هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   182   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

دستورالعمل‌های دستورالمعطّل شده!

گروه گزارش: در دی ماه سال قبل، ابلاغیه‌ای توسط معاون وقت ساختمان و مسکن وزارت راه و شهرسازی برای افزایش کمتر از 100 هزار تومان در هر مترمربع برای ساخت واحدهای مسکن مهر صادر شد که چون پیش از آن دو دستورالعمل دیگر در این خصوص صادر شده بود، دستورالعمل اخیر به «دستورالعمل شماره سه» معروف شد. از سوی دیگر، در همان تاریخ، برخی مقامات وزارتخانه خبر از تدوین دستورالعملی برای آزادسازی خرید و فروش مسکن مهر دادند و مدیرعامل شرکت عمران شهرهای جدید نیز در همان روزها گفت: در صورت تصویب، متقاضیان مسکن مهر می‌توانند قیمت زمین را به دولت بپردازند و ملک به صورت عرصه و اعیان در اختیار آنها قرار‌ گیرد. با گذشت بیش از سه ماه از ابلاغ دستورالعمل شماره سه، به سراغ اعضای هیئت‌مدیره کانون سراسری انبوه‌سازان رفتیم تا نظر آنان را در خصوص این سه دستورالعمل بدانیم: دستورالعمل شماره سه افزایش قیمت ساخت مسکن مهر که تهیه و ابلاغ شده؛ دستورالعمل آزادسازی خرید و فروش مسکن مهر که در حال تهیه و تدوین است و دستورالعمل صدور سند ملکی برای مسکن مهر 99 ساله که قرار است به زودی صادر شود.
نایب‌رئیس کانون سراسری انبوه‌سازان:
بروکراسی زمان‌بر است
حسن محتشم: دستورالعمل شماره سه به طور فراگیر هنوز عملیاتی نشده است. علت آن هم این است که اولاً بسته به نوع هر پروژه، باید محاسبه و مشخص شود که از این دستورالعمل چه مبلغی شامل حال آن پروژه می‌شود. طبیعتاً خود این فرایند محاسبه و نحوه تعیین اینکه چه مبالغی به هر کسی تعلق می‌گیرد موجب شده تا کار زمان‌بر شود. دوم اینکه این موضوع باید در چارچوب یک «متمم قرارداد» ابلاغ شود؛ یعنی قراردادی باید بین انبوه‌ساز و ادارات کل راه و شهرسازی یا شرکت‌های عمران شهرهای جدید تنظیم شود تا بتوانند تعیین کنند که سهم هر کسی از هر پروژه‌ای چیست و چه قدر است. این متمم هم هنوز به طور فراگیر عملیاتی و اجرایی نشده و بعضاً در بسیاری از جاها همچنان بر زمین مانده است. البته در برخی از پروژه‌ها در تعدادی از شهرستان‌ها متمم قرارداد نوشته و امضاشده و بعضاً حتی پرداخت‌هایی هم شده است، اما فراگیر نبوده است. مثلاً در استان تهران خیلی کم اجرایی شده و در شهر جدید پردیس هم عملیاتی نشده است. در سایر پروژه‌هایی هم که مربوط به اداره کل راه و شهرسازی استان تهران است هنوز عملیاتی و اجرایی نشده و نه قراردادی بسته‌شده و نه حتی رقم دقیق آن مشخص و ابلاغ شده است.
یکی از مشکلات انبوه‌سازان این است که وزارت راه و شهرسازی دستورالعملی را صادر کرده و طبق آن مدعی است که افزایش قیمتی را برای سازنده در نظر گرفته ولی تا امروز نه قراردادی بسته‌شده و نه پولی پرداخت شده است. متأسفانه بروکراسی اداری حاکم بر ادارات باعث شده این قضیه کند پیش برود که در پیشبرد خود پروژه‌ها هم این پیچیدگی و بروکراسی موثر واقع‌شده که روند اجرایی و عملیاتی پروژه‌ها از سرعت لازم برخوردار نیست.
آزادی خرید و فروش مسکن مهر را هم فقط اعلام کردند ولی من دستورالعمل مدونی که از وزارتخانه بیرون آمده باشد، ندیده‌ام. سند ملکی را هم قاعدتاً زمانی می‌دهند که خرید و فروش مسکن مهر آزاد شده باشد. ظاهراً اینها پیشنهادهایی بوده که قرار است بعدها اجرایی شود، به این شکل که زمین‌های مسکن مهر را هم به متقاضیان بفروشند و بعد سند عرصه و اعیان بدهند؛ ولی هنوز دستورالعمل مشخص و دقیقی از وزارت راه و شهرسازی بیرون نیامده تا مشخص شود به چه شکلی قرار است این کارها صورت بگیرد. چون باید زمین‌ها تفکیک و افراز شود و بعد سند صادر شود و کارهای دیگری هم در اداره ثبت دارد. بعید است این امور به سرعت اجرایی شود چون زمین‌ها بزرگ است و تفکیک واحدها مشکلات خاصی دارد و در کل امری زمان‌بر است.
خزانه‌‌دار کانون سراسری انبوه‌سازان:
اشکال و ابهام دارد
سید محمد مرتضوی: دستورالعمل شماره سه در استان گلستان تا به امروز اجرایی نشده و با اطلاعی هم که من دارم در اکثر استان‌ها هم اجرایی نشده است. این عدم اجرا دلایل مختلفی دارد. بخشی به خاطر اشکالاتی است که در خود دستورالعمل الحاقی هست. مثلاً در آن عنوان‌شده که در پایان عملیات ساختمانی و کارهای اجرایی، به این تعدیل قیمت عمل شود؛ یعنی باید کار ساختمانی تمام شود و ساختمان در مرحله بهره‌برداری قرار گیرد تا این مبلغ اضافه‌شده پرداخت شود. من در جلسه با آقای مهرآبادی، به این موضوع اشاره کردم که چنین چیزی عملی نیست. الآن انبوه‌سازان ما مشکل مالی و کمبود نقدینگی دارند که نمی‌توانند کار را به سرانجام برسانند. اگر پول داشتند که تا به امروز کار را تمام کرده بودند. این موضوع مهمی است که باید اصلاح شود و آقای مهرآبادی هم قول دادند که این موضوع را اصلاح کنند.
یک سری ابهامات هم درباره نحوه محاسبه پیشرفت کار و اصولاً ملاک این محاسبات وجود دارد؛ یعنی معلوم نیست ملاک محاسبه چیزی است که بانک مشخص می‌کند، تسهیلات اخذ شده است، مبالغ ذی‌حساب در موقع محاسبه است یا ... برخی کارهای اضافه هم انبوه‌سازان انجام داده‌اند که معلوم نیست الآن در دل تعدیل قیمت‌ها هست یا نه و به چه روشی باید این کارها در تعدیل قیمت لحاظ شود. این ابهامات زیاد است و همین‌ها مانع شده که دستورالعمل شماره سه در بسیاری از جاها اجرایی شود.
این محاسبات را اداره کل راه و شهرسازی استان باید انجام دهد؛ البته خود سازنده هم می‌تواند محاسبه کند ولی معمولاً این محاسبات مورد تأیید آنها قرار نمی‌گیرد و می‌گویند خود ما باید بررسی کنیم که چه مبلغی به شما تعلق می‌گیرد.
تا آنجا که من اطلاع دارم دستورالعمل آزادسازی خرید و فروش مسکن مهر هنوز ابلاغ و اجرایی نشده است. یعنی من نشنیده‌ام به شکل قانونی این کار انجام شود و ظاهراً هنوز آئین نامه اجرایی آن کامل نشده است و فعلاً در حد یک ظرفیت مطرح است. در استان گلستان هم مسکن مهر به شکل قول‌نامه‌ای خرید و فروش می‌شود و آماری هم طبیعتاً کسی ندارد چون غیررسمی است.
صدور سند ملکی برای مسکن مهر هم در جایی که زمین مشکل سندِ مادر ندارد عملی است. باید دید زمین‌های مسکن مهر سند اصلی دارند یا خیر . یعنی اگر سند اصلی زمین مشکلی نداشته باشد در تبدیل آن به سند ملکی مشکل خاصی نیست.
دبیر کانون سراسری انبوه‌سازان:
سلیقه‌ای عمل می‌شود
فرشید پورحاجت: دستورالعمل افزایش قیمت ساخت مسکن مهر ابلاغ شده و مدت زیادی هم از زمان ابلاغ آن گذشته و ما هم پیگیری کرده‌ایم ولی متأسفانه تا الآن اجرایی نشده است. ما نامه‌هایی در کانون سراسری انبوه‌سازان دریافت می‌کنیم که نشان می‌دهد بعضاً سلیقه‌ای عمل می‌شود. گویا مدیران کل راه و شهرسازی استان‌ها می‌گویند ما نمی‌توانیم این موضوع افزایش قیمت را به متقاضیان مسکن مهر انتقال بدهیم! ظاهراً نمی‌خواهند از خودشان مایه بگذارند. قبل از عید هم با آقای مهرآبادی جلسه داشتیم و قرار شده کار را تسهیل کنند؛ همین یکی دو روز پیش هم با ایشان صحبت کردیم و قرار است مدیران کل‌ را بخواهند و نقاط ضعف کار را بررسی کرده و مکانیزم را برایشان تشریح کنند که به چه نحوی عمل کنند. خوشبختانه آقای مهرآبادی در حال پیگیری مطلب هستند اما در استان‌ها نسبت به این دستورالعمل سلیقه‌ای عمل می‌شود. از سایر دستورالعمل‌ها در خصوص آزادسازی خرید و فروش مسکن مهر و دادن سند ملکی هم خبر خاصی نیست یا من اطلاع دقیقی ندارم.
منشی کانون سراسری انبوه‌سازان:
کلاف سردرگم است
علی‌اکبر زورقچیان: از آنجایی که عضو کانون سراسری انبوه‌سازان کشور هم هستم اطلاع دارم که به طور جدی در هیچ جای کشور دستورالعمل شماره سه اجرایی نشده است. علت هم این است که مدیران استانی نمی‌توانند تصمیم‌گیری کنند و اصولاً قدرت تصمیم‌گیری ندارند. از دید من مسکن مهر کلاف سردرگمی شده که جز اینکه انبوه‌سازان درگیر خودش را روز به‌روز بیشتر تحلیل می‌برد، منابع و منافع ملی هم در خطر است. یعنی مقدار زیادی از منابع این کشور در پروژه‌ها هزینه شده ولی الان به شکل بی‌صاحب، در گوشه‌ای رها شده و کسی هم رسیدگی نمی‌کند و دلش نمی‌سوزد.
ممکن است مسکن مهر در چند پروژه، در چند شهر، جواب داده باشد و تعدادی از اقشار کم درآمد دارای سرپناه شده باشند ولی در مجموع درصد زیادی از مسکن مهر بی‌نتیجه بر زمین مانده است. مثلاً در شهر خود ما، ساری، 2800 واحد مسکن مهر پروژه «میارکلا» که دست تعاونی‌ها بوده، حدوداً 5 سال دیگر نیاز به کار دارد! واقعاً باید فکری اساسی برای مسکن مهر کرد. ما در کانون سراسری از طریق کمیسیون عمران و اقتصاد و وزارت راه و شهرسازی و ... هر چه بتوانیم تلاش می‌کنیم ولی تا حالا که راه به جایی نبرده‌ایم. این اضافه قیمت هم دردی را دوا نمی‌کند.