نشریه شماره   181   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

جدال چيلرهاي جذبي و تراكمي

بررسي چيلرهاي تراكمي و جذبي از ديدگاه انرژي همواره مورد علاقه مهندسان و دست‌اندركاران صنعت ساختمان بوده است. چيلرهاي تراكمي با استفاده از انرژي الكتريكي و چيلرهاي جذبي با استفاده از انرژي حرارتي سرما توليد مي‌كنند. بسته به شرايط آب و هوايي، منطقه جغرافيايي، هزينه انرژي مصرفي و هزينه تأمين آب  و ... امكان استفاده برخي از چيلرها وجود خواهد داشت.
كدام به صرفه‌تر است
در ايران هزينه سوخت‌هاي فسيلي ارزان‌تر از هزينه برق است در نتيجه هزينه استفاده از چيلرهاي جذبي كه از انرژي حرارتي استفاده مي‌كنند كمتر است، گرچه هزينه اوليه اين چيلرها بسيار بيشتر خواهد بود. در كشورهاي اروپايي چيلرهاي تراكمي مشتري بيشتري دارد؛ نه به اين دليل كه برق آنجا ارزان تر از سوخت است بلكه به اين دليل كه هزينه‌هاي جاري كمتري دارد. چيلرهاي جذبي به تنهايي خريداري نمي‌شوند بلكه همراه آنها بايد تجهيزات جانبي از جمله برج خنک‌کننده، پمپ، اتصالات، فن‌كوئل، ديگ بخار و .... خريداري شود. از اين رو مهم است كه شركت توليدكننده چيلر مجموعه كامل نصب و راه‌اندازي را ارائه دهد. همچنين با توجه به حساسيت اين محصول دقت به خدمات پس از فروش مهم است چرا كه تعمير و نگهداري آن از عهده تعميركاران عادي برنمي‌آيد.
به جز هزينه‌هاي خريد، نصب و راه‌اندازي  مورد ديگري كه خريداران پكيج بايد به آن توجه داشته باشند كاربري و موارد مصرف آن است. چيلرهاي جذبي براي مساحت‌هاي بالاي 100 تن برودت (واحد سرمايش) و براي ساختمان‌هاي بزرگ و جاهايي كه ديگ بخار يا سيستم نگهداري موتورخانه داشته باشند مناسب است. انتخاب چيلرها كاري تخصصي است و بايد نوع محصول و قطعات به درستي شناخته‌شده و از قبل محاسبات لازم انجام شود. در مجموعه‌اي كه از اين سيستم‌ها استفاده مي‌شود حتماً بايد يك متخصص سيالات، ضريب حرارت و ظرفيت چيلرهاي مورد نياز را مشخص كند. بعد از اين مرحله نوع چيلر و قيمت مورد نظر مشخص خواهد شد.
راندمان و صرفه‌جويي انرژي
به صورت كلي چيلرهاي تراكمي طرفداران بيشتري دارد. تا جایی كه در بعضي از كشورهاي صنعتي استفاده از چيلرهاي جذبي منسوخ شده است. مصرف بالاي انرژي و راندمان پايين يكي از مهم‌ترین دلايل عدم اقبال به چيلرهاي جذبي است به گونه‌اي كه راندمان مصرف انرژي در اين چيلرها در بهترين حالت 50 درصد است ولي در چيلرهاي تراكمي در بدترين حالت 75 درصد راندمان خواهد داشت. از طرف ديگر قيمت اوليه بالاي چيلرهاي جذبي دليل عمده  ديگري براي از رده خارج شدن آن است. نكته ديگر اينكه چيلرهاي جذبي اغلب آمونياك توليد مي‌كنند كه توسط سازمان جهاني بهداشت از سال 1955 در سيستم‌هاي تهويه ممنوع شده است.
نسل جديد چيلرهاي تراكمي با نام چيلر تراكمي چند مرحله‌ای معروف است كه بهترين نوع چيلر تراكمي است. در اين سيستم به جاي يك كمپرسور چند كمپرسور وجود دارد.که اين موضوع باعث صرفه‌جويي و مديريت مصرف انرژي مي‌شود.
قضاوت بر روي محصول
قضاوت بر روي خوب يا بد بودن يك محصول نياز به كار كارشناسي و بررسي دقيق استانداردها از طرف مراجع معتبر دارد و نمي‌توان محصولي را به كلي حذف يا تأييد كرد. در تصميم‌گيري در مورد استفاده يا عدم استفاده از محصولي آن هم با اين درجه از تخصص كارفرما بايد به مهندس مشاور خود اعتماد كند. در اين مورد هم مانند بسياري از موضوعات ديگر مهندسان و مراجع تصميم‌گيري ايراني نبايد خود را با اروپا مقايسه كنند بلكه با در نظر گرفتن جوانب علمي و منطقي به الگويي مناسب براي شرايط ايران برسند. خلاء وجود مرجعي تصميم‌گير براي تدوين قوانين استفاده و بهره از انواع وسايل سرمايشي و گرمايشي به چشم مي‌آيد.