نشریه شماره   182   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

چرایی صنعتی نسازی

گروه ساخت‌وساز: تقریباً تمامی کارشناسان صنعت ساختمان می‌دانند که سنتی سازی یعنی تخریب ثروت ملی و ایجاد مشکلاتی نظیر آلودگی هوا، تخریب محیط‌زیست، مصرف بی‌رویه سوخت و... اگر چه حدود 10 سال است که در کشور ما صنعتی سازی نقل محافل شده و بسیاری از کارکشته‌ها به‌کارگیری آن را تنها راه نجات می‌دانند، لکن  در ساخت و سازهای سطح شهر استقبال چندانی از این ضرورت انکارناپذیر شاهد نیستیم و کماکان با نازل‌ترین کیفیت و بدون رعایت استاندارد، سنتی سازی یا به عبارت دیگر سرپناه سازی می‌کنیم. محسن تهرانی زاده، رئیس هیئت‌مدیره انجمن مهندسان راه و ساختمان یکی از چهره‌های سرشناس علمی و تحقیقاتی و منتقد سنتی سازی صنعت ساختمان است که پیام ساختمان درباره چرایی فراگیر نشدن صنعتی سازی و راهکارهای اجرایی شدن آن با وی به گفتگو پرداخته است:
پیام ساختمان: به نظر شما چگونه باید صنعت ساختمان ما از سنتی سازی به صنعتی سازی گذر کند؟
اعتقاددارم که در درجه اول باید تکنولوژی های نوین را به خوبی از طریق دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی یاد بگیریم و دوم اینکه به صنعت و جامعه پیمانکاران انتقال دهیم. در مراحل بعد کارگران ماهر را در این رابطه تربیت کنیم و در سطح جامعه حرفه‌ای فرهنگ‌سازی وسیعی انجام گیرد؛ بنابراین قبل از هر کاری باید زمینه‌های آن را فراهم کنیم. علت اینکه در شرایط حاضر در برخی جاها صنعتی سازی انجام شد اما به ساخت و ساز‌های شهری تسری نیافت، این بود که وارد فرهنگ ما نشد و نتوانستیم بسترها را مهیا کنیم در برخی نقاط شهر جسته و گریخته کار‌هایی انجام شده است اما هنوز سقف‌های سنتی از جمله تیرچه و بلوک برای مردم و سازندگان ارجحیت دارد. با این وجود مشکل ما همواره این است که صنعت و دانشگاه منفک از همدیگر کار می‌کنند و یک حلقه ارتباط وجود ندارد.
پیام ساختمان:‌ به نظر نمی‌رسد کسی در تأثیرات مطلوب مصالح صنعتی و شیوه‌های مدرن بر ساختمان شک داشته باشد. صنعت به خوبی از تأثیرات آن آگاه است اما آنچه باعث عدم شکل‌گیری این حلقه می‌شود، بودجه‌ای است که در ابتدای کار توسط صنایع باید هزینه شود.
قطعاً دولت و وزارت راه و شهرسازی نقش اصلی را در این میان بر عهده دارد. اگر دولت به این نتیجه رسید که تکنولوژی مفید است و به توسعه پایدار کمک می‌کند، ابتدا باید در پروژه‌های عمرانی خودش استفاده از آن را برای مشاوران و پیمانکاران اجباری کند و هزینه اولیه ورود تکنولوژی را خودش بپردازد، در این صورت بار هزینه‌ای  که اشاره کردید، از دوش صنعت برداشته می‌شود. علاوه بر این وزارت راه و شهرسازی می‌تواند حلقه واسط صنعت و دانشگاه باشد. وزارت راه و شهرسازی اولویت‌ها را مشخص کند و کار تحقیقاتی پروژه‌های مد نظرش را از دانشگاه بخواهد، همان‌گونه که وزارتخانه‌ها دو درصد بودجه‌شان را باید برای کار تحقیقاتی اختصاص دهند. از سوی دیگر امتیازاتی را برای شرکت‌هایی که با دانشگاه ارتباط برقرار می‌کنند و به سمت عملیاتی کردن تحقیق‌ها می‌روند، قائل شود.
پیام ساختمان: آیا دادن یارانه و سوبسید به شرکت‌های دانش بنیان که ریسک استفاده از فناوری‌های صنعت ساختمان را می‌پذیرند، منطقی است؟
نباید دچار کلی گویی بشویم. هر کاری که شرکت‌های دانش بنیان انجام می‌دهند کار الزاماً خوبی نیست و حتی ممکن است به ضرر صنعت ساختمان باشد. دانش بنیان بودن کافی نیست. در گذشته شورای پژوهش‌های علمی کشور وجود داشت که اولویت‌ها را مشخص می‌کرد و چنانچه شرکتی در این زمینه فعالیت و به قول شما ریسک می‌کرد، دولت متعهد بود کمک کند. بنابراین اعتقاددارم به تناسب نیازی که جامعه دارد، دولت باید از شرکت‌های دانش بنیان در صنعت ساختمان کار بخواهد و متقابلاً به آنها کمک کند.
پیام ساختمان: اینکه تکنولوژی های صنعتی سازی باید بومی‌سازی بشوند را تا چه اندازه قبول دارید؟
برخی کشورها از تکنولوژی هایی استفاده می‌کنند که زلزله برای آنها مسئله اول و مهم‌ترین نیست. بنابراین بررسی و تطبیق آن با شرایط آب و هوایی و ژئوتکنیکی کشور ضروری است. صرف اینکه یک تکنولوژی صنعتی در یک کشور توسعه‌یافته استفاده می‌شود، نمی‌تواند قانع کننده باشد.