نشریه شماره   184   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

ایجاد سوپر مارکت ساختمان

گروه ساختوساز: تحقیقات و نوآوری در کشور ما، کم اتفاق نمیافتد و از نظر علمی حرفهای بسیاری برای گفتن داریم؛ لکن در عرصه عمل و صنعت کارنامه قابل قبولی نداریم و اغلب تحقیقات، در همان محل آزمایشگاه باقی می مانند و رفتهرفته به دست فراموشی سپرده میشوند. صنعتی سازی هم یکی از همین مباحث است که علیرغم پیشرفتهای تئوریک در عرصه عمل نتوانسته آنچنان که شایسته است، جایش را باز کند، بنابراین با وجود توافق جمعی بر صنعتی سازی ساختمان  همچنان شاهد اتلاف ثروت ملی هستیم. ریشههای این معضل در صنعت ساختمان ما چه عواملی هستند و راهکار برونرفت از این وضعیت چیست؟ در این زمینه گفتگویی با مهندس رحیم محمودی، مدیرعامل یکی از شرکتهای صنعتی ساز و تولیدکننده دیوارهای سبک داشتهایم که خواندن آن خالی از لطف نیست.

پیام ساختمان: چرا با وجود اینکه فناوریهای خوبی در زمینه صنعتی سازی توسط شرکتهای داخلی ابداع و اجرا میشود اما استقبال مطلوبی از طرف مردم صورت نمیگیرد؟

به نظرم دلیل اصلی اینکه صنعتی سازی از طرف مردم مورد استقبال قرار نمیگیرد، این است که ما نتوانستهایم صنعتی سازی را به صورت یک پکیج کامل و یکپارچه ارائه کنیم. اگر یک شرکت فقط سازه را صنعتی ارائه کند و مصرفکننده در سایر اجزای ساختمان به دنبال مصالح سنتی برود، در نهایت آن چیزی را که از صنعتی سازی انتظار داریم، برآورده نخواهد شد و لذا امکان الگوسازی برای جامعه فراهم نخواهد شد. تغییر این پارادایم و توجه به بهبود مجموعه زنجیره تامین و عرضه صنعت ساختمان به یک نگاه کل نگر نیاز دارد و در این خصوص باید سیاستگذاریها از طرف وزارت راه و شهرسازی صورت بگیرد و وزارت باید حمایت از صنعتی سازی و حذف منطقی مصالح سنتی از جمله آجر را فراتر از توصیه و در قالب تدوین سیاستها و قوانین اجرایی در دستور کار قرار دهد.

پیام ساختمان: برخی از شرکتها کاریکاتور صنعتی سازی هستند و فقط ادعای مدرن بودن دارند. وجود این افراد چه خطراتی برای صنعتی سازی دارد؟

پاسخ این سؤال باز هم به همان موضوع بسته کامل صنعتی سازی ساختمان بر میگردد. به دلیل اینکه ما همه چیز را با هم ندیدهایم. هرکس میتواند ادعا کند که صنعتی ساز است اما چنانچه صنعتی سازی را به صورت یک فرایند به هم پیوسته نگاه کنیم، در آن صورت اگر به طور مثال شرکتی نوعی سقف را با ادعای صنعتی سازی مطرح کند، باید برای سایر اجزای مرتبط ساختمان هم راهحلی بیندیشد. قطعاً چنانچه شرکتی سقفی صنعتی عرضه نماید و داعیه صنعتی سازی داشته باشد اما در تولید و اجرای سایر اجزاء مرتبط دچار مشکل شود، در نهایت مجبور میشود که دست از ادعا ی صنعتی سازی بردارد. مشکل دیگر ما این است که تعریف جامع و کاملی از صنعتی سازی نداریم و هرکسی میتواند مدعی صنعتی سازی باشد. علاوه بر اینکه صنعتی سازی سه بعد کیفیت، زمان و هزینه را پوشش می دهد اما بعد تولید انبوه هم می بایست به صورت جدی مد نظر قرار گیرد؛ بنابراین مقیاس کار هم مهم است و برخی شرکتهای داخلی صنعتی ساز از عهده سفارشاتی که به آنان دادهشده بر نمیآیند و لذا مصرف کننده نهایی دوباره به سمت مصالح سنتی خواهد رفت. موضوع مهم دیگر فقدان یک بانک اطلاعاتی مختص تولیدکنندگان مصالح و خدمات صنعتی سازی ساختمان است تا مصرفکننده نهایی بتواند سره را از ناسره جدا کرده و راه حلی جامع برای پروژه های ساختمانی خود بیابد.

پیام ساختمان: واقعاً با صنعتی سازی قیمتها کاهش مییابد؟

قطعاً همین طور است. سیستم سنتی، تأمین مالی سنتی و تولید سنتی دارد و شک نکنید که هزینهها افزایش مییابد. اما در صنعتی سازی به دلیل مدولار بودن و تولید انبوه به دلیل صرفه مقیاس هزینهها کاهش مییابد. وقتی که چهار ستون یک اتاق کاملاً شبیه هم باشد و نیازی به جوشکاری نداشته باشد، به طور قطع سریع تر میتوان آنها را آماده احداث کرد. این کار با توجه به اینکه هزینه حقالزحمه نیروی انسانی را کاهش میدهد، در کاهش قیمتها بسیار موثر است. اخیراً ما یک ساختمان 54متری به عنوان پایلوت ساختیم که، در طول ۸ ساعت مفید عملیات نصب سازه، دیوار و سقف ساختمان را اجرا کردیم. مسلماً ساختمانی که در طول یک روز به روش صنعتی ساخته میشود، علاوه بر کاهش هزینه به دلیل صنعتی ساز بودن، هزینه نیروی انسانی و کارگر و سربار آن بسیار ناچیز است. حال فرض کنید بجای یک واحد ۵۴ متری تعداد بیشتری به صورت صنعتی ساخته شود. در اینصورت حتماْ هزینه تمام شده بیش از پیش کاهش خواهد یافت.

پیام ساختمان: دانشگاهها چگونه میتوانند به صنعتی سازی کمک کنند؟

قطعاً ما نیازمند یک بازوی علمی هستیم تا همیشه رو به جلو حرکت کنیم. از نظر من اقدام شرکتهای صنعتی سازی برای ارتباط بیشتر با دانشگاهها و مراکز پژوهشی بر خلاف برخی نظرات اصلاً ریسک نیست بلکه سرمایهگذاری است. البته دانش و توسعه هزینهبردار هم هست اما وقتی ما با مطالعه و تحقیق برای مصرفکننده مزیت ایجاد کنیم، قطعاً مردم استقبال خواهند کرد.

پیام ساختمان: اما در حال حاضر شما ساختمانهای بسیار باکیفیت با قیمت ارزان میسازید و استقبال چندانی از طرف مردم شاهد نیستیم؟

ما هنوز در اول راه هستیم و چون جزئی کوچک از زنجیره صنعتی سازی هستیم و به تنهایی نمیتوانیم وضعیت را تغییر بدهیم. بنابراین دولت باید سیستم یکپارچهای برای حمایت از صنعتی سازی طراحی کند و قطعاً اگر دولت حمایت مادی و معنوی نکند، با مشکل مواجه خواهیم شد.

پیام ساختمان: این روزها موضوع هدفمندی یارانه در کشور مطرح شده است به نظر شما کمک دولت به صنعتی سازان باید به چه شکلی باشد؟

به نظر من کمک نقدی جزء کوچکی از کمکهای دولت است. بیشتر از همه چیز صنعتی ساز به یک حمایت معنوی از تلاش و کوشش خود نیاز دارد. اگر محصول خوبی که عملکرد بسیار مناسبی در کاهش انرژی در ساختمان دارد، به دلیل فرهنگسازی ضعیف در جامعه مورد بیتوجهی قرار میگیرد، دولت خودش باید حمایت کند. دولت پروژههای عمرانی گستردهای اجرا میکند و میتواند در این پروژهها از فناوریهای صنعتی که توسط خودش مورد آزمایش قرار گرفته و تأییدشده استفاده کند و پیشقدم شود. موضوع مهم دیگر که لازم میدانم اشاره کنم، این است که وزارت راه و شهرسازی در سیاستگذاری های خود می بایست به توان شرکتهای صنعتی ساز نیز توجه نمایند و اگر شیب زیادی برای استفاده از صنعتی سازی در نظر گرفته شود خود باعث تضعیف این صنعت شده و اعتماد جامعه را تضعیف خواهد کرد زیرا صنعتی سازی در کشور نوظهور است و سیاستگذاری منطقی را بر رشد می طلبد.

در پایان اگر صحبتی دارید، بفرمائید؟

توصیه من به دولتمردان این است که در زمینه فرهنگسازی بیشتر ورود کنند. ایدههای بسیار خوبی در کشور برای نجات صنعت ساختمان از این وضعیت نابسامان داریم. ما امروز میتوانیم زنجیره تامین صنعت ساختمان را از مرحله ایده اولیه تا طراحی و اجرا به صورت صنعتی سازی را در قالب یک سوپر مارکت تعریف کنیم که مصرفکننده نهایی تمام نیازش در این سوپرمارکت جواب داده شود و حتی نسبت به مقدار پولی که میخواهد هزینه کند، ساختوساز با کیفیت تحویل بگیرد. ضمن اینکه از سرگردانی و خرید هر کدام از خدمات از محلهای مختلف دیگر هم رهایی یابد. دولت نیز می تواند باسیاستگذاری مناسب با حمایت خود از این سوپرمارکت ها و تشویق جامعه به رفع نیاز خود از این طریق ضمن کاهش هزینه تمام شده برای مصرف کننده نهایی موجبات توسعه روزافزون صنعتی سازی ساختمان را فراهم آورد.