نشریه شماره   183   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

هرچه بگندد نمکش می‌زنند

بیمسئولیتی بد است، به ویژه زمانی که موضوع نظارت بر جان مردم و برخورد با متخلف آن در حین انجام کار باشد. پذیرفتن مسئولیت و انجام کار صادقانه در راستای خدمت رسانی به مردم از وظایف همه در هر پست و سمتی است، چه در قامت یک مسئول دولتی، چه مدیر میانی و چه در نقش یک کارمند ساده، هیچ کس نباید کم کاری کند. این در حالی است که برخی مادامی که نظارت و مدیریت کافی بر نحوه کار آنها وجود ندارد از درست عمل کردن به وظایف خود سر باز میزنند. حالا بد قضیه آنجاست که‌‌ همان افراد ناظر بر کار دیگران، خود نیز کم کاری کنند! ضربالمثل «هرچه بگندد نمکش میزنند وای به روزی که بگندد نمک» حکایت امروز برخی از مهندسان ناظر امور ساختمان است که زیانها و تبعات آن متوجه شهروندان، ساختمانها و دولت میشود.

بحث کم کاری یا نداشتن اخلاق حرفهای در برخی افراد متخصص در صنعت ساختمان یا سایر حوزهها معضلی است که هر از گاهی شعلهور شده و دوباره فرو مینشیند و این موضوع در چند سال اخیر تأثیرات نامطلوبی در کیفیت کار در بخشهای مختلف ساخت و سازهای کشور داشته است. درست است که ساختار نهادها و سازمانها باید به گونهای باشد که فقط افراد مسئولیتپذیر بتوانند به موقعیتهای حساس و کلیدی دست یابند، اما این شرط لازم ولی کافی نیست، افراد نیز باید وجدان کاری داشته باشند و از زیر بار مسئولیت شانه خالی نکنند. اگرچه مهارتهای شغلی را باید آموزش دید و تجربه کرد، اما داشتن ویژگی مسئولیتپذیری به آسانی در هر فردی به وجود نمیآید. به عقیده نگارنده، «ضعف در تصمیم‏گیری» یکی از علل بروز رفتارهای غیراخلاقی حین انجام کار است و سؤال اینجاست که اگر سازوکار مسئولیتی آنچنان که باید فراهم نبود، فرد نباید از خود بپرسد تکلیف اخلاقی من در قبال مسئولیت محوله چیست؟ این مطلب یادآور‌‌ همان اصطلاح معروف «اخلاق حرفه‏ای» است که همگان به آن واقف هستیم، اما این روزها با تفکرات مدرن مآبانه آن را به دیده تمسخر میگیریم.

هر چند راههای بیشماری برای شانه خالی کردن از زیر بار مسئولیت وجود دارد که در برخی موارد حتی از نظرها پنهان هم میماند، اما تبعات آن در درازمدت، دایره وسیعی از افراد را گرفتار میکند. به راستی مرز اخلاقی و غیراخلاقی عمل کردن تنها وجود خلأهای قانونی برای کنترل و مجازات است؟ آیا اگر قانون‏ چنان تقویت شود که امکان دور زدن آن برای دیگران وجود نداشته باشد، از تعداد مدیران و ناظران متخلف و کارشکن کاسته خواهد شد؟ قضاوت نهایی را به خوانندگان محترم وامیگذارم.