نشریه شماره   184   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

آنکارا به تهران نیاز دارد یا ما به ترکیه

گروه بازار ساختمان:  در سال 2012 حجم مبادلات ترکیه با ایران بیش از 20 میلیارد دلار رسید و درآمد خوبی عاید شرکتهای رو به رشد ترکیه کرد. سال بعد با اعمال تحریمها ناگهان مبادلات دو کشور سیر قهقرایی پیمود و به 14 میلیارد دلار سقوط کرد. شاید اگر بخشی از این مبادلات مربوط به صادرات منابع خام انرژی به ترکیه نبود این عدد کمتر از این هم میشد.

تاکتیک بحران سازی

این روند دقیقاً زمانی بود که ترکیه تمام تجارت خود را با همسایه جنوبی که بیشترین مرز مشترک را با آن کشور دارد از دست داده و تمام آن فرصتها و حتی شهرکهای مشترک صنعتی به چالشی هزینه بر تبدیل شد. مرزهای دوستی ترکیه و سوریه به وضعیت قرمز تغییر کردند و این موارد با رشد تنش میان غرب و روسیه نمود بیشتری یافت. تنشی که ترکیه را در طرف همان کشورهای غربی قرار میداد که نه بازار مصرف اصلی کالاهای صنعتی ترکیه اند و نه منابع مواد اولیه و انرژی این کشورها را تأمین میکنند. به کنار این موارد کاهش روابط سیاسی آنکارا با بغداد را هم باید افزود. بازار مصرفی که ترکیه حاضر نیست از آن دل بکند. از همه بدتر اینکه ترکیه با سرعت بسیار بازارهای خود را در سوریه، ایران و روسیه از دست میداد. با قرار گرفتن آنکارا در کنار اخوانالمسلمین مصر که حالا از قدرت به زیر کشیده شدند مشکلی دیگر بر مشکلات سیاست خارجی ترکیه افزوده شد. حال این کشور باید محصولی را که خود در افشاندن بذر آن نقش داشت درو میکرد اما این بار در اقتصاد کشورش.

طبعاً این روند چهره خود را در بازار اشتغال ترکیه نشان داد و به تدریج ناآرامیهای اجتماعی یکی پس از دیگری سر از خیابانهای آن کشور درآوردند. مدل توسعه سریع اردوغانی وارونه عمل میکرد. ماجرا دیگر به خیابانهای استانبول و گیزی پارک خلاصه نمیشد بلکه تنشها به میان نخبگان در قدرت رسید و در قالب ریزش  ( استعفا و برکناری) مسئولان متجلی شد.

بازگشت به

 گذشته نه خیلی دور

با این حال  دولت ترکیه مسیر اشتباه خود را اصلاح کرد و سعی نمود روابط را با کشورهای همسایه به حالت قبل بازگرداند. مدل «نو عثمانی گری» احتمالاً و موقتاً به زبالهدان تاریخ پرتاب شد که دیگر مقامات ارشد آن کشور سخن از  چنین خوابهای آشفتهای به زبان جاری نگفتند.  چند ماه قبل اردوغان در رأس هیئتی بلندپایه وارد تهران شد و از علاقه برای مبادلات 30 میلیاردی با ایران سخن گفت. برنامهای که با سفر وزیر نفت ایران به آنکارا سپس وزیر تجارت ترکیه به تهران  در مسیر بررسی قرار گرفت. در پایان به همان سؤال دوباره بیندیشیم آیا ما به خرید از ترکیه نیاز داریم یا ترکیه به تجارت با ما؟