هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   183   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

بازنشستگی ماشین آلات ساختمانی

گروه ساختوساز: دیپلماسی اصلاح مصرف انرژی اتفاقی تازه شکل گرفته از سوی سیاستگذاران در صنعت ساختمان کشور است که آنان را به بحران مصرف بیرویه انرژی در کشور و چارهاندیشی برای استفاده بهینه از آن وا داشته است.

سبقت حجم ساختوساز و اجرای پروژههای عمرانی در کشور از بهروزرسانی ماشینآلات این صنعت و غفلت از آن، موضوعی است که منجر به بازنشستگی بسیاری از ماشینآلات و تجهیزات ساختمانی شده است. علیرغم اینکه فاکتوری مهم و تعیینکننده در نحوه انجام کار، مدیریت زمانبندی و صرفهجویی در انرژی محسوب میشود.

 اگرچه اطلاعات دقیقی درباره انواع ماشینآلات نوین و فرسوده موجود در کشور وجود ندارد اما به گفته دست اندرکاران ساختوساز، سهم ماشینآلات و تجهیزات ساختمانی در هزینه اجرای پروژهها در بخشهای مختلف برای پیمانکاران، 20 تا 30 درصد است، درحالیکه راندمان واقعی آنها حداکثر ۵۰ درصد است. اما این ارقام چه معنایی دارد؟

گلایهای که بارها از سوی دستاندرکاران ساختوساز در قالب دغدغه چندین و چندساله عنوانشده و از دلایل کندی کار و کاهش بهره وری ساخت، هزینههای گزاف تعمیرات و اجاره آن در پروژهها گفتهشده اما همچنان این موضوع از دید مسئولان پنهان مانده است. تجهیزاتی که هزینههای آن بعضاً به دلیل فرسودگی هزینه استهلاک، نگهداری، نبود قطعات یدکی و تعمیر آن سر به فلک می زند یا اینکه ماشینآلات مورد نظر با خروج مبالغ هنگفتی ارز از خارج وارد میشود.

درحالیکه گفته میشود، کیفیت ماشینآلات و تجهیزات مدرن نقش موثری در موفقیت طرحها و پروژهها و صرفهجویی در منابع دارد، گزارشها حاکی از آن است که در کشور ما مدیریت ماشینآلات و تجهیزات اعم از بهکارگیری مناسب و مطابق با فناوریهای روز از شرایط مطلوبی برخوردار نیست.

عمر برخی از ماشینآلات ساختمانی به 50 سال میرسد

مدیر اجرایی یک پروژه عمرانی به پیام ساختمان گفت: قطعاً یکی از راههای مصرف بهینه انرژی در طول ساخت، استفاده از ماشینآلات مدرن و حذف ماشینآلات فرسوده است که متأسفانه تاکنون نادیده گرفته شده است.

شهرام فاضلی افزود: مصرف بالای انرژی به واسطه افزایش قیمت حاملهای انرژی موضوعی است که این روزها با اجرای فاز دوم هدفمند کردن یارانهها مرکز توجه همگان است، اما آیا با ماشینآلات قدیمی و انرژیبر میتوان انتظار صرفهجویی از تولیدکنندگان مصالح و مسکن داشت. وی با بیان اینکه عمر برخی از ماشینآلات و تجهیزات ساختمانی به بیش از 50 سال میرسد، گفت: مسئولان همزمان با فرهنگسازی برای شیوههای کاهش مصرف، باید برای حذف ماشینآلات و تجهیزات ساختمانی فرسوده از چرخه کار که لازمه آن ارائه تسهیلات و حمایت است، تدبیری بیندیشند.

این فعال ساختمانی با بیان اینکه تعدد مشکلات این بخش منجر به مغفول ماندن این موضوع مهم شده است، افزود: اگر در اجرای فاز دوم هدفمندی یارانهها دولت برنامهای برای رفع مشکلات این صنعت مثل بهروزرسانی ماشینآلات نداشته باشد، به خودی خود امکان افزایش بهرهوری انرژی ممکن نیست.

تجهیزات مدرن و کاهش هزینههای کلی پروژه

رئیس هیئتمدیره انجمن انبوهسازان مسکن و ساختمان استان البرز نیز گفت: با توجه به اینکه در حال حاضر بیشتر ماشینآلات و تجهیزات ساختمانی، قدیمی و سنتی است، بهروز کردن آنها یک ضرورت است چرا که استفاده از تجهیزات مدرن هزینههای کلی پروژه را کاهش میدهد.

 

به گفته سید طاهر علوی ، برخی سازندگان کار به روش سنتی را به استفاده از تجهیزات جدید و حتی رایج مثل بالابر به جای تاور کرین ترجیح میدهند درحالیکه ماشینآلات جدید علاوه بر کیفیت، سرعت کار را نیز میزان قابلتوجهی افزایش میدهند. این انبوهساز با اشاره به ترس از هزینه زیاد این تجهیزات در ابتدای کار-حدود 400 تا 500 میلیون تومان- از سوی سازندگان، افزود: حدود 20 درصد از هزینه یک پروژه به استفاده از تجهیزات و ماشینآلات ساختمانی اختصاص دارد.

وی گفت: به طور معمول پیشپرداخت پروژه ناچیز است و تجهیزات موجود نیز کافی نیست، در نتیجه سازنده تصور میکند با استفاده از تجهیزات سنتی در کار سود بیشتری میبرد، پس باید برای استفاده از تجهیزات مدرن و بهروز میان انبوهسازان فرهنگسازی کرد.

راندمان پایین ماشینآلات ساختمانی در ایران

کامیار نیک پور، عضو هیئتمدیره انجمن انبوهسازان مسکن و ساختمان استان کرمان نیز با اشاره به اینکه سهم ماشینآلات در قیمت تمام شده یک پروژه متوسط حدود 30 درصد است، معتقد است: راندمان واقعی ماشینآلات و تجهیزات ساختمانی فعلی با توجه به سن آنها، در ایران بسیار پایین است. درحالیکه اجرای پروژهها با بهکارگیری ماشینآلات و فناوریهای جدید به شدت در راندمان کار تأثیرگذار است.

به گفته وی از طرفی به دلیل تحریمها ورود ماشینآلات ساختمانی خیلی سخت است و از طرف دیگر تأمین این تجهیزات برای مصرفکننده گران تمام میشود و تولیدات داخلی هم آنچنان از کیفیت بالایی برخوردار نبوده و جوابگوی نیاز سازنده نیست، بنابراین باید در این زمینه فکر اساسی شود که متولی آن هم وزارت صنعت، معدن و تجارت است. این انبوهساز ادامه داد: با استفاده از ماشینآلات فرسوده، زمان، هزینه و ارزش تمامشده پروژه افزایش مییابد که نتیجه آن دامن زدن به شرایط فعلی رکود بازار است.

نیک پور ضمن انتقاد از بیاطلاعی برخی سازندگان، شرکتها و تازهواردها از تکنولوژی های نوین دنیا در عرصه ساختوساز، گفت: میزان دسترسی به ماشینآلات و تجهیزات ساختمانی در سطح کشور متفاوت است و برخلاف دسترسی کلانشهرها، در شهرهای کوچک به دلیل عدم دسترسی، شناخت نیز وجود ندارد و عملاً به روش سنتی ساختوساز میشود.

وی با بیان اینکه به طور طبیعی ماشینآلات ساختمانی در مالکیت شرکتها نیست، افزود: مبلغ اجاره این تجهیزات بسیار بالاست، ضمن اینکه در هر استانی نرخ اجاره با توجه به شرایط آن استان تعیین میشود که نهایتاً قیمتها بسیار بالاست. به عنوان مثال تاورکرینی که تا 5 سال پیش با 40 میلیون خریداری میشد الآن بیش از 150 تومان قیمت دارد. نیک پور با اشاره به شرایط اقتصادی نامناسب دولت در ارائه تسهیلات، گفت: به نظر من وزارت صنعت، معدن و تجارت میتواند بسترسازی لازم را برای واردات و استفاده از تسهیلات ارزی این تجهیزات ایجاد کند. مثلاً برخی دستگاهها یا قطعات یدکی که در ایران قابل تولید است برای عرضه در بازار نیاز به حمایت دارد.

نرخ بالای اجاره تجهیزات اجارهای

رئیس هیئتمدیره انجمن انبوهسازان مسکن و ساختمان استان همدان دراینباره میگوید: اغلب سازندگان از تجهیزات اجارهای استفاده میکنند که نرخ اجاره آن نیز نسبتاً بالاست.

قلیچ خانی با اشاره به اینکه کیفیت ماشینآلات و تجهیزات ساختمانی بهروز نیست، افزود: اگر تحریمها کاملاً لغو شود و تولیدات داخلی ما رونق یابد، میتوان تجهیزات مورد نیاز را مطابق با تکنولوژی روز تأمین و تجهیز کرد.

وی با بیان اینکه کارایی ماشینآلات فرسوده بسیار پایین است، افزود: با توجه به دلایل مختلف تأخیر در پروژه همچون بروکراسی صدور پروانه، تجمیع ، تفکیک، ثبت اسناد و ... در سازمانهای مرتبط، دغدغه تجهیزات ساختمانی در کار گم شده است.

این فعال سازنده با اشاره به سهم 20 درصدی بهکارگیری ماشینآلات فرسوده ساختمانی در تأخیر پروژه، تاکید کرد: متأسفانه تسهیلات دولتی به طور کلی قطعشده و اگر دولت برای ورود تجهیزات و ادوات اقدام حمایتی و یا مالی نکند رسیدن به اهدافی چون بهینهسازی مصرف انرژی در فرایند کار طولانی تر خواهد بود.