نشریه شماره   183   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

تسلسل باطل سوال نمایندگان از وزرا

وزیر محترم راه و شهرسازی آخرین وزیر سؤال شونده دولت یازدهم توسط نمایندگان محترم مجلس تاکنون بوده است که روز سه شنبه هفته پیش برای پاسخ به سؤالات ملی دو تن از نمایندگان مجلس به میان آنها رفت  تا دغدغههای نمایندگان  را نسبت به سؤالات مطروحه برطرف نماید. قبل از وزیر راه و شهرسازی ، وزیر امور خارجه هم همان روز برای برطرف کردن دغدغههای عدهای دیگر از نمایندگان به سؤالات آنان پاسخ گفت.اما پرسش نمایندگان از وزرای دولت یازدهم به همینها ختم نخواهد شد و چه بسا پس از این، بیش از اینها باشد چرا که بیش از 20 بار سؤال در کمتر از یک سال عمر دولت خود نمونه مشت از خرواری است که موید افزایش تعداد سؤالات در سه سال باقیمانده از دولت میباشد.

پیش از سؤال وزیر راه و شهرسازی، نمایندگان محترم مجلس وزرای آموزش و پرورش، ارتباطات و فناوری، امور اقتصادی و دارایی، اطلاعات، امور خارجه، بهداشت و درمان ، تعاون کار و رفاه اجتماعی، جهاد کشاورزی،دادگستری، دفاع و پشتیبانی، صنعت و معدن و تجارت، علوم و تحقیقات و فناوری، فرهنگ و ارشاد اسلامی، کشور، نفت، نیرو و ورزش و جوانان را هم به مجلس فرا خوانده و مورد سؤال قرارداده بودند. همانطور که ملاحظه میفرمایید عمده وزرا مورد سؤال نمایندگان واقع شدهاند تا جایی که صدای معاون پارلمانی رئیسجمهور را درآورده است؛ به طوری که وی در گفتگو با یکی از خبرگزاریها از غیرمتعارف بودن تعداد سؤال نمایندگان از وزرا انتقاد و اعلام کرده پرسشها منطبق بر آییننامه قانون اساسی نیست. سازوکار سؤال از وزرا به این شکل است که بر اساس آییننامه، سؤال نماینده یا نمایندگان به هیئترئیسه ارجاع و هیئترئیسه آن را در دستور کار قرار داده و از وزیر دعوت میکند به کمیسیون رفته و حداکثر در 30 دقیقه توضیح دهد. در صورتی که نمایندگان قانع نشوند ، سؤال ملی یا منطقهای شناختهشده در صحن مجلس مطرح میشود. در جلسه علنی ابتدا گزارش کمیسیون متضمن طرح سؤال و بررسیهای انجامشده توسط سخنگوی کمیسیون در 5 دقیقه خوانده میشود. سپس وزیر و نمایندگان سؤالکننده به ترتیب هر کدام حداکثر به مدت 15 دقیقه توضیحاتی ارائه میکنند و در صورت قانع نشدن نماینده، رئیس جلسه نظر مجلس را در مورد قانع شدن یا نشدن از پاسخ وزیر اخذ میکند. بر اساس ماده 211 آییننامه داخلی چنانچه در هر دوره مجلس سه بار اکثریت مجلس سؤالات را وارد بدانند طرح استیضاح وزیر در صورت رعایت مفاد اصل هشتاد و نهم قانون اساسی و آییننامه داخلی در دستور کار قرار میگیرد. قبل از اینکه ضرورت و چرایی طرح پروسه سازوکار سؤال از وزرا را مطرح کنیم توجه شما را به هزینه طرح سؤال از وزرا جلب مینمایم. با توجه به اینکه یکی از نمایندگان مجلس هشتم هزینه هر دقیقه مجلس را 15 میلیون تومان برآورد کرده بود بر این اساس هزینه زمان 30 دقیقهای وزیر برای پاسخ به سؤال در کمیسیون 450 میلیون تومان میشود.هزینه 5 دقیقهای توضیحات سخنگوی کمیسیون 75 میلیون ، هزینه 15 دقیقهای وزیر برای پاسخ به سؤال در صحن 225 میلیون و هزینه 15 دقیقهای نماینده سؤالکننده در صحن 225 میلیون و هزینه 5 دقیقه رأیگیری هم 75 میلیون تومان میشود. حالا اگر اعداد فوق را جمع کنید به رقم یک میلیارد و پنجاه میلیون تومان خواهد رسید، البته بدون احتساب افزایش تورم. چرا که هزینههای فوق مربوط به دوره هشتم مجلس بود و در آن مقطع قیمتها خیلی پایین تر از حال حاضر بود. اگر یک میلیارد و پنجاه میلیون تومان دوره مجلس هشتم را با افزایش تورم و نرخ امروز مقایسه کنیم امروز حدود دو میلیارد تومان میشود.با این احتساب میتوان هزینه سؤال از دو وزیر (امور خارجه و راه و شهرسازی ) در یک روز کاری مجلس را حدود چهار میلیارد تومان برآورد کرد.

تردیدی نیست که طبق قانون سؤال نمایندگان از وزرا حق آنهاست و پاسخ به سؤال نمایندگان در مجلس هم وظیفه وزرا،  اما سوال اینجاست که این"حق" و آن " وظیفه" تا کنون چه نفع عمومی داشته است؟با یک حساب سر انگشتی هزینه بیش از 20 بار سؤال نمایندگان از وزرا تقریبا 40میلیارد تومان میشود؛ هزینهای که نمایندگان محترم برای سؤالات ملی یا منطقهای از وزرای دولت یازدهم و در کمتر از یک سال پرداختهاند.

به اذعان اکثریت نمایندگان  مجلس این نوع پرسش و پاسخ ، جز صرف هزینههای میلیاردی و اتلاف وقت نمایندگان خروجی خاصی ندارد. همین اکثریت معتقدند؛ به جای پرداختن به سؤالات مکرر از وزرا میتوانند زمان مجلس را صرف رسیدگی به طرحها و لوایحی کنند که ماههاست در مجلس قرار دارد و نمایندگان به علت صرف وقتشان در کارهای غیرضروری، نمیرسند به آنها رسیدگی کنند.

البته اشکال در نحوه پرسش و پاسخ نمایندگان از وزرا بیش از اینهاست. اینکه ابتدا سؤال در کمیسیون تخصصی پرسیده میشود و نماینده قانع نمیشود ، سپس به صحن مجلس میآید و نمایندگان قانع میشوند و... به نظر میرسد با توجه به صرف هزینههای میلیاردی در پرسش نمایندگان از وزرا و عدم ارائه خروجی در خور صرف وقت و هزینه، نوع پرسش نمایندگان و پاسخ وزرا دچار تسلسل باطلی شده که ضرورت تجدیدنظر در آن بدون فوت وقت و صرف انرژی بیش از این نمایندگان را میطلبد.

*قادر نصیری