هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   186   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

پروژه‌های ساختمانی در انتظار محرک

بهار امسال فصلی عجیب در عرصه ساختوساز کشور است. شرایطی که توانسته وضعیت تولید و عرضه را در آن، به طور کلی تحت تأثیر قرار دهد. مهمترین عرصههای فعلی برای فعالیت و سرمایهگذاری در اقتصاد کشور از بخش مسکن و ساختمان گرفته تا بازار طلا، ارز و بورس با شتاب گرفتن رویدادها در فضای سیاستگذاری و اقتصادی کشور در شرایطی غیرقابلپیشبینی به سر میبرد، تغییرات غیرمنتظرهای که تاکنون بخش ساختوساز کشور را برای شروع فعالیتهای جدید با اما و اگرهای زیادی رو به رو کرده است. اکنون که در آستانه فصل تابستان قرار داریم، از شواهد امر پیداست که بسیاری از فعالان ساختمانی تنها منتظر دریافت سیگنالهایی خوشایند برای آغاز پروژههای جدید هستند. 

آمارهای غیررسمی در سه ماهه اول سال، از وضعیت سرمایهگذاری بخش خصوصی و دولتی در ساختمانهای جدید، حاکی از آن است که نسبت به شش ماهه اول و دوم سال گذشته نرخ ساخت و سازها با کاهش نسبی روبه رو بوده که در صورت عدم بهکارگیری پارامترهای تأثیرگذار و محرک در ساختوساز، دامنه آن به سه ماهه دوم سال نیز کشیده خواهد شد.

گزارشهای میدانی خبرنگار پیام ساختمان، از فعالیتهای ساختمانی پیمانکاران و کارفرمایان خصوصی و دولتی در مناطق شهری استانهای مختلف نشان میدهد که فعالیتهای ساختمانی جدید در مناطق شهری استانهای مختلف نسبت به سال قبل روند نزولی و در بخش دولتی نیز روند نسبتاً رکودی پیش گرفته است. اگرچه بانکها نیز فعالیتهای اقتصادی غیر مرتبط با امور بانکداری و ساختوساز را در سالهای اخیر به اوج خود رساندهاند، اما فعالان عرصه ساختوساز همچنان در درنگ و تردید، از شروع به کار در پروژههای جدید سر باز میزنند.

در ساخت پروژههای مسکن مهر نیز آنچنانکه مطابق با هدفگذاریهای انجامشده در سال ۹۳ بنا بود تا ۹۰ درصد پروژه مسکن مهر شهرهای جدید به بهرهبرداری برسد و امیدواری از تحرک در احداث واحدهای مسکونی مشاهده شود، بدهیهای معوق پیش خریداران مسکن مهر برای واحد مسکونی نیمهکاره، پیمانکاران سازنده را با مشکلات پولی مواجه کرده است در نتیجه این نوع پروژهها نیز معطل منابع مالی و آورده نقدی پیش خریداران جهت تکمیل هستند. به این ترتیب، هماکنون روند ساختوسازها به جایی رسیده که بخشی از سازههای نیمهتمام مسکن مهر در این طرح، کاملاً متوقفشده و شاید فعالسازی دوباره آنها نیازمند هزینه بیشتری است.

شروط سازندگان برای آغاز به کار

کارشناسان خوشبین این بخش معتقدند که با توجه به رکود و عقبنشینی سرمایهداران از بازار ارز، ساختوساز دوباره دوره رشد و تحرک را تجربه خواهد کرد. با این حال، گروه دیگری از کارشناسان معتقدند؛ با توجه به وضعیت عدم تعادل قیمتی در بازار عرضه و تقاضا، ادامه ساخت و سازها رکود سرمایه را در این بخش به دنبال دارد. مصداق آن نیز طرح مسکن مهری است که در سالهای گذشته عامل مهمی برای تحرک میان سرمایهگذاران و ساختوساز شد، اما هماکنون به دلیل عدم تأمین مالی در رکود و تعطیلی به سر میبرد.

از طرفی برخی سازندگان میگویند، شرایط مالیاتی، بیمه، قیمتهای فعلی مصالح ساختمانی، نرخ دستمزد و... با تأمین سودآوری در تولید ساختمانهای جدید چندان سازگار نیست و دولت باید اقدامی برای تعدیل شرایط صورت دهد تا سازندگان با اطمینان از بازگشت سرمایه ساخت و سازهای جدیدی را آغاز کنند.

توقف سرمایهها

گفتگوی خبرنگار ما با پیمانکاران و فعالان عرصه ساختوساز حاکی از آن است که این دسته از فعالان ترجیح میدهند در انتظار شرایط بهتر، به جای سرمایهگذاری در ساختمانهای جدید بوده و صرفاً فعالیت خود را محدود به تکمیل پروژههای نیمهکاره نموده و یا سرمایههای خود را به بانکها و سایر بازارها منتقل کنند.

در سال‌‌های گذشته سازندگان با توجه به شرایط ویژه مسکن مهر ساختوساز جدیدی را آغاز کردند، به نحوی که طبق گزارشهای آماری در این بازه زمانی تعداد آپارتمانهای در حال ساخت در تهران تا ۱۰۰درصد و در سایر شهرها حداقل ۵۰درصد افزایش پیدا کرد که پیشبینی میشود در صورت تکمیل سایر واحدهای نیمهکاره، این میزان به ۱۶۰ درصد در تهران افزایش یابد.

فعالان ساختوساز دراینباره میگویند، ساختمانهای فعلی در حال احداث مربوط به پروژههای سال گذشته بوده و علیرغم اخذ پروانه ساخت در سال گذشته، بسیاری در انتظار تغییر شرایط کلنگ ساخت و سازهای جدید را بر زمین نزدهاند.

صرفه ساختوساز جدید

یکی از فعالان انبوهساز استان کرمانشاه در همین زمینه میگوید: تا زمانی که تغییری در کاهش نرخ تورم ایجاد نشود و ادعای مسئولان و متولیان این عرصه مبنی بر ارزان شدن مسکن ملموس نشود،دستاندرکاران و سرمایهگذاران ساختوساز فعالیت جدیدی آغاز نخواهند کرد.

سید مجید نیکنژاد نایبرئیس انجمن انبوهسازان استان کرمانشاه معتقد است: دولت باید تمام توان خود را برای کاهش نرخ تورم انجام دهد، چون در تورمهای بالای ۳۰ و ۴۰ درصد هیچ سازنده و سرمایهگذاری حاضر نیست پول خود را در این بخش سرمایهگذاری کند.

یکی دیگر از پیمانکاران ساختمانی نیز دراینباره میگوید: ما شخصی سازان و کارفرمایان با توجه به در نظر گرفتن شرایط از سه ماهه آغازین سال، سه ماه دوم را دوره خوبی برای سرمایهگذاری و تولید نمیبینیم، چون برای پروژههای عمرانی دولت پولی برای سرمایهگذاریهای جدید در اختیار ندارد  . همچنین تمایلی در بخش ساخت و سازهای شهری به چشم نمیخورد.

سید مرتضی هداوندی معتقد است: باید سرمایه وارد بخش ساختوساز شود، اما تا زمانی که شاهد عدم همکاری سازمانهایی چون بیمه، مالیات و... باشیم ادامه کار و آغاز پروژههای جدید سودآور نیست در نتیجه در انتظار تغییر شرایط برای بهبود وضعیت میمانیم.

 اما مطابق آمارهای غیررسمی، از آنجا که به گفته فعالان ساخت، امسال میزان فعالیت در تکمیل پروژههای نیمهکاره و یا انتقال سرمایه به سایر بازارهای سودآور، بیشتر از نرخ سرمایهگذاری در حوزه ساخت و سازهای جدید است، میتوان گفت انگیزه و تمایل سرمایهگذاران ساختمانی به تولیدات جدید، منوط به تغییر شرایط اقتصادی در کشور، تحرک در صنعت ساختمان با هدف افزایش سودآوری است.