هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   180   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

خانه‌سازی در کره مـاه

گروه بازار ساختمان:همه چیز شنیده بودیم غیر از این یکی. شاید از ویژگی‌های خاص این موجود خاکی است که گستره دیدش به هر کجا که رسد، نه آرزوی رسیدن به آن، که تصرف و تغییرش را در سر می‌پروراند.
در خبرها خواندیم که بشر پای را از زمینی که با فولاد و سیمان به اسم عمران، ویران کرده، فراتر نهاده و برای صدور استعمار به خارج از زمین برود! تعجب  نکنید بحث سر کشف و فتح ماه نیست آن‌چنان که 4 دهه قبل تقابل را میان  بلوک شرق و غرب ایجاد کرده بود! ماجرا از رقابت برای نشان دادن توانایی فناوری در حد یک مانور فضایی گذشته و قدرت مدیریت آن به جایی رسیده که نقشه صادرات استعمار به این گوی فضایی در سازمان‌های فضانوردی زمینی، در حال طرح‌ریزی است. طرحی بلندمدت با بررسی جزئیات کامل که تحقق آن، بخشی از نیاز انرژی قدرت‌های بزرگ را برای همیشه تأمین خواهد کرد.
تا آنجا که می‌دانیم بلوک‌های قدرت فضایی در روسیه، چین و ژاپن و سازمان های  NASA و ESA  رقابت برای کسب قدرت بیشتر را به سمت ماه تابان گسترش خواهند داد؛ آن هم با ساخت‌وساز فضایی. نه یک ایستگاه برای اقامت موقت چند نفر به منظور مدتی کوتاه، که برای اسکان بلندمدت خیل عظیمی از کارشناسان و معدن کاران در ماه! شهرک‌هایی برای زندگی طولانی. آن‌چنان که متخصصان صنعت و معدن در مناطقی از زمین که دارای ذخایر زیرزمینی یا رو زمینی  ساکن شده و به کار تولید و استخراج منابع می‌پردازند. زمین قطعاً دارای منابع معدنی و انرژی است، اما ماه چه دارد که نیاز به اسکان طولانی بشر  برای ساخت‌وساز یا اکتشاف معدن را داشته باشد؟! 
 ذخایر هیدروکربنی از مواد آلی تشکیل می‌شوند که حاصل فعالیت‌های بیولوژیک در زمین از میلیون‌ها سال قبل بوده است. اما در ماه هرگز جانداری حتی تک یاخته‌ای نزیسته و در نتیجه امکان اینکه منابع هیدروکربن در آن باشد در حد صفر است. همین امر در مورد الماس نیز صادق است. طلا و پلاتین نیز به آن حد که ارزش هزینه‌های هنگفت ساخت‌وساز و زندگی در ماه قبول خطر تشعشات کیهانی را مقرون به صرفه کند، وجود ندارد.
پس چه دارد؟
آنچه روسیه، چین، اروپا، و آمریکا به دنبال آن هستند شامل دو محور است: تجربه زندگی طولانی خارج از گهواره زمین،  و البته سودای کسب ثروت‌های ماه.
 در ماه، آلومینیوم و سیلیس حتی تیتانیوم وجود دارد، اما آنچه بیش از آن در این قمر وفادار زمین دارای اهمیت است هلیوم 3 است که در زمین موجود نیست و برای نیروگاه‌های هسته‌ای نسل پنجم، سوخت اصلی محسوب می‌شود. ماده‌ای که اگر فناوری آن در زمین پیشرفت کند می‌تواند انرژی پاکی مانند خورشید را با آن تولید کرد. در این جا کوبیدن پرچم اهمیتی ندارد چرا که مهم جمع‌آوری و انتقال هلیوم 3 است به نحوی که اقتصادی باشد. همه این‌ها البته به تأسیسات و سازه‌هایی برای کار و اسکان افراد نیاز دارد.
تحقق کسب انرژی پاک نسل پنجم، نیروگاه‌های هسته‌ای وابسته به همین دو امر است ؛ انتقال هلیوم3 به زمین و تولید فناوری لازم استفاده از آن؛ اما دومی با حضور همه قدرت‌های علمی جهان و در مرکز تحقیقات هسته‌ای «کارتاژ فرانسه» در حال پیشرفت است، می‌ماند سوخت یا همان مواد اولیه آن که باید از طریق استعمار ماه به دست آید. دقیقاً مانند زمانی که اروپاییان با سودای سرقت طلای بی‌حساب، رنج سفر و سکونت در امریکا را بر خود هموار کردند که در پایان  بعد از اتمام ذخایر اولیه طلا در امریکا،  آنچه باقی ماند شهرها و ساختمان‌ها و کشورهایی جدید بود که هرگز در فکر افرادی که به دنبال ماجراجویی بودند هم خطور نکرده بود.
اتفاق شیرین
شاید اگر این اتفاق شیرین رخ دهد و آلودگی‌های تولید از زمین به ماه برود، و به جای آن انرژی پاک به زمین آورده شود، می‌توان امید داشت در آن زمان که ذخایر هیدروکربن زمین به شدت افت می‌کند، یا دسترسی به آن به شدت سخت خواهد شد، جنگ‌ها نه برای تحقق هژمونی بر منابع انرژی در زمین بلکه به تلاش برای ساخت‌وساز فضایی و تحقیقات علمی در زمین بدهد. تنها اگر به موازات پژوهش انرژی هسته‌ای در کارتاژ همزمان برنامه‌های استعمار واقعی ماه به غارت منابع هلیوم 3 منجر شود، در آن صورت به ساخت‌وسازی وسیع و البته متفاوت منجر خواهد شد.
حال به عالم معنا برگردیم و تصور کنیم که این ساخت‌وساز‌ها تا چه میزان با آنچه در ساختمان‌های زمینی دیده می‌شود متفاوت خواهدبود در ماه مانند زمین هرگز زلزله از اعماق درونی وجود ندارد، باد و طوفانی نیست و سونامی و سیل هم رخ نمی‌دهد. چرا که این جرم فضایی فاقد ذره‌ای آب است. برعکس بلاهای طبیعی به نوع دیگری دیده می‌شود: سرمای شدید که محصول نبود جو برای به دام افتادن گرمای خورشید است، تشعشعات کیهانی که به دلیل فقدان قطب‌های مغناطیسی دفع نمی‌شود و بدتر از همه شهاب‌سنگ‌هایی که هر لحظه می‌تواند به آن برخورد کرده و پوسته سفید آن را بیشتر آبله‌گون نماید. شاید به خاطر حضور همان شهاب‌سنگ‌ها باشد که هلیوم 3 در ماه تابان وجود دارد. از این رو به ساختمان‌هایی متفاوت از زمین نیاز است با معماری خاص و تأسیساتی بسیار متفاوت از زمین،گرانش اندک و سرمای شدید آن را قابل‌قبول کند،نیاز است.
 آنچه در گذشته در داستان‌های علمی و تخیلی پنداشته می‌شد اکنون در سازمان‌های فضایی و دانشگاه‌های طرف قرارداد آنها در امریکا، چین و روسیه در حال بررسی است. طبعاً از اصول اولیه معماری آن باید اجرایی بودن، ارزان، و سرعت ساخت ساز باشد، و در بخش ساخت‌وساز نیز به مصالحی متفاوت نیاز است که در طی چند دقیقه بتوان سازه‌ای عظیم را بنا کرد. شاید تجربه خانه‌های جورچین بتواند کمک کننده باشد.
نشان از موفقیت
در بیابان‌ و مهم‌تر از آن در زیر اقیانوس، شهرک‌هایی ایزوله و بدون ارتباط کامل با زمین ساخته‌شده که داوطلبانی به صورت آزمایشگاهی در آن زندگی کرده‌اند! پس می‌توان آن را به صورت جدی تری پیگیری کرد. پروژه استعمار ماه تابان اگر به سرانجام رسد، راه را برای «تصرف بهرام سرخ‌فام « و ایجاد «زمینی دیگر» فراهم می‌آورد. در آینده فرزندان شما هستند که باید میان زمین،ماه یا مریخ یکی را انتخاب کنند. این دقیقاً مانند سفر میان اقیانوس اطلس و زندگی میان اروپای قدیمی و آمریکای جدید در قرن 18 و 19  است. سفری که ابتدا برای کسب طلا و بعد برای فضای تنفس جمعیت فقیر رو به تزاید اروپا بود.