نشریه شماره   183   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

چند پارگی متولی‌گری صنعت ساختمان

گروه گزارش: هر وقت صحبت از سازمان نظام مهندسی میشود، به طور معمول اذهان به سمت شورای مرکزی این سازمان یا نهایتاً سازمانهای استانی می رود، در صورتی که این سازمان تقریباً در تمام شهرستانهای کشور هم در سطح دفاتر نمایندگی، حضور دارد. متأسفانه حتی در رسانههای مرتبط با صنعت ساختمان نیز هیچ صحبتی از دفاتر نمایندگی سازمان در شهرستانها وجود ندارد. همین موضوع باعث شد تا در این شماره به سراغ رئیس یکی از دفاتر سازمان نظام مهندسی در یکی از شهرستانهای کشور برویم.

حسین بخشی، متولد 1350 در شهرستان سبزوار، از شهرستانهای استان خراسان رضوی است. وی مدرک تحصیلی دکتری مهندسی سازه از دانشگاه علم و صنعت ایران دارد و هم اکنون در گروه عمران دانشگاه حکیم سبزواری به عنوان عضو هیئتعلمی و همچنین به عنوان دبیر کمیته عمرانی دانشگاههای منطقه هشت کشور، مشغول به خدمت است. دکتر بخشی از سال 1389 به جز حدود یک سالی که برای یک فرصت مطالعاتی و تحقیقاتی در کشور استرالیا بوده، مسئولیت نظام مهندسی شهرستان سبزوار را به عهده داشته است.

پیام ساختمان: دفاتر نمایندگی نظام مهندسی در شهرستانها چه میکنند و چه تفاوت ماهوی، ساختاری و عملکردی با سازمانهای نظام مهندسی در مراکز استانها دارند؟

متأسفانه شناخت و توجه به نمایندگیهای نظام مهندسی شهرستانها در سطح رسانههای کشور کم است اما واقعیت این است که رسالت و مسئولیت های این مجموعهها چه بسا سنگین تر هم باشد. اما به لحاظ ساختاری، نمایندگی های نظام مهندسی در شهرستانها زیرمجموعهای از نظام مهندسی مرکز استان هستند که بنا به صلاحدید رئیس سازمان استان، به آنها تفویض اختیار میگردد. معمولاً در شهرستانها تا کنون به گونهای عمل می شده است که تصور بر این بوده که نمایندگیها مستقل عمل میکنند. یعنی رئیس و اعضای هیئتمدیره در شهرستانها از بدو تأسیس نظام مهندسی در خراسان همیشه از طریق انتخابات در خود شهرستان انتخاب
می شدهاند، هر چند از اختیارات رئیس سازمان است که به صورت انتصابی روسای نمایندگی ها را منصوب کنند.

پیام ساختمان: وظایف شما در دفتر نمایندگی نظام مهندسی شهرستان سبزوار چیست؟

افزایش کیفیت و ارتقای سطح کیفی ساخت و سازها از طریق نظارتهای مستمر به وسیله اعضاء و نظارت عالیه و سایر سازوکارهای موجود، از رسالتهای اصلی نظام مهندسی است که ما هم در نظام مهندسی سبزوار تلاش می کنیم به این مقصود برسیم.

پیام ساختمان: نحوه ارتباط شما با سازمان نظام مهندسی استان چگونه است؟ مثلاً آیا هر چند ماه یک بار به شکل مکتوب به سازمان مرکز استان گزارش میدهید؟ آیا برنامه بازدید دورهای از دفاتر نمایندگی شهرستانها یا چیزی مثل بازرس و بازرسی دورهای وجود دارد؟

ارتباط ما با سازمان نظام مهندسی استان، به خصوص در سالهای اخیر، چه در زمان آقای مهندس اخوان و چه هم اکنون با آقای مهندس رئیسی به صورت برخط و مستمر است. کلیه مکاتبات از طریق اتوماسیون و به صورت آنی انجام می گیرد و گزارش های فنی و مالی به طور مرتب از طریق ارسال گزارش و بازدید گروهی یا انفرادی از سمت اعضا و نمایندگان محترم سازمان هم انجام میشود.

پیام ساختمان: کیفیت ساخت و سازها در شهرستان را چگونه ارزیابی میکنید؟

در مجموع برآیند کار مثبت و خوب ارزیابی می شود، بخصوص اگر قرار بر مقایسه با گذشته یا با شهرهای دیگر کشور باشد. برای مثال میتوان به مواردی اشاره کرد که ما در سبزوار پیشگام بودهایم و در خیلی از شهرها و حتی مراکز استانها، کار به این سطح نرسیده است. از جمله بحث تست جوش و بتن را نام میبرم که ما در سبزوار از ابتدای سال 90 به صورت جدی وارد اجباری کردن تست جوش در ساختمانها شدهایم، درحالیکه در خیلی از نقاط استان و کشور هنوز به این شکل عمل نمیشود. همین موضوع در مورد بحث تست بتن هم صدق میکند. در بخش تأسیسات هم، در مواردی مثل اجرای سیستم های اطفای حریق، در مباحث معماری مربوط به پله فرار و تفکیک ورودیها و استاندارد بودن ورودیها و آسانسور و .... که نام بردن از همه آنها زمان زیادی را طلب میکند خیلی پیشرفت خوبی داشتهایم. با این حال وضعیت موجود قطعاً برای بنده مطلوبِ نهایی نیست؛ چرا که تا رسیدن به ایدهآلها و آنچه که شایسته مردم ما باشد هنوز کاستیها و نقایصی وجود دارد که بخش عمده آن به صورت سیستماتیک و بخشی نیز متأسفانه به خاطر عدم عزم جدی و ملی برای دستیابی به اهداف و رسالتهای تعریفشده سازمان است. متأسفانه در بخش ساختمان و ساختوساز کشور هرج و مرج وجود دارد و این علیرغم همه قوانین خوب و نسبتاً کاملی است که داریم. یکی از اصلی  ترین دلایل این امر را بنده چند پاره شدن متولیگری صنعت ساختمان میدانم. مصالح را کسانی تولید و برخی دیگر وارد میکنند؛ یکی تست میکند و دیگری نه؛ برخی مجوز استاندارد میگیرند و بعضی نمیگیرند؛ کسانی اجرا میکنند و چند نهاد مختلف نظارت و چند نهاد مختلف دیگر کنترل میکنند؛ گروهی که گاه هیچ مهارتی ندارند اجرا میکنند و در نهایت یک نفر یا چند نفر به عنوان مهندس ناظر باید مسئولیت این همه ندانمکاری و ابهام را بدون کم و کسر به عهده بگیرند! متأسفانه علیرغم این همه تلاش و این همه هزینه، نهایتاً وضعیت میشود این چیزی که الان در کوچه پس کوچههای شهرهای کشورمان خودنمایی می کند.

پیام ساختمان: با توجه به این وضعیت، یکی از دغدغههای عموم، کیفیت نامطلوب ساخت و سازهای روستایی است و با توجه به متولیگری بنیاد مسکن در این حوزه، شما چگونه از تداخل کاری جلوگیری میشود؟

متأسفانه این همان مشکلی است که بنده اشاره کردم. متولی صنعت ساختمان یک نهاد و دو نهاد نیست. اینجا بحث اینکه بنیاد مسکن چگونه عمل کرده نیست و چه بسا در مواردی از جمله در نوسازیهایی که نیاز به گرفتن وام بوده خیلی خوب هم عمل کرده باشد، اما متأسفانه تا زمانی که صنعت ساختمان ما چه در تولید مصالح و استانداردها، چه در اجرا و نظارت و چه در صدور مجوزها و کنترل صلاحیتها، یک متولی واحد و البته متخصص و مرتبط نداشته باشد وضع به همین گونه است که می بینیم.

پیام ساختمان: دفاتر نمایندگی نظام مهندسی در شهرستانها عموماً و شما خصوصاً با چه مشکلاتی روبه رو هستند؟

مشکل اصلی در بخش ساختمان و به صورت حادتر در شهرستانها هنوز ضعف فرهنگی و اطلاعات عمومی مردم در این خصوص است که باید بیشتر در این حوزه کار شود. برای این منظور خبرنگاران و رسانههایی که در این حوزه فعالیت می کنند، میتوانند بسیار موثر ظاهر شوند. گرفتاری و مشکل بزرگ دیگر ما در شهرستانها، نبود اکیپهای ماهر و فنی مرتبط است و همچنین مشکلات مالی هم که در امر نظارت بیشتر و مستمر بر کارها وجود دارد گاهی آزاردهنده میشود.