هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   185   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

مبانی نظری معماری و پدافند غیر عامل

محمدرضا خیر اندیش

علیرضا عظیمی حسن آبادی

دوران دفاع مقدس مجموعاً 213.255 نفر ایرانی به شهادت رسیدند که از این بین 155.081نفر در جبههها و الباقی در مناطق غیرجنگی به شهادت رسیدهاند.یعنی 27.28درصد کشتهشدگان دفاع مقدس نیز غیرنظامی بودند.با احتساب مساحت 1.648.195 مترمربعی کشورمان،تنها در دفاع مقدس برای حفظ تمامیت ارضی و ارزشهای ملی ما،به ازای هر مترمربع 7.72 نفر جان باختهاند.اگر کشتهشدگان نظامی و غیرنظامی کشورمان در طول تاریخ را(به تهاجمهای وحشیانه تیمور لنگ،چنگیزخان مغول و اسکندر مقدونی که قتلعام آنان شهرت جهانی دارد توجه کنید)به این رقم اضافه کنید متوجه عمق اهمیت لفظ دفاع خواهید شد.متوجه عمق اهمیت حفظ سرمایههای انسانی خواهید شد.متوجه عمق اهمیت این خاک عزیز خواهید شد.بیشک شما نیز تأیید خواهید نمود که کشتهشدگان غیرنظامی آن نبردها از نبردهای مدرنی که آمار آنها به دست ما رسیده است و ما ارائه دادیم بسیار بیشتر بوده است.

این نکته نیز حائز اهمیت است که جمهوری اسلامی ایران 15 همسایه از طریق مرزهای خود دارد و تنها دو یا سه کشور در جهان این تعداد همسایه را دارند.

در شرایط محیطی،علاوه بر تمام تدابیر نظامی و جنگهای سایبری،الکترونیکی،اطلاعاتی و ...میبایست اقداماتی برای کاهش آسیبپذیری تأسیسات زیربنائی و حیاتی و تقلیل تلفات انسانی در شرایط بحران ناشی از جنگ در نظر گرفته شود. مجموعه اقدامات غیر مسلحانهای که موجب افزایش بازدارندگی،کاهش آسیبپذیری، تداوم فعالیتهای ضروری،ارتقای پایداری ملی و تسهیل مدیریت بحران،در مقابل تهدیدها و اقدامهای نظامی دشمن میشود را پدافند غیرعامل میخوانند.پدافند غیرعامل در ظاهر شاخهای از علوم نظامی در نظر گرفته میشود ولی در واقع چنین نیست.نخست آنکه پدافند غیرعامل در شاخههای مختلف علوم، مهندسی،کشاورزی،پزشکی،انسانی و..کاربرد دارد. همچنین علاوه بر تهدیدات انسان ساخت، در برابر تهدیدات طبیعی(زلزله،سیل و ...) نیز قابل استفاده است. دوم آنکه دفاع غیرعامل در واقع نوعی فرهنگ عمومی است.داشتن این نوع نگاه در مقوله معماری نیازمند داشتن نوعی فرهنگ ملی و بشر دوستانه است.اساتید معماری بارها بر عدم وجود مبانی فکری اسلامی و دفاعی در طراحیهای کنونی اشارهکردهاند.داشتن این نگاه در روند طراحی نه تنها در واقع نوعی نگاه اسلامی است،که نوعی نگاه بشردوستانه نیز میباشد.وجود این دید در فرآیند طراحی معماری،نیازمند فرهنگسازی و نوعی سرمایهگذاری اقتصادی است.رسیدن به ایدهآلهای پدافند غیرعامل بدون اطلاعرسانی عمومی و خواست مردم امری است محال.پدافند غیرعامل عزم ملی میخواهد و مدیریت جهادی. سال جاری،میتواند سالی پر افتخار و آغازکننده برای نهادینه کردن مهندسی پدافند غیرعامل باشد. واقعیت این است که پدافند غیرعامل بیشتر نیازمند فرهنگسازی است تا تدابیر دیگر.

 

1-کارشناس ارشد مهندسی پدافند غیرعامل و مدرس دانشگاه امام حسین(ع)

2-کارشناس ارشد معماری و مدرس دانشگاه