نشریه شماره   182   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

تکانه‌های اقتصادی به بازار فولاد

 گروه بازار ساختمان: احتمال افزایش هزینه‌های تولید و اجرا شدن مرحله دوم هدفمندی از جمله مواردی است که فعالان بازار فولاد بر اساس آن تصمیم می‌گیرند. از طرف دیگر با آزاد شدن تجارت خارجی این کالا که نقش اساسی ساخت مسکن را دارد تا خردادماه مؤلفه‌هایی است که می‌تواند فکر سازندگان و فعالان بازار را به خود متمرکز کند اما واقعیت‌های بازار فولاد چیست؟ در گفتگو با دو تن از اعضای تشکل‌های کشوری بخش تولید و بخش توزیع حقیقت‌ها را مورد بررسی قرار می‌دهیم:
فولادسازان خصوصی در گرداب مشکلات دولتی
 تقی بهرامی نوشهر، کارشناس صنعت فولاد در خصوص شرایط صنعت و بازار این محصول مهم صنعتی به پیام ساختمان گفت: تولید فولاد از صنایع انرژی بر است و آنچه که به تولیدکنندگان فولاد اطمینان داده‌شده این است که در صورت اجرای مرحله دوم هدفمندی یارانه‌ها ، هزینه انرژی برای بخش صنعت کشور افزایش نمی‌یابد.
رئیس سابق انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران با بیان اینکه قیمت مواد اولیه برای تولید فولاد افزایش‌یافته و این ادامه تولید را برای تولیدکنندگان فولاد دشوار می‌سازد، افزود: در حال حاضر نیز برخی تولیدکنندگان با کاهش تولید بخشی از نیروی کار خود را تعدیل کرده‌اند و بیم این می رود که نیروی کار شاغل در صنعت فولاد با ریزش بیش از این مواجه شود.
فشار بیشتر بر بخش خصوصی
رئیس دانشگاه فولاد اردبیل با تاکید بر اینکه حتی با کمک به انرژی دولت هم نمی‌توان از مشکلات اقتصادی رهایی یافت، گفت: در سی سال گذشته هرگز صنایع تا این اندازه با مشکلات روبه رو نشدند.
بهرامی توضیح داد : دو سال قبل قیمت هر کیلوگرم فولاد خام در حدود 1500 تومان بود که در حال حاضر به 1700 تومان رسیده است درحالی‌که کارمزد تولید مقاطع فولادی ( فولاد نهایی) که دو سال قبل  80 تا 100 تومان برای هر کیلوگرم بود نه تنها افزایش نیافت بلکه  10 تومان هم برای هر کیلوگرم کاهش یافت.
 این در حالی است که با کاهش درآمد دولت و اجرا نشدن بسیاری از پروژه‌های عمرانی از میزان تقاضا نیز در بازار کاسته شده و بانک‌ها نیز پرداخت تسهیلات خود را به شدت کاهش داده‌اند. در چنین شرایطی فشار بر بخش تولید به ویژه صنعت انرژی بر فولاد بسیار سنگین است.
عضو انجمن تولیدکنندگان فولاد تاکید کرد: در چنین شرایطی بازار قراضه نیز از وضعیت مشابهی برخوردار است چرا که قیمت هر کیلوگرم قراضه 2500 تومان است که با توجه به 150 تومان هزینه تبدیل آن به مقاطع فولادی و 10 درصد پرت گران تر از فولاد خام می‌شود. وی قیمت هر کیلوگرم میلگرد را 1850 تومان ( در کارخانه) اعلام کرد.
نایب‌رئیس سابق اتاق بازرگانی ایران با بیان اینکه تولیدکننده‌ای نمی‌شناسم که نگران نباشد، اظهار داشت: اجرای هدفمندی نمی‌تواند تأثیر چندانی بر صنعت فولاد داشته باشد چرا که این بخش در حال حاضر هم مشکلات بسیاری دارد.
 این تولیدکننده فولاد تاکید کرد: فشار هزینه‌ها بر دوش بخش خصوصی فولاد بسیار بیشتر از بخشی است که از امکاناتی مانند سنگ آهن دولتی برخوردار است، از این رو تا زمانی که اصل 44 قانون اساسی اجرا نشود تا تصدی‌گری دولت در امر تولید و تجارت کاهش یابد، نمی‌توان  رقابتی سالم میان تولیدکنندگان را انتظار داشت.
صادرات و واردات فولاد بدون ساماندهی
بهرامی با بیان اینکه در حال حاضر شاهد واردات مقاطع فولادی به کشور هستیم، گفت : این واردات به همراه رکود در بازار مصرف و رشد قیمت مواد اولیه صنعت فولاد را به سمت نیمه تعطیل شدن سوق می‌دهد.
وی تاکید کرد: باید برای صادرات و واردات برنامه‌ریزی دقیقی داشت تا از لحظه‌ای عمل کردن پرهیز شود.
این واردات در حالی صورت می‌گیرد که  در سال‌های قبل با ممنوعیت صادرات فولاد مازاد بر نیاز مصرف داخلی مواجه بودیم حال آنکه این امکان وجود داشت تا بخشی از تولیدات فولادی خود را به بازارهای خارجی صادر کنیم.
مدیرعامل فولاد اردبیل با تاکید بر اینکه نمی‌توان امیدوار بود تا بازارهای صادراتی منتظر ما باشند و ممکن است با عملکرد بد فرصت‌های صادراتی خود را از دست بدهیم ،تصریح کرد: بخشی از مشکلات ما در امر صادرات به عملکرد دولت برمی‌گردد چرا که ما در بازار عراق صادرات بسیاری داشتیم اما با ممنوعیت دولتی آن را از دست دادیم.
بهرامی خاطرنشان کرد: زمانی بازار صادراتی جمهوری آذربایجان و افغانستان را در اختیار داشتیم اما اکنون آنها را از دست داده‌ایم. از این رو باید با جدیت بر اجرای اصل 44 قانون اساسی تمرکز کرد. 
علاقه برای خرید بدون طرح تقاضا
مهندس صادق چیت‌ساز، عضو هیئت‌مدیره اتحادیه کشوری فروشندگان فولاد به پیام ساختمان گفت: روال عادی بازار فولاد در فروردین‌ماه این است که قیمت فولاد از قیمت  اسفندماه سال قبل بیشتر می‌شود و از ابتدای اردیبهشت‌ماه که فعالان بازار موجودی انبارهای خود را عرضه می‌کنند تا خردادماه قیمت‌ها در روند کاهشی پیش می‌رفت اما ظاهراً به دلیل تحولاتی که قرار است در اقتصاد ایران رخ دهد این وضعیت تغییر کرده است.
وی با بیان اینکه هر تغییری در برنامه‌های اقتصادی تأثیری در بازار فولاد خواهد داشت ، تاکید کرد: اختصاص بودجه به پروژه‌هایی است که 80 درصد پیشرفت فیزیکی داشته باشند و چنین پروژه‌هایی مراحل اصلی ساخت‌وساز را پشت سر گذاشته و نیاز چندانی به مقاطع فولادی ندارند از این رو دلیلی برای تقاضای بالا در بازار مطرح نبود.
چیت‌ساز با اشاره به رشد 80 تومانی قیمت فولاد در اسفند گذشته، گفت: در آن زمان دو عامل موجب شد تا فعالان بازار اقدام به خرید کنند؛ اول اجرای فاز دوم هدفمندی که می‌توانست هزینه تولید را بالا ببرد  و دوم افزایش نرخ مالیات بر ارزش افزوده به 8 درصد. از این رو فعالان بازار برای آنکه از این افزایش هزینه در امان باشند تا جایی که می‌توانستند مقاطع فولادی خریدند و انبار کردند.
وی در خصوص قیمت انرژی نیز توضیح داد: در هفته آخر فروردین‌ماه 93 با اعلام نرخ گاز برای صنعت فولاد که افزایش 6 تومان برای هر کیلو را شامل می‌شود، قیمت فولاد روند افزایشی داشت و هر کیلوگرم میلگرد از 1860 تومان به 1920 تنها ظرف یک روز رسید اما در نهایت به دلیل کاهش تقاضا قیمت هر کیلوگرم میلگرد روند کاهشی را شروع کرد و در روز 26 فروردین‌ماه از 1920 تومان به 1910 تومان در هر کیلو رسید.
 نگاهی به قیمت ها
چیت ساز  کارشناس بورس و بازار فولاد در خصوص اینکه وضعیت بازار به چه سمتی حرکت می‌کند، گفت: با اعلام این خبر که ارز دولتی برای واردات شمش خارجی داده نمی‌شود ، موجودی شمش وارداتی فولاد در بنادر و انبارها به شدت کاهش یافته است. از این رو فعالان بازار اقدام به خرید شمش فولادی می‌کنند که در نتیجه در هفته آخر فروردین 93 قیمت هر کیلوگرم شمش داخلی در تالار فلزات به 1550 تومان و قیمت هر کیلوگرم شمش وارداتی در بنادر به 1730 تومان رسید.
چیت‌ساز اظهار داشت: تغییر در نرخ سود بانکی و نیز میزان و نحوه ارائه تسهیلات به مسکن – هم وام خرید و هم وام ساخت_ می‌تواند به صورت کلی علاقه برای خرید فولاد را افزایش دهد در نتیجه روی قیمت فولاد تأثیر می‌گذارد اما روی میزان تقاضا تأثیر چندانی ندارد. به بیان دیگر به دلیل نبود پروژه‌های جدید عمرانی نیازی به خرید عمده فولاد نیست و تقاضای چندانی که منجر به معامله‌ای باشد مطرح نخواهد شد اما به دلیل تغییر در مؤلفه‌های اقتصادی علاقه برای خرید بیشتر خواهد شد و قیمت‌ها بیشتر می‌شود.
وی با بیان اینکه رونق بازار فولاد تنها به رونق گرفتن بخش عمران کشور بستگی دارد ،گفت: نیاز بخش عمران به فولاد 70 درصد و بخش مسکن تنها 30 درصد است. از طرف دیگر به صورت طبیعی 30 درصد از هزینه‌های ما را شامل می‌شود.