هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   182   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

بازار هوشمند؛ نیازی که به روز نشده

گروه بازار ساختمان:  اگر از فعالان بازار ساخت‌وساز باشید و یا برای خودتان خانه‌ای ساخته باشید شاید برای شما هم اتفاق افتاده باشد که به طرح سفارش خرید در بازار اقدام نموده و هزینه  معامله را پرداخت کرده باشید اما کالا  با تأخیر به دست تان برسد. از طرف دیگر عکس آن نیز صادق است و محتمل است فروشنده کالا را عرضه کرده اما برای دریافت وجوه معامله با مشکل مواجه باشد.
مشکلات بازارهای سنتی به همین مورد ختم نشده و امکان خرید در لحظه دلخواه وجود ندارد و برای آنکه شما بخواهید کل بازار را زیر نظر داشته باشد، زمان و انرژی بسیاری هزینه کنید تا کل آن بازار را بررسی کنید و داده‌های کافی برای انجام معاملات خود را جمع‌آوری کنید. مشروط بر این فرض که تنها یک بازار متشکل در یک نقطه مشخص جغرافیایی موجود باشد و شما هم در آن حاضر باشید.
راهکاری همراه چالش‌هایی
قطعاً این از مشکلات بیشتر بازارهای سنتی ایران از جمله بازار فلزات است. نه تنها در ایران که در همه جهان مشکلاتی مشابه در بازارها دیده می‌شود. با رشد فناوری زمینه‌ای فراهم شد تا این روند تغییر کند و رسیدن به مسیر شناخت صحیح  و سریع در بازار و سپس انجام معامله ایمن و انتقال وجوه مطمئن فراهم شود. 
به همین منظور سال‌هاست در کشورهای پیشرفته یک حلقه واسط ایجادشده و در قالب بازارهای هوشمند تعریف شده است. اساس این بازارهای سایبری بانکداری الکترونیک است که پیدایش نوع جدیدی بازار به نام بازار هوشمند را امکان‌پذیر کرده است اما این بازارها با چه مکانیزمی  فعالیت می‌کنند؟ چگونه می‌توان وجوه معامله را به صورت مطمئن منتقل کرد. آیا این امکان وجود دارد که هزینه معامله پرداخت شود و خود کالا به دست مشتری نرسد؟ با این حال انجام معامله نیاز به مبادله پول دارد و یک خریدار از کجا می‌تواند مطمئن باشد که با پرداخت هزینه معامله  می‌تواند به کالای خود  دست یابد؟  
علیرضا علیزاده، کارشناس بازارهای هوشمند این نگرانی‌ها را بی‌مورد می‌داند. وی به خبرنگار ما می‌گوید: آنچه در ظاهر نقطه‌ضعف این نوع بازارها فرض می‌شود دقیقاً عامل برتری و دلیل جذابیت بازارهای سایبری است. وی با فرض این شرط که سایت بازار هوشمند مورد تأیید دولت باشد، تاکید می‌کند: برای انتقال وجوه معامله، یک بانک باید مشخص باشد و ساختار این معامله به این صورت خواهد بود که مشتری کالای مورد نیاز خود را انتخاب می‌کند و هزینه آن را از حساب خود به صورت اینترنتی می‌پردازد.یعنی پول به حساب فروشنده واریز نمی‌شود بلکه در یک حساب واسط نزد همان بانک نگهداری می‌شود. بعد از آنکه فاکتور به دست مشتری رسید در آن صورت وجوه به فروشنده تحویل داده می‌شود. البته اگر در قرارداد اولیه نوعی تعهد نیز اضافه شده باشد پرداخت وجوه معامله به فروشنده مشروط بر این است که خریدار تحویل گرفتن کالا را تأیید کند.
خدمتی حساب‌شده
وی ادامه می‌دهد: از طرف دیگر باید توجه داشت خدمات بانکی که حساب واسط را ضمانت می‌کند بی‌مزد نیست بلکه برای آن بانک هم می‌تواند از حساب اعتباری که به مشتریان می‌دهد سود روز شمار ببرد با این حال این روش باز هم پرداخت نقدی برای مشتریان امنیت بیشتری دارد.
برای دولت و نهادهای نظارتی نیز ترسیم وضعیتی از بازار بسیار تسهیل خواهد شد. در نتیجه مبادی خرید و مصرف را می‌تواند بهتر مدیریت کنند.  به بیان دیگر می‌توان رصد کرد که چه میزان فولاد چه زمانی به چه صورتی توسط چه شخصی خریداری‌شده و .....
در خاتمه این سؤالات را باید مطرح کرد که آیا بر سازوکارهای بازارهای سایبری در ایران توسط سازمان‌های مسئول نظارتی صورت می‌گیرد؟ وآیا سایت هایی که اقدام به عرضه چنین خدماتی در فضای سایبری می کنند مورد تایید وزارت صنعت معدن و تجارت قرار دارند؟