نشریه شماره   181   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

برچسب انرژی را جدی بگیرید

گروه تاسیسات: مصرف بالا و تلفات بالاي انرژي در ايران نكته‌ پنهاني نيست. در گذشته نيز اگر به دليل ارزش پايين انرژي اين مصرف بالا مورد بي‌توجهي قرار مي‌گرفت اما چندي است که تلفات بالاي انرژي به مسئله تبدیل‌شده و سازمان‌هايي در وزارتخانه‌های مربوطه همچون وزارت نيرو و نفت براي مقابله با اين معضل تشكيل شده است.
 سازمان بهره‌وري انرژي ايران (سابا) يكي از سازمان‌هایی است كه فعاليت خود را از سال 1375 آغاز كرده و 17 سال گذشته در حوزه سياست‌گذاري و پتانسیل سنجی براي مصرف بهينه انرژي نقش تأثيرگذاري داشته است كه به مشاركت در تدوين برچسب انرژي براي ساختمان منتهي شده است. به منظور آشنایی بیشتر در خصوص فعالیت‌های این سازمان با سعيد اماني، مدير مطالعات بهره‌وري انرژي بخش ساختمان سازمان بهره وری انرژی ایران گفتگويي كرده‌ايم كه در پي مي‌آيد:
پيام ساختمان: خلاصه‌ای از فعاليت‌هاي سازمان بهره‌وري انرژي (سابا) را برای مخاطبان بیان کنید؟
در سياست‌گذاري انجام‌شده این سازمان از نظر ساختاري براي دو حوزه بهينه‌سازي مصرف انرژي و توليد انرژي تجهيز شده است. اما در دهه اول تأسيس سازمان بيشتر به مقوله مديريت مصرف انرژي و بهينه‌سازي آن يا به نوعي مي‌توانيم بگوييم مديريت تقاضا مي‌پرداختيم. بنا بر خواسته وزارت نيرو و ساير سازمان‌هاي متولي، اختياراتي به ما اعطا شد و الآن در سه حوزه توليد و تأمين انرژي، انتقال و توزيع انرژي و بخش مديريت تقاضا و مصرف انرژي را پوشش مي‌دهيم.
 در حيطه بحث مديريت تقاضا كنتورها و سيستم‌هاي اندازه‌گیری هوشمند را راه‌اندازي كرديم كه زيرساخت و اساس مديريت انرژي در سطح كشور است. در زمينه دامنه فعاليت سابا به جز حوزه حمل‌ونقل در همه حوزه‌هاي مربوط به مصرف و توليد انرژي واردشده و براي بهينه‌سازي، ارتقای بهره‌وري و راندمان انرژي كارهاي متفاوتي را انجام داده است.
پيام ساختمان: اگر بخواهيم تنها به بحث ساختمان بپردازيم سابا تا كنون چه فعالیت‌هایی داشته است؟
ساختمان‌ها و مصارف خانگي همچون بخش صنعت و كشاورزي در حوزه مصرف و تقاضاي انرژي قرار دارد ولي تفاوت آن در غیر مولد بودن بخش مسكوني است و تلفات انرژي در آن بايد بيشتر مورد توجه قرار گيرد و هر آنچه انرژي مصرف مي‌شود بايد بهينه مصرف گردد.
از نظر سهم مصرف، سندي در دفتر برنامه‌ريزي وزارت نيرو تدوین‌شده كه سهم هر كدام از بخش‌های مسكوني،كشاورزي و صنعت دیده‌شده و چيز جديدي نيست اگر بگويیم مصرف انرژي در بخش مسكوني به هيچ رو بهينه نيست. وظيفه ما اين است كه پس از شناسايي مقادير مصرف بينديشيم كه چگونه و چقدر مي‌توانيم آن را به حداقل برسانيم. به همين خاطر مطالعاتي كه بيشتر در سابا انجام‌شده شناسايي بخشي از مصرف است كه قابليت كاهش مصرف و بهينه‌سازي و بهبود مصرف را دارد.
براي ارزيابي مصرف انرژي و شناساندن آن به توليدكنندگان و بهره‌برداران از ساختمان به دنبال نمادهاي خيلي عيني هستيم تا ضمن اينكه مصرف‌کنندگان را آگاه كند ابزاري براي رقابت بين سازندگان باشد. براي چنين هدفي مانند بسياري از كشورهاي پيشرفته دنبال يك ابزاري به نام «برچسب انرژي» رفتيم. در سال‌هاي اخير براي وسایل مصرف‌كننده انرژي برچسب انرژي داشتيم و الآن براي ساختمان‌ها هم برچسب تدوين شده است.
 اگر اين ابزار به جديت اجرا شود در كوتاه مدت تأثير زيادي در بهينه‌سازي انرژي خواهد گذاشت چون هم يك نماد مقايسه‌اي است كه سازندگان و سرمايه‌داران ببينند كه براي اين سرمايه‌گذاري‌ها چه سطحی از كيفيت را به دست مي‌آورند و در سمت مقابل بهره‌برداران از ساختمان هم مي‌توانند انتخاب بهتري داشته باشند. هدف اين است كه اين فكر را به مصرف‌كنندگان القا كنيم كه يكي از مزيت‌هاي مهم ساختمان‌ها علاوه بر شكل ظاهري و تزئينات لوكس بايد عناصر كالبدي همچون عايق‌كاري، پنجره دو جداره و تأسيسات با راندمان بالاتر باشد كه مجموعه آن خودش را در برچسپ انرژي نشان خواهد داد.
 با چنين الگويي انتخاب بهتر براي خريدار ميسر خواهد شد  و اگر در زمينه بهره‌وري انرژي بخواهيم موفقيتي داشته باشيم و بازار را به رقابت مثبت سوق دهيم برچسب انرژي يكي از ابزارهاي مناسب است.  
پيام ساختمان: فعاليت‌هاي سازمان تنها مشاوره‌اي و سياست‌گذاري است يا اين دورنما دیده‌شده كه بر اجرا و تطبيق با معيارهاي بهينه‌سازي انرژي بر ساختمان‌ها و ديگر بناها بتواند نظارت داشته باشد؟
تأثيرگذاري بر نظارت يكي از خواسته‌هاي ماست اما متأسفانه به دليل ساختارهايي كه وجود دارد اين وظيفه بر عهده سازمان نظام مهندسي و مهندسان ناظري است كه داراي پروانه اشتغال هستند. قانون هم اين مسئوليت را بر عهده وزارت راه و شهرسازي گذاشته كه از طريق شهرداري‌ها و نظام مهندسي اين نظارت انجام مي‌گيرد. كار سازمان تدوين استانداردها و بازنگري در موارد قانوني مقررات ملي ساختمان است، نزدیک‌ترین اين موارد قانوني به بحث ما، مبحث 19 مقررات ملي ساختمان در مورد مصرف بهينه در ساختمان‌ها است.ما كوشيده‌ايم به كمك اين مكانيزم‌ها در پياده‌سازي سياست صرفه‌جويي انرژي نقش مثبت و فعاليت مستقيم داشته باشيم. مسلماً وظيفه نظارتي بر روي ساختمان‌ها در آينده نياز به اصلاح دارد اما در حال حاضر متولي اين امر وزارت راه و شهرسازي است. اميدوارم با تعاملي كه وجود دارد دوستان حوزه وظايف خودشان را جدي بگيرند.ضمن اینکه نظارت يكي از حلقه‌هاي مفقوده موفقيت ما در راه بهينه‌سازي مصرف انرژي است.