هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   183   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

پتانسيل‌هاي انرژی بادی

گروه تاسیسات :اولين استفاده شناختهشده از انرژي باد مربوط به كاربرد در قایقهای بادی است و این تکنولوژی نقش بسیار مهمی در توسعه آسیابهای بادی دارد. اولین آسیابهای بادی برای آسیاب کردن غلات و پمپاژ آب به کار گرفتهشده بودند ولی نحوه دقیق کار آن معلوم نیست زیرا هیچگونه طراحی یا نقاشی از این آسیابها موجود نیست.

توربین بادی

امروزه از انرژی بادی جهت تولید الکتریسیته، پمپاژ آب از چاهها و رودخانهها، آرد کردن غلات، کوبیدن گندم، گرمایش خانه و مواردی نظیر این میتوان استفاده كرد. استفاده رایج از انرژی بادی در توربینهای بادی و به منظور تولید الکتریسیته به کار گرفته میشوند.

بازارهای انرژی بادی

 بر اساس پيشبينيهاي صورت گرفته توسط انجمن جهاني انرژي بادي (WWEA)، انرژي بادي تا سال 2020 قادر به تأمين حداقل 12 درصد از برق مصرفي جهان خواهد بود و ظرفيت نصبشده جهاني براي اين سال به حداقل 1500 گيگاوات خواهد رسيد. به طور كلي با استفاده از انرژي باد به عنوان يك منبع انرژي در درازمدت ميتوان دو برابر مصرف انرژي الكتريكي فعلي جهان را تأمين كرد. در سالهاي اخير ظرفیت بیش از حد تولیدکنندگان، افزایش رقابت، افزایش اندازه و بازده بیشتر توربینها باعث کاهش هزینهها، افزایش ضریب تولید و کاهش هزینههای تعمیر و نگهداری و ساخت شده است.

 در طول سال 2011، در حدود 40 گیگاوات ظرفیت انرژی بادی عملیاتی گردید و ظرفیت جهانی انرژی بادی را تقریباً 20 درصد افزایش داده و به میزان کل 238 گیگاوات رسانیده است. این میزان افزایش ظرفیت در این سال نسبت به دیگر تکنولوژیهای تجدید پذیر بیشتر بوده است. در طول سال 2011 حدود 50 کشور ظرفیت خود را در این زمینه اضافه كردهاند و حداقل 68 کشور گزارشی مبنی بر افزایش بیش از 10 مگاوات داشتهاند که 22 کشور از آنها از مرز 1 گیگاوات گذشتهاند و 10 کشور برتر نزدیک به 87 درصد ظرفیت کل جهانی را به خود اختصاص دادهاند. در طول بازه زمانی انتهای سال 2006 تا انتهای سال 2011 نرخ رشد ظرفیت تجمعی انرژی بادی به میانگین 26 درصد رسیده است. به عنوان مثال در سال 2010 بیشتر ظرفیت توربینهای جدید در کشورهای در حال توسعه و بازارهای نوظهور بوده است.

پتانسیل انرژی بادی در ایران

  در ایران با توجه به وجود مناطق بادخیز، بستر مناسبی جهت گسترش بهرهبرداری از توربینهای بادی فراهم می باشد. یکی از مهمترین پروژههای انجامشده در زمینه انرژی بادی تهیه اطلس بادی کشور بوده است که پروژه مذکور در سازمان انرژیهای نو ایران صورت گرفته و به عنوان یکی از پروژههای ملی در صنعت انرژی باد محسوب میگردد.

 طبق اطلس بادی تهیهشده و بر اساس اطلاعات دریافتی از 60 ایستگاه و در مناطق مختلف کشور، میزان ظرفیت اسمی سایتها در حدود 60 هزار مگاوات است. بر پایه پیشبینیهای صورت گرفته، میزان انرژی قابل استحصال بادی کشور از لحاظ اقتصادی بالغ بر 18 هزار مگاوات تخمین زده میشود که موید پتانسیل قابلتوجه کشور در زمینه احداث نیروگاههای بادی و همچنین اقتصادی بودن سرمایهگذاری در صنعت انرژی بادی میباشد.

طبق قانون برنامه پنجم توسعه نصب پنج هزار مگاوات نیروگاه تجدید پذیر توسط وزارت نيرو هدفگذاری شده که از این میزان 4500 مگاوات آن برای توسعه نیروگاههای بادی در نظر گرفته شده است. میتوان گفت در پنج سال آینده قریب به چهار هزار مگاوات بازار برای توسعه بخش خصوصی وجود خواهد داشت. در حال حاضر نيروگاه بادي منجيل و نيروگاه بادي بينالود بزرگترین پروژههاي كشور در زمينه انرژي بادي هستند. قرار گرفتن ايران در مسير جريانهاي مهم هوايي شرایط مناسبي را براي بهره از انرژي بادي فراهم آورده است. طبق برآوردهاي مطالعات ميداني، 45 سايت در 26 منطقه از كشور داراي پتانسیل انرژي بادي 6 هزار و 500 مگاوات هستند. با تكميل فاز صفر اطلس باد كشور در سال 85 و جمعآوری اطلاعات موجود مشخص شد كه ميزان انرژي قابل استحصال بادي كشور بالغ بر 18 هزار مگاوات است. براي استفاده از اين نيروی پاك و سازگار با محیطزیست وزارت نيرو قدمهايي برداشته است. در سالهاي گذشته 10 مگاوات توربين برق بادي در سايتهاي منجيل و رودبار نصب و راهاندازي شده كه شامل 17 واحد توربين 300 كيلووات، 2 واحد توربين 500 كيلووات و 8 واحد توربين 550 كيلووات است. با نصب توربينهاي بيشتر هماكنون نيروگاه منجيل 100 مگاوات برق وارد شبكه كشور ميكند.

نيروگاه بادي بينالود نيز طي سالهاي 80 تا 86 با نصب 43 واحد توربين 660 كيلوواتي جمعاً 28.4 مگاوات را تأمين ميكند. مصطفي ربيعي، رئيس گروه آگاهسازي، آموزشهاي ترويجي و ارتباطات بينالمللي سانا (سازمان انرژيهاي نو) در گفتگو با پيام ساختمان ، مشكل توسعه انرژیهای نو از جمله باد را در سرمايهگذاري اوليه ميداند و میگوید: عوارضي گذاشتيم كه روي هر كیلووات 30 ريال به صندوقي ريخته شود كه هدف آن حمايت از انرژيهاي تجدید پذیر است. اما دولت بيش از اين نميتواند كاري بكند و اكنون نوبت بخش خصوصي است و اگر بخش خصوصي ورود پيدا نكند تا 10 سال ديگر همین گونه باقي خواهيم ماند.

ربيعي در مورد موانع فراروي سرمایهگذاری بخش خصوصي نیز گفت: الآن نزديك به 5 هزار مگاوات با بخش خصوصي قرارداد داريم ولي آنها هیچ کاری نکردهاند زیرا تا زمانی که بانكها تسهيلات ايجاد نکرده و اين را به عنوان يك آورده قبول نكنند هرچقدر ما بكوشيم فايده ندارد.

سياستهاي تشويقي دولت

پس از افزايش قيمت انرژي جايگزين ناشدني سوخت دولت سياستهايي را براي توسعه نيروگاههاي انرژيهاي تجديدپذير وضع كرد. نيروگاههاي كوچك بادي و خورشيدي به راحتي ميتواند در پشتبام خانهها و جاهاي ديگر نصب شوند و مردم نه تنها از برق رايگان بهرهمند ميشوند بلكه با قيمت نسبتاً بالايي آن را ميتوانند به شركت توانير بفروشند. همچنين تسهيلاتي براي بخش خصوصي تدوين شده است. هوشنگ فلاحتيان معاون وزير نيرو در اين مورد ميگويد: در صدد هستيم با فرهنگسازي در مورد استفاده از انرژيهاي تجدید پذیر، استفاده از اين نيروگاهها را در منازل توسعه دهيم و نياز اماكن مسكوني را به این ترتیب تأمين كنيم. وي با اشاره به اينكه انرژيهاي بادي در اولويت وزارت نيرو قرار دارد، گفت: هر فرد حقيقي يا حقوقي كه به احداث نيروگاههاي تجدید پذیر اقدام كند، ميتواند در دورهاي 2 ساله سرمايه صرف شده را از طريق صرفهجويي در مصرف سوخت بازگرداند.

 ستار محمودي، قائممقام وزارت نيرو نيز از تسهيلات وزارت نيرو براي خريد برق از نیروگاههای انرژيهاي تجدید پذیر خبر داد و گفت:  براي تأمین انرژي از محل نيروگاههاي تجدید پذیر در سال آينده 600 مگاوات پیشبینیشده و منابع مالي با توجه به تغييري كه در خريد قيمت انرژي ایجادشده ، رقمي بالاتر از ارقام گذشته براي تشويق به سرمايهگذاري در انرژيهاي تجدید پذیر است. البته وي تأكيد ميكند كه تأمين منابع مالي براي بخش انرژيهاي تجدید پذیر بايد از منابع غيردولتي صورت گیرد.