هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   182   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

مهندسان منتظریک ناجی

گروه ساخت‌وساز: شاید کمتر کشوری را بتوان یافت که بین صنعت و  دانشگاه آن به ویژه در بخش ساختمان تا این حد فاصله باشد. از یک طرف یافته‌های علمی حتی در بخش مواد نانو ساختار ساختمانی ما را جزو 10 کشور برتر جهان قرار داده و از سوی دیگر کیفیت سازه‌های ما تفاوت چندانی با بیست سال پیش ندارد. این عدم پیشرفت حکایت از نبود یک برنامه مدون و ساختاری و همچنین بی‌مسئولیتی بسیاری از مسئولان دارد. در ادامه سلسله گزارش‌های پیام ساختمان از پروژه‌های ساختمانی سطح شهر ،سراغ یکی دیگر از پروژه‌هایی رفته‌ایم که همچون گذشته نشانه‌های خوبی از یک صنعت منظم و با برنامه ندارد.
اتاق بی در و پیکر کارگران
به محض ورود به ساختمان ، اولین چیزی که جلب نظر کرد، اتاق کوچکی بود که دو کارگر افغان را در خود جای داده بود. همین که از کارگران افغان حال و روزشان را پرسیدم، یکی از آنها پاسخ داد: حدود سه ماه است که این کارگاه آغاز به کار کرده و این اتاق 2 در 2 متر را برای ما بنا کرده‌اند.
وی افزود: به دلیل اینکه اتاق ما از همان ابتدا در نداشت، از پیمانکار خواستیم تا به جای گونی از یک در برای محافظت ما در برابر سرما استفاده کند. در ابتدا ایشان قول بهتر شدن وضعیت را دادند اما تمام زمستان را با این وضعیت سپری کردیم. کسی که پیمانکار است و پشت سر هم ساختمان می‌سازد، نباید از یک در کوچک برای دو کارگر چشم‌پوشی کند. خدا را خوش نمی‌آید ما از بدبختی به اینجا پناه آورده‌ایم.
میلگرد‌های تیکه پاره
کارگر افغانی از اتاقش بیرون آمد و شروع به کار کرد. اما نکته‌ای برای من جالب و البته مایه تأسف بود. وقتی کارگر ماسه‌ها را از کف پروژه جمع می‌کرد، میلگرد های زیادی به طول 50 سانتی متر از زیر ماسه بیرون می‌کشید و همه را به گوشه‌ای پرتاب می‌کرد.
 من که از این همه میلگرد مات و متعجب شده بودم از کارگر پرسیدم: با قرار دادن بیش از 20 آرماتور 50 سانتی‌متری حدود 10متر میلگرد به دست می‌آید. تکلیف این میلگرد ها چه می‌شود و اصلاً چرا زیر ماسه مدفون شده‌اند؟ پاسخ داد: زمانی که کار فونداسیون و آرماتوربندی ستون‌های بتنی انجام شده است، این ضایعات به جای مانده‌اند، اما به دلیل بی‌توجهی کارگران و پیمانکاران زیر ماسه مدفون شده‌اند .وی افزود: این آرماتورها به درد ساختمان نمی‌خورند چرا که مرحله بتن‌ریزی و آرماتوربندی آن به اتمام رسیده است، بنابراین ما آنها را به عنوان ضایعات به فروش می‌رسانیم.
کمانش سقف طبقه اول
از کارگران افغانی جدا شدم و گشتی در ساختمان زدم. طبقه اول و دوم بتن‌ریزی شده بود اما به دلیل اینکه بتن‌ریزی طبقه دوم چند روز قبل از طبقه اول انجام شده بود، شمع‌هایی در زیر سقف طبقه دوم قرار داده بودند که از لم دادن دیوار و کمانش آن جلوگیری شود. این تیرها نقش خودشان را به خوبی ایفا می‌کردند اما مشکل از جای دیگر بود. به همان اندازه که شمع‌ها از طبقه دوم محافظت می‌کردند ، پایه آنها به سقف طبقه اول فشار می‌آوردند و از آنجایی  که هنوز سقف طبقه اول خشک نشده بود و از سویی شمع‌های آن را هم برداشته بودند، سقف طبقه اول دچار کمانش شده بود. کمانشی که در آینده قطعاً در استحکام ساختمان بسیار موثر خواهد بود.
کمانش قابل اصلاح است
در همین حین صدای کارگران بلند شد که می‌گفتند صاحب کار آمد. رو به صاحب کار یا همان پیمانکار کردم و بعد از معرفی نشریه موضوع را با او در میان گذاشتم. پیمانکار این نقص را قبول کرد اما گفت هنوز بتن به طور کامل خشک نشده است و می‌توان با قرار دادن شمع در نقاطی که دچار مشکل شده است، وضعیت را سامان داد. اما به هر حال از شما ممنونم.
استفاده از اسکلت بتنی به دلیل ارزانی
از او پرسیدم که چرا سازه بتنی را انتخاب می‌کند؟ که پاسخ داد: به هر حال ساختمان و سازه بتنی ارزان تر از ساختمان اسکلت فولادی است. در درجه اول من یک پیمانکار هستم و کاهش قیمت سازه امری اجتناب‌ناپذیر است.
چرا پیمانکار اسکلت بتنی را انتخاب کرد
وی در ادامه به مزیت‌های اسکلت فولادی هم اشاره کرد و گفت: به هر حال اسکلت فولادی سریع تر انجام می‌شود. یک دلیل خیلی واضح برای اثبات این مدعا این است که ستون‌های فلزی تقریباً آماده هستند و بر خلاف اسکلت بتنی نیازی به آرماتوربندی و بتن‌ریزی ندارند.
از او در مورد کیفیت سازه بتنی و فولادی پرسیدم که گفت: به دلیل اینکه ستون‌های فولادی آماده هستند، از یکنواختی برخوردارند اما کیفیت بتن در بخش‌های مختلف یک ستون جای سؤال  است. البته چنانچه جوش و پیچ و مهره در اسکلت فولادی به درستی اجرا نشوند، بسیار مشکل‌ساز است.
پیمانکار ساختمان به وزن سازه‌های فولادی و مقایسه آن با سازه‌های بتنی هم اشاره کرد و گفت: به طور متوسط وزن هر مترمربع ساختمان اسکلت فولادی حدود نصف سازه بتنی است.
فولاد و بتن تفاوت کیفی ندارند اگر...
پس از اتمام صحبت‌های پیمانکار به شوخی گفتم با توجه به قیمت سازه، اسکلت بتنی ارزان‌تر است، شما ترجیح می‌دهید از اسکلت فولادی استفاده نکنید که پاسخ داد: هر کدام از این تصمیم‌ها که به درستی اجرا شوند، تفاوت چندانی در کیفیت ندارند. اتفاقاً با توجه به اینکه فولاد یک ثروت ملی و بسیار هزینه بر است استفاده از سازه‌های بتنی را به همه پیشنهاد می‌کنم و بهتر است دولت مردم را به اسکلت بتنی تشویق کند.
درس بگیریم
وی در مورد وضعیت این روزهای صنعت ساختمان هم گفت: ما هنوز در ابتدایی‌ترین موضوعات صنعت ساختمان مانده‌ایم. مصالح ساختمانی ، نظارت مهندسان و ... دیگر برای کشورهای حتی در حال توسعه هم مسئله نیستند و عزمشان را جزم کرده‌اند تا از روش‌های جدید برای ساخت‌وساز پایدار استفاده کنند.
وی ادامه داد: مسئولان ما از کشورهای همسایه نظیر ترکیه و... بپرسند که چگونه ساختمان باکیفیت می‌سازند و همان روش را با مقداری تغییر در کشور، اجرایی کنند. آیا کشورهای دیگر می‌پذیرند که کسی به نام مهندس ناظر هر سه ، چهار ماه یک‌بار از پروژه بازدید کند؟
مهندسان هم مقصر هستند
وی اضافه کرد: بنده خودم مهندس هستم و واقعاً نگران وضعیت صنعت ساختمانم، متأسفانه ما مهندسان هم خودمان در این سیستم هضم شده‌ایم و منتظر یک ناجی هستیم؛ درعین‌حال در بسیاری از موارد خودمان مسبب امضاء فروشی هستیم. جامعه مهندسی به وجدان خودش مراجعه کند.
وی خاطرنشان کرد: بلافاصله پس از اینکه مهندسان فارغ‌التحصیل می‌شوند به فکر شرکت در آزمون نظام مهندسی می‌افتند. چرا؟ چون فارغ‌التحصیلان ما می‌دانند که نظارت یعنی یک کار صوری که در عوض آن پول می‌گیری. نمی‌خواهم بگویم فقط مسئولان مقصر هستند اما به نظرم در این فرایند غلط، 70 درصد مسئولان مقصر هستند و 30 درصد مهندسان.