نظام مهندسی از ترکان چه می‌خواهد؟!

شمار نشریه : 186

گروه ساختوساز: سازمان نظام مهندسی ساختمان به عنوان بزرگترین تشکل صنعت ساختمان با گذشت حدود 18 سال از تأسیس آن هنوز نتوانسته است به اهداف تعیینشده برسد و حتی گاهی با پسرفت نیز مواجه بوده است. از سوی دیگر عدم اجرای کامل قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان تأثیرات خود را در کشور نشان داده و امروز وضعیت به گونهای است که حتی ساختمانهای نوساز از استحکام لازم برخوردار نیستند. چند ماهی است که مهندس اکبر ترکان، سکان هدایت شورای مرکزی را در اختیار گرفته است و مهندسان امیدوارند با مدیریت وی روزهای خوبی برایشان رقم بخورد. پیام ساختمان در گفتگو با چند تن از اعضای هیئتمدیره نظام مهندسی استانها، در خصوص انتظارات آنها از رئیس جدید شورای مرکزی و اینکه مهندس ترکان چه کارهایی را در اولویت قرار دهد،گزارشی تهیه نموده که در پی میآید:

اصلاح ساختار شورای مرکزی

کیانوش نیک هوش، رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان سمنان در خصوص انتظارت سازمان متبوعش از رئیس شورای مرکزی سازمان با بیان اینکه مبحث انرژی در ساختمانها رعایت نمیشود، به پیام ساختمان گفت: یکی از مهمترین مباحثی که لازم است مورد توجه قرار گیرد، صرفهجویی در مصرف انرژی است. خوشبختانه آقای ترکان روی این موضوع اصرار دارند اما نکته حائز اهمیت این است که این کار اتفاق نمیافتد مگر با استفاده از مجریان دارای صلاحیت که در این رابطه قانون تکلیف را مشخص کرده و همه باید از آن تبعیت کنند.

وی ادامه داد: یکی دیگر از مهمترین کارهایی که باید از طرف مهندس ترکان به عنوان رئیس شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی در دستور کار قرار گیرد، اصلاح ساختار مدیریتی شورای مرکزی است زیرا علیرغم گذشت 18 سال از تأسیس نظام مهندسی هنوز بخشی به نام وحدت رویه یا بهبود سیستم ها و فرایندها نداریم. البته بسیاری از مسئولان اعتقاددارند که نمیشود برای تمام استانها یک نسخه پیچید اما بنده معتقدم که حداقل شورای مرکزی میتواند به صورت منطقهای برنامهریزی کرده و کشور را به سه یا چهار منطقه تقسیم کند.

وی در پاسخ به سؤال خبرنگار ما مبنی بر اینکه آیا به نظر شما نیازی به اصلاح طرح ارجاع کار توسط آقای ترکان هست یا خیر، گفت: قرار نیست طرح  ارجاع کار مهندسان را راضی کند، بلکه باید آنها را قانع کند. ضمن اینکه در گذشته عموماً سازندگان به دنبال ناظر خوب و پرکار نمیرفتند و هر کسی را که صلاح میدیدند، انتخاب میکردند اما در حال حاضر وضعیت متفاوت است.

نیک هوش افزود: منکر اشکالات این طرح نیستم چون پاسخگوی خیل عظیم مهندسان نیست؛ البته عوامل دیگری هم دخیل هستند از جمله اینکه دانشگاهها و مؤسسات عالی بدون در نظر گرفتن اشتغال مهندسان، سالانه افراد زیادی را در رشتههای هفت گانه فارغالتحصیل میکنند. علاوه بر این آزمونهای وزارت راه و شهرسازی برای صدور پروانه مهندسان بسیار سطح پایین است؛ بنابراین لازم است مهندس ترکان با همکاری وزیر راه و شهرسازی و همچنین وزارت علوم،تحقیقات و فناوری- فکری به حال این مشکل در راستای سهولت اجرایی کردن طرح ارجاع کار داشته باشند.

رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان سمنان گفت: نظام مهندسی ساختمان در طول سالیان اخیر از مهندسانی که شاغل تمام وقت نبودهاند، آسیبدیده و لازم است در این رابطه شورای مرکزی، پیشنهادات خود را به وزارت راه و شهرسازی ارائه کند و وزارتخانه اقدام لازم را به عمل آورد. وی در پایان خاطرنشان کرد: با درایت و قاطعیتی که از آقای مهندس ترکان سراغ داریم، امیدواریم روند حل مشکلات سریع تر شود. شاید سالها طول بکشد که نظام مهندسی ساختمان چنین فرصتی برایش پیش بیاید که وزیر راه و شهرسازی و رئیس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی از اعضای سازمان باشند و از طرفی مشاور ارشد رئیسجمهوری ریاست سازمان را بر عهده داشته باشد.

برخورد با برگه فروشی

علیرضا سنائی دشتی، رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان بوشهر نیز در گفتگو با پیام ساختمان در خصوص انتظارات وی از رئیس سازمان نظام مهندسی کشور  گفت: مهندس ترکان باید تا جایی که امکان دارد قوانینی که به دست فراموشی سپردهشده را اجرایی کند و در جهت تقویت و اصلاح قوانین گذشته تلاش کند. بنابراین در ابتدا باید یک آسیبشناسی از قانون نظام مهندسی صورت بگیرد.

وی با اشاره به اینکه یکی از مهمترین ابزارهای آقای ترکان برای اجرای قانون، توانمندی استانهاست که متأسفانه تا کنون مورد بیتوجهی قرار گرفته است، ادامه داد: نکته دیگری که لازم میدانم اشاره کنم این است که هر کدام از استانها پتانسیل متفاوتی دارند و نباید برای همه از یک نسخه استفاده کرد؛ برخی از استانها در رشتهای خاص توانایی و اعضای بیشتری دارند و بالعکس. سنایی دشتی افزود: حضور آقای ترکان و تعامل ایشان با دولت فرصت خوبی است تا به وسیله تعامل با دانشگاه، سطح کیفی دانشجویانی که در آینده قرار است، عضو سازمان شوند را افزایش دهند.

رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان بوشهر خاطرنشان کرد: موضوع مهم دیگر برگه فروشی برخی از شرکتهای حقوقی در برخی استانهاست. با وجود اینکه در استان بوشهر مشکلاتی اینچنین نداریم، اما در برخی استانها وضعیت مطلوبی را شاهد نیستیم و این موضوع به شأن مهندسان ضربه می زند، به نظر من اگر شورای مرکزی برای حل این مشکل دست به کار شود و با چند شرکت برخورد قانونی کند، این روند رفتهرفته تصحیح میشود

وی به تعرفه خدمات مهندسی نیز اشاره کرد و گفت: اگر چه معتقدم تعرفههای نظام مهندسی کفاف معاش مهندسان را نمیکند اما به هر حال مهندسان باید به وظیفه خودشان عمل کنند.

اصلاح آییننامه اجرایی مهم تر از قانون

مصطفی خاوری نژاد، عضو هیئتمدیره نظام مهندسی ساختمان استان مازندران نیز در مورد انتظارات سازمان متبوعش از مهندس ترکان و راهکارهای مورد نظرش به پیام ساختمان گفت: شورای مرکزی دوره قبل اقدامات شتابزدهای را برای اصلاح قانون نظام مهندسی انجام داد اما با درایت شورای مرکزی، دوره جدید و همکاری مطلوبی که با دیگر اصناف حرفهای صنعت ساختمان شکل گرفت، اقدام تکمیلی در حال پیگیری است . اعتقاد دارم         مهم تر از اصلاح قانون، شورای مرکزی با همکاری وزارت راه و شهرسازی و وزارت کشور باید در صدد اصلاح آئین نامههای اجرایی باشد.

وی افزود: نظام فنی- اجرایی نظام مهندسی ساختمان در تمام استانها دچار اشکالات عمدهای است و نحوه خدمت رسانی را با مشکل مواجه کرده است. بسیاری از مسائل در حوزههای مختلف قائم به فرد است درحالیکه نظام فنی- اجرایی کشور شرایط بهتری دارد.

خاوری نژاد خاطرنشان کرد: آشفتگیهایی در رابطه با کار شرکتهای حقوقی وجود دارد که قابل چشمپوشی نیست به طور مثال برخی از شرکتها، توانایی ارائه برخی از خدمات را ندارند و به همین خاطر کار را به شرکتهای دیگری میسپارند و این موضوع مالکان را دچار سردرگمی میکند.

وی ادامه داد: معضل دیگری که با آن مواجهایم، عدم یکپارچهسازی خدمات شهری و روستایی است به گونهای که تولیتها یکسان نیست. در برخی شهرها نظارت بر عهده وزارت راه و شهرسازی است و در برخی از شهرهای زیر 20هزار نفر تولیت کار بر عهده بنیاد مسکن انقلاب اسلامی است. با وجود اینکه ساختمان با ساختمان فرق نمیکند و هر دو یک ساختار دارند، در شهرهای زیر 20 هزار نفر بنیاد مسکن به نظام مهندسی تمکین نمیکند و سیستم نظارت مخصوص به خودش را دارد. امیدواریم آقای ترکان چارهای برای حل این معضل بیندیشند.

عضو هیئتمدیره نظام مهندسی ساختمان استان مازندران با بیان اینکه برخی مناطق در حیطه وظایف هیچکدام از نهادهای وزارت راه و شهرسازی و بنیاد مسکن نیستند،گفت: برخی نقاط که خارج از محدوده شهر و روستا هستند تحت نظر دفتر فنی استانداری هستند که کار را به سازمان همیاری شهرداری تفویض کردهاند  و در فرایند نظارت از کسانی استفاده میشود که پروانه نظام مهندسی ندارند. لازم است شورای مرکزی وزارت راه و شهرسازی و وزارت کشور برای حل این معضل تعامل بیشتری داشته باشند.

خاوری نژاد به اصلاح حقالزحمه مهندس ناظر هم اشاره کرد و گفت: در بخش دولتی حقالزحمه حدود 9 تا 10درصد هزینه ساخت است اما در نظام مهندسی حقالزحمهها بسیار اندک است و حتی به 2 درصد هم نمیرسد.

وی خاطرنشان کرد:  برای بهبود سیستم نظارت ناظران لازم است تا ناظر هماهنگکننده که در قانون آمده است، مورد استفاده قرار گیرد و به نظر من تنها کلید این ماجراست.

 

تعامل با دانشگاهها

محمدحسین آیتاللهی، عضو هیئتمدیره سازمان نظام مهندسی استان یزد و عضو شورای مرکزی در مورد انتظاراتش از رئیس سازمان نظام مهندسی به خبرنگار ما گفت: حضور آقای ترکان فرصت بسیار خوبی است تا نظام مهندسی به آرزوی خودش جامه عمل بپوشاند، همچنان که خط مشی ایشان گویای این موضوع است.

وی افزود: یکی از مهمترین اولویتهای نظام مهندسی باید بحث صرفهجویی در انرژی و معماری هماهنگ با اقلیم باشد و اعتقاد دارم چنانچه مهندس ترکان در پی اجرایی کردن این مبحث است باید برای هر پروژه گزارش توجیهی انرژی اجباری شود.ضمن اینکه محوریت انرژی در ساختمان فرصتی است تا هفت رشته نظام مهندسی با هم تجمیع شوند.

آیت اللهی ادامه داد: ارتقای سطح دانش عملی مهندسان بسیار حائز اهمیت است. مهندسان فارغالتحصیل قبل از اینکه وارد نظام مهندسی شوند باید دوره کارآموزی لازم را ببینند و همچنین نظام مهندسی با ایجاد تعامل دروس اختیاری عملی را در سر فصل آموزش دانشگاهها قرار دهد.

وی با اشاره به بحث بیمه در صنعت ساختمان گفت: یکی دیگر از مهمترین اموری که باید توسط شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی مورد توجه قرار گیرد، بحث بیمه کیفیت ساختمان  است. متأسفانه در کشور ما موضوع بیمه باعث ارتقای کیفیت صنعت ساختمان نشده است چرا که میزان پرداخت هزینه بیمه متناسب با کیفیت ساختمان نبوده است. خوشبختانه تا جایی که بنده اطلاع دارم آقای ترکان به صورت جدی به دنبال اجرای واقعی این طرح هستند.

عضو هیئتمدیره سازمان نظام مهندسی استان یزد در پایان همچون بسیاری از مهندسان به فرهنگسازی در کشور اشاره کرد و گفت: در صنعت ساختمان ما کارفرما به مهندس ناظر حقالزحمه میدهد و در عوض مهندس ناظر گزارش کار را به شهرداری ارائه میکند. اینکه مهندسان باید پاسخگوی چه کسی باشند، یک ایراد اساسی است و کارفرما باید کار خوب را از مهندس در تمام بخشها طلب کند.

 

تغییر رویه خدمات مهندسی

احد محمدی، رئیس هیئتمدیره نظام مهندسی ساختمان استان زنجان در گفتگو با خبرنگار پیام ساختمان به بیان دیدگاهها و انتظارات اعضای هیئتمدیره از رئیس سازمان نظام مهندسی پرداخت و گفت: اجرای کامل قانون نظام مهندسی مهمترین کاری است که ترکان قادر به انجام آن است. ضمن اینکه انتظار داریم مهندس ترکان، نظام مهندسی را به نهادهای دولتی و حکومتی نزدیک تر کنند.

وی با بیان اینکه  باید خدمت بفروشیم نه گواهی خدمت، افزود: اگر به این نقطه برسیم که خدمات مهندسی را عرضه کنیم، برگه فروشی محو میشود اما اینکه چطور به این نقطه برسیم که خدمات واقعی را عرضه کنیم جای بحث دارد و در این مجال نمیگنجد.

وی در پاسخ به سؤال خبرنگار پیام ساختمان در مورد دستمزد مهندسان ناظر گفت: اگر خدمات مهندسان ناظر را بر طبق قانون از آنها بخواهیم، قطعاً این رقمها جوابگو نیست. رقمهایی که در حال حاضر گرفته میشود، منطبق با همان خدماتی است که باب میل اهالی ساختمان نیست. در این زمینه باید با واقعی کردن انتظارات، رویه ارائه خدمات را تغییر بدهیم. مهندسی که از صبح تا 7 عصر در ساختمان مستقر باشد، قطعاً دستمزدش هم تغییر خواهد کرد و مهندسی که سالی یکبار به پروژه سر می زند، حقش نیست که برای یک بار آمدن به پروژه حقالزحمه بگیرد.

محمدی خاطرنشان کرد: ارجاع کار مسکنی است برای اوضاع فعلی و وضعیت فعلی ارجاع کار پایدار نیست و باید این وضعیت تغییر کند و در همین رابطه از نظرات دکتر آخوندی و دکتر مظاهری استفاده کنیم .به طور کلی اعتقاد دارم رویه خدمات مهندسی باید عوض شود.

وی در پایان گفت: ما باید به نقطهای برسیم که بپذیریم کیفیت ساختوساز ما مطلوب نیست و سرمایهها هدر می رود و سپس حرکت متناسب را با استفاده از متخصصان ترتیب دهیم.

صرف وقت برای نظام مهندسی

حسین ویزواری، عضو هیئتمدیره نظام مهندسی ساختمان استان گلستان با بیان اینکه طبق ماده 22و 23 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و ماده 116 آئین نامه نظام مهندسی وظایف و اختیارات رئیس شورای مرکزی مشخص شده است، گفت: با توجه به سابقه طولانی که بنده در نظام مهندسی دارم، به نظرم آقای ترکان باید به مسائل ریشهای بپردازد.

وی افزود: مهندس ترکان به عنوان رئیس یک تشکل تخصصی که 300 هزار عضو دارد باید وقت کافی برای بررسی مشکلات صرف کند. بنده خودم برای دیدار با مهندس ترکان به مشکل برخوردم و علیرغم اینکه از 10 روز قبل برای دیدار با ایشان نوبت گرفتم روز ملاقات متوجه شدم که حتی اسم بنده در لیست ملاقات نیست.

ویزواری ادامه داد: اکنون بهترین زمان برای بهرهبرداری و اجرای کامل قانون است. نظام مهندسی هم در قوه مجریه و هم در قوه مقننه دو پایگاه محکم دارد و آقای ترکان باید وصلکننده این دو حلقه زنجیره باشد. اگر نظام مهندسی نتواند از این موقعیت استفاده کند، فرصت بسیار خوبی را از دست داده است.

وی با اشاره به اینکه یکی دیگر از مهمترین خواستههای ما این است که آقای ترکان بعد از 10 ماه که اصلاح قانون نظام مهندسی بین مسئولان دست به دست میشود را تعیین تکلیف کنند،خاطرنشان کرد: علیرغم اینکه آقای مهندس ترکان مدیر کاربلد و با تجربهای است که همواره موفق بوده است، باید از نظرات کارشناسان نیز در راستای پیشرفت اهداف سازمان استفاده کند.