان، مکلف به اجرای آن هستند.

وی در ادامه میافزاید: «اشخاص یاد شده باید در اجرای عملیات ساختمانی برای تمامی ساختمانهای مشمول قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، سلامت و بهداشت تمامی افرادی را که در مجاورت یا نزدیکی کارگاه ساختمانی عبور و مرور، فعالیت یا زندگی میکنند را مدنظر قرار دهند و از هرگونه آلودگی هوا، آب، خاک و نیز آلودگی صوتی ناشی از عملیات ساختمانی پرهیز کنند. در این زمینه مسئولیت نظارت عالیه بر اجرای ضوابط و مقررات ملی ساختمان در اجرای تمامی ساختمانها و طرحهای شهرسازی و عمرانی بر عهده وزارت مسکن و شهرسازی قرار داده شده است.»

این وکیل دادگستری با اشاره به حکم ماده ۳۵ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان بیان میدارد: «بدیهی است مراجع مربوطه نیز موظف به همکاری و اجرای تصمیمها خواهند بود. ضمن اینکه طبق ماده ۴۰ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، متخلفان از نظر کیفری نیز قابل تعقیب توسط مراجع قضایی هستند.»

بنابراین به نظر میرسد قوانین و مقررات موجود میتواند از حقوق شهروندی اشخاص در مقابل مزاحمتهای ایجادشده توسط کارگاههای ساختمانی حمایت کند. در خصوص محدودیت تردد کامیونها و تریلرها در ساعتهایی از شبانهروز در سطح شهر و نظر به اینکه برخی سازندگان با استناد به این محدودیت این حق را برای خود قائل شده تا قسمتی از مصالح ساختمانی پرخرج از جمله تیرآهن را در شب هنگام و در محل ساخت ساختمان تخلیه کنند، این امر به طور قطع باعث ایجاد سر و صدا و در نهایت مزاحمت برای ساکنان مجاور خواهد شد.

فروغی نیا دراینباره بیان میدارد: « مطابق مبحث ۱۲ مقررات ملی ساختمان هرگونه اقدامی که باعث آلودگی صدا یا ایجاد مزاحمت برای ساکنان مجاور شود عملی خلاف قانون بوده و مالکان یا سازندگان اینگونه اماکن این حق را ندارند که محدودیت تردد را بهانه ایجاد مزاحمت نمایند. به این خاطر سازندگان بهتر است مصالح مورد نیاز سنگین را به محل ساخت بنا حمل کرده و روزها با استفاده از تجهیزاتی همانند جرثقیل اقدام به تخلیه بار نمایند.»

مزاحمت قابل پیگیری است

در زمینه ساعت کاری کارگاههای ساختمانی قانون مشخصی وجود ندارد. همچنین میزان ایجاد گرد و خاک منوط به ایجاد زباله یا میزان CPM گرد و خاک ایجاد شده است. در زمینه میزان دسی بل حاصل از سروصداهای ناشی از ساختوساز نیز قانونی وجود ندارد، اما یک قانون کلی در این زمینه بیان میدارد هر نوع ساختوساز نباید به همسایگان مجاور آزاری برساند ولی تعریف این که این آزار چیست در قانون وجود ندارد.

بهروز اسماعیلزاده، کارشناس دادگستری دراینباره میگوید: به طور معمول در صورت بروز شکایت در اینگونه موارد محاکم از یک کارشناس در زمینه میزان سروصدا، گردو خاک، آلایندهها و تکههای فوم پخششده در هنگام انجام کار نظرخواهی میکنند که آیا میزان موارد یاد شده مطابق عرف معمول است یا خیر و با همین مواردی که فقط در عرف وجود دارد شاید بتوان از ایجاد مشکل پیشگیری کرد.

وی در ادامه میافزاید: « در صورت وجود شکایت، دادگاه فرد مورد تأیید خود را به محل مورد نظر میفرستد و میزان ذرات آلاینده توسط وی اندازهگیری میشود. اگر مشکلات بیش از حد باشند غیرمجاز تلقی میشوند. در زمینه صدا هم میزان دسی بل غیرمجاز اندازهگیری میشود. گفتنی است این افراد مورد تأیید قوه قضائیه هستند که قابلیت تشخیص موضوع را به لحاظ علمی دارند و از کارشناسان رسمی هستند.»

به گفته اسماعیلزاده پس از بررسیهای لازم چنانچه میزان آلایندهها مطابق عرف نباشد دادگاه از سازنده درخواست میکند آزار و اذیت به وجود آمده را قطع کرده و با توجه به میزان خسارت وارده که توسط کارشناس برآورد میشوند، محاکم مربوطه دستور به دریافت خسارت از سازنده میدهند. با وجود این در کشور ما اینگونه مسائل در همان ابتدای امر به دلیل اینکه با ایجاد درگیری و طرح پرونده در دادگاه، سازندگان متحمل خسارت خواهند شد، حل و فصل میشوند، زیرا در غیر این صورت به دلیل وجود پرونده قضایی، شهرداری دستور قطع ساختوساز میدهد و سازنده بلافاصله به فکر حل مسئله میافتد تا از بروز خسارتها جلوگیری کند.

آرامش شهروندان زیر چرخهای کامیونها

برخی از تماسهایی که توسط شهروندان در ساعتهای پایانی شب یا پس از نیمه شب با پلیس ۱۱۰ گرفته میشود، در زمینه تخلیه بار از سوی خودروهای سنگین است که همیشه با صداهای هولناکی همراه هستند. ساعتهایی که بسیاری از شهروندان ممکن است در حال استراحت یا خوابشبانه باشند.

اسماعیلزاده با اشاره به اینکه سازندگان، آهنآلات را در خارج از محدوده شهر تهران خریداری میکنند، میگوید: «تریلرها و کامیونهایی که پمپ و کمپرسورهای بزرگ نیز حمل میکنند تنها میتوانند در فاصله زمانی ساعت ۱۲ تا ۶ صبح در روزهای عادی و ۱۰ شب تا ۶ صبح در روزهای تعطیل تردد کنند. در غیر این صورت توسط پلیس راهور متوقف و جریمه میشوند. در پی تماس تلفنی همسایگان در خصوص آزار و اذیتی که به دلیل تخلیه بارهای سنگین میبینند پلیس با مراجعه به محل و آگاهی از محدودیت ساعتهای تردد این خودروها تنها میتواند به تذکر شفاهی بسنده کند و هیچ اقدام اجرایی را نمیتواند به عمل آورد».

این کارشناس رسمی دادگستری در پاسخ به این سؤال که در کشورهای دیگر این مشکل چگونه رفع میشود، بیان میدارد: «تکنولوژی ساخت ساختمان در کشورهای پیشرفته بسیار متفاوت است. در اغلب این کشورها قطعات ساختمانها به صورت پیش ساخته است و حتی عملیات مونتاژ هم در محل ساخت قطعات انجام میشود. در کشورهای پیشرفته ابزارهایی به کار میروند که هیچ گونه سروصدایی ایجاد نمیکنند مگر در حاشیه شهرها که خانهها از یکدیگر فاصلههای زیاد دارند ولی در شهرهای پرجمعیت ساختوسازها بدون ایجاد مزاحمتهای صوتی و گرد و خاک است.»