رونمایی از نقشه‌های مبنایی

شمار نشریه : 158


گروه تأسیسات: بیستمین همایش ملی نقشه و اطلاعات مکانی(ژئوماتیک92)،باهدف اشاعه داده‌های مکانی نهم تا 11 اردیبهشت‌ماه با حضور مقامات بلندپایه و جمع کثیری از کارشناسان، متخصصان و علاقه‌مندان به میزبانی سازمان نقشه‌برداری کشور برگزار شد.

به گزارش خبرنگار پیام ساختمان، در این همایش سه روزه که از آن به عنوان مهم‌ترین اتفاق علمی در حوزه تولید نقشه و اطلاعات مکانی،یاد می‌شود شعار«برنامه‌ریزی مکان‌محور،ضرورت مدیریت راهبردی»در اولویت قرار گرفت و شرکت‌کنندگان مقالات خود را در پنج محور شامل؛هیدروگرافی،سیستم‌های اطلاعات مکانی، کارتوگرافی، فتوگرامتری و سنجش از راه دور ارائه کردند.

مطابق سنوات گذشته، مقالات امسال در چهار مقوله کاربردی،کارگاه‌های علمی و عملی،گزارشات فنی و سخنرانی‌های کلیدی،توسط کارگروه‌های مختلف ارائه شد.این در حالی است که تشکیل کارگروه‌های کاربردی گامی بسیار مؤثر در جلب مشارکت وزارتخانه‌ها و سازمان‌های دولتی در ارتقای کیفی و کمی همایش داشته است.علاوه بر کارگاه‌های آموزشی،نمایشگاهی از آخرین دستاوردهای حوزه نقشه‌برداری نیز طی برگزاری همایش برپا شد که در کنار برنامه‌های رونمایی از فهرستگان و نقشه خلیج‌فارس،افتتاح آزمایشی ژئوپرتال ملی کشور و راه‌اندازی سامانه ملی«هدی»بر اهمیت و جذابیت مراسم افزوده بود.

سازمان نقشه‌برداری در خدمت توسعه کشور

برنامه‌ریزی برای توسعه کشور و همچنین آمایش سرزمین و اجرایی شدن سند چشم‌انداز،نیازمند اطلاعات مشخص و مدونی است که تنها از طریق طراحی نقشه جامع اطلاعاتی و مکانی به دست می‌آید.مهندس محمود ایلخان،رئیس سازمان نقشه‌برداری کشور در مراسم افتتاحیه بیستمین همایش ملی نقشه و اطلاعات مکانی،ضمن بیان این مطلب گفت: تولید نقشه در جهان سابقه طولانی دارد و اصل آن به ایران باستان برمی‌گردد.آنچه که امروز به نام نقشه هوایی می‌شناسیم،محصول فعالیت تصویربرداری و یک سری کارهای پردازشی است که توسط کارشناسان پس از پردازش به صورت نهایی آماده می‌شود.

وی افزود: استفاده از نقشه‌های هوایی بسیار فراگیر و گسترده است و تقریباً تمام حوزه‌های جغرافیایی را در بر می‌گیرد. این نقشه‌ها به صورت فایل‌های" رقومی" هستند به این معنی که در سامانه‌های موجود می‌توان لایه‌های مختلف را با آن لینک و مشاهده کرد، در نتیجه کاربرها می‌توانند از آن به طرق مختلف استفاده کنند.خوشبختانه در کشور ایران تمام این‌کار با کمک دانش بومی انجام شده است.

ایلخان گفت: تبادل اطلاعات و دانش و تجربه یکی از مهم‌ترین موضوعاتی است که می‌تواند به توسعه کشور کمک کند.سازمان نقشه‌برداری کشور امسال این همایش را با عنوان برنامه‌ریزی مکان محور و ضرورت مدیریت راهبردی نام‌گذاری کرده تا بتوانیم یکسری داده‌های مکانی را بر اساس آن تعریف کنیم.

رئیس سازمان نقشه‌برداری کشور، تصریح کرد: امروزه رویکرد ما برای استفاده از این اطلاعات تغییر پیداکرده و متناسب با این تغییرات باید تکنولوژی مورد استفاده را به‌روزرسانی کنیم.در همین رابطه اثرگذاری سازمان نقشه‌برداری در سایر حوزه‌هایی که به توسعه و پیشرفت کشور مربوط می‌شود، بیشتر است و برای رسیدن به چشم‌انداز توسعه اقتصادی باید مسیر را هموارتر کنیم.

ایلخان با اشاره به آسیب‌پذیری و زلزله‌خیز بودن کشور تصریح کرد: وظیفه ما تهیه نقشه‌های پایه است و بعد از تهیه نقشه متخصصین نقاط زلزله‌خیز را نقشه شناسایی می‌کنند.البته ما حدود 120 ایستگاه ژئودینامیک داریم و کارشناسان با حضور در این مرکز رفتار پوسته زمین را به صورت آنلاین و لحظه‌ای رصد کرده و در اختیار حوزه‌های تخصصی‌تر مثل موسسه زلزله‌شناسی و ژئوفیزیک قرار می‌دهند.

رئیس سازمان نقشه‌برداری کشور،ضمن رونمایی از پروژه ملی نقشه‌های مبنایی کشور با مقیاس 1 در 25 هزارم و راه‌اندازی آزمایشی ژئوپرتال ملی در راستای استقرار زیرساخت داده‌های مکانی گفت: این اطلاعات برپایه دانش‌های تمامی دستگاه‌های اجرایی صورت گرفته است، به‌طوری که سازمان نقشه‌برداری کشور با رونمایی از خدمات جدید علمی و کاربردی توانسته شاهد موفقیت‌هایی در این عرصه باشد و حتی دانش فنی خود را به دیگر کشورها صادر کند.

وی با تاکید بر اینکه،ابزارهای سازمان نقشه‌برداری منطبق با استانداردهای روز دنیاست،اظهار داشت: در تمام دنیا دسترسی به اطلاعات تعریف شده است و برخی از اطلاعات عمومی و برخی محدود و طبقه‌بندی شده هستند. بخشی از اطلاعات را می‌توان در شبکه جهانی قرار داد .در همین راستا محققان،کارشناسان و دانشجویان از اطلاعات موجود استفاده می‌کنند.ضمن اینکه بسیاری از همکاران ما عضو سازمان نظام مهندسی هستند؛ در واقع فعالیت بخش نقشه‌برداری نظام مهندسی یک کار مشترک بین ما و این سازمان است.

وزارت نیرو هماهنگ با ژئوپرتال ملی

معاون تحقیقات و منابع انسانی وزارت نیرو با حضور در بیستمین همایش ملی نقشه و اطلاعات مکانی گفت: همه سازمان‌ها باید به ژئوپورتال ملی متصل باشند و اطلاعات خود را در این شبکه ثبت کنند تا دسترسی به اطلاعات برای همه کاربران امکان‌پذیر شود.

علیرضا قاسمی پور افشار در این مراسم،با اشاره به همکاری وزارت نیرو با سازمان نقشه‌برداری کشور برای رونمایی از اولین پایگاه اطلاعات مکانی،افزود: وزارت نیرو اولین سازمانی است که با ژئوپورتال ملی هماهنگ شده است و خودمان را برای ارتباط و اتصال به شبکه پورتال ملی آماده کردیم.با ایجاد این پایگاه بستری مناسب برای به اشتراک‌گذاری داده‌های مکانی مجموعه وزارت نیرو و سایر سازمان‌ها در سطح درون و برون‌سازمانی فراهم شده است.

معاون وزیر نیرو،تصریح کرد: با رونمایی از ژئوپرتال ملی،تلاش چندین ساله در این زمینه به ثمر رسیده و بخشی از مشکلات اجرایی کشور حل می‌شود.وزارت نیرو با 100 درصد مردم سروکار دارد و با در اختیار داشتن این اطلاعات می‌تواند برای خدمات‌رسانی بهتر،موثر باشد. قاسمی گفت: گاهی اوقات از برخی مناطق چند بار نقشه‌برداری می‌شود و هر بار یک سازمان وارد عمل می‌شود درحالی‌که اگر اقدامات و داده‌های خود را در اختیار سایر بخش‌ها قرار ندهیم شاهد افزایش هزینه‌ها و اتلاف بیت‌المال را خواهیم بود.اصلاح همه این موارد با راه‌اندازی سیستم ژئوپورتال ملی امکان‌پذیر می‌شود که متولیان آن سازمان نقشه‌برداری کشور،معاونت برنامه‌ریزی ریاست‌جمهوری هستند که اطلاعات را از سازمان‌های مختلف اخذ می‌کنند و در شبکه قرار می‌دهند.

رونمایی از نقشه یک 25 هزار

با توجه به وسعت کشور در سازمان نقشه‌برداری بالغ بر 10 هزار شیت نقشه 25 هزار برای کل کشور تولید شده است.

معاون فنی سازمان نقشه‌برداری کشور ضمن بیان این مطلب گفت: تهیه نقشه یک 25 هزار به خاطر وسعت بسیار بالا و شرایط جغرافیایی کشور ایران ، در مقیاس متوسط کار بسیار دشواری بود.این کار در دهه 60 با مطالعات اولیه و به همراه خرید تجهیزات و آموزش آغاز و از مرحله ابتدا تا انتهای کار توسط نیروهای داخلی انجام شد.مهندس هادی واعظی افزود: اهمیت این نقشه‌ها به این دلیل است که مختصات تمام نقاط کشور را به صورت موزاییک شده و در مقیاس 25 هزار در اختیارداریم که در تمام مطالعات اولیه و فازهای صفر اجرایی می‌شود.بنابراین تمام پروژه‌های عمرانی و اجرایی کشور که می‌خواهند در ابتدای امر پروژه خود را امکان‌سنجی کنند، بر روی نقشه‌های 25 هزار مطالعات خود را انجام می‌دهند.این نقشه‌ها برای کل کشور آماده شده و روی پایگاه داده‌های GISپیاده‌سازی شده‌اند؛ بنابراین تمام دستگاه‌های اجرایی کشور می‌توانند از آن استفاده کنند.

واعظی با اشاره به نیاز این نقشه‌ها در فعالیت‌های عمرانی کشور ادامه داد: سازمان نقشه‌برداری به عنوان متولی این امر وظایف خود را انجام داده است ولی مسئله دیگری که باید با کمک بخش خصوصی انجام شود؛ بازنگری نقشه‌های 25 هزار است. طبق معمول نقشه‌ای که از یک منطقه تهیه می‌شود، به خاطر تغییراتی که در عوارض طبیعی و مصنوعی منطقه ایجاد خواهد شد نیازمند به‌روزرسانی می‌باشد. وی در خصوص چگونگی بازنگری و به‌روزرسانی نقشه 25 هزار توضیح داد: با توجه به وسعت کشور در سازمان نقشه‌برداری بالغ بر 10 هزار شیت نقشه 25 هزار برای کل کشور تولید شده است.البته با توجه به وسعت کشور و عوارض جغرافیای متنوع و صعب‌العبوری که در کشور وجود دارد، کار بازنگری به سادگی انجام نخواهد شد.بنابراین با توجه به ابتکار سازمان نقشه‌برداری به تصاویر ماهواره‌ای رجوع کردیم که دارای مقیاس و دقت بالایی است و تصاویر مخصوص ایران را تهیه می‌کنیم. پس از پردازش تصاویر تلاش ما این است که پایگاه داده 25 هزار به‌روز شود. بر اساس برنامه‌ریزی‌های موجود پیش‌بینی می‌شود بین 5 تا 10 سال بازنگری این نقشه‌ها به پایان برسد.

واعظی در پایان خاطرنشان کرد: یکی از مهم‌ترین کاربران ما وزارت راه و شهرسازی و سازمان‌های تابعه هستند زیرا برای جانمایی نقاط مسکونی نیازمند مطالعات اولیه هستیم و برای مباحث کلان و جزئی شهری به نقشه‌های یک 25 هزار نیاز مبرم داریم.خوشبختانه با تلاش سازمان نقشه‌برداری و نظارت بخش خصوصی برای حدود 800 شهر کشور نقشه دو هزار تهیه کردیم.