هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   178   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

انحراف طرح جامع مسکن

گروه ساخت‌وساز: وزیر راه‌وشهرسازی در روزهای اخیر به سازمان ملی زمین‌ومسکن مأموریت داده تا طرح جامع مسکن را بازنگری کند. طرح جامع مسكن مجموعه‌اي كامل از سياست‌هاي اجرايي کوتاه‌مدت، میان‌مدت و درازمدت است که در سال 1385 تدوین شد. محتوای سند اجرایی و راهبردی سیاست‌ها و برنامه‌هایی است که بنا بود با شناخت چالش‌ها علاوه بر تأمین مسکن الگوها طرح های مناسب شهری را ساماندهی کند.
 این طرح به مواردی همچون حق بهره‌برداری از زمین، مقاوم‌سازی ساختمان های موجود و در بافت های گوناگون شهری، تدوین برنامه تفصیلی اجرای مقاوم‌سازی، اصلاح نظام مالی تأمین مسکن، بافت های فرسوده و ساماندهی حاشیه شهرها اشاره دارد.
پس از این تأخیر طولانی‌مدت و اجرایی شدن تنها برخی از برنامه‌ها و سیاست‌های این طرح طی این چند سال، دستور به‌روزرسانی محتوای طرح با توجه به نیاز فعلی بازار مسکن داده شده است، اما بااین‌حال، بنا شده اصل طرح جامع را حداکثر تا بهار93 بازنگری کنند. موضوعی که به اعتقاد کارشناسان و مجلسی‌ها، دولت در زمينه تهيه و تصويب طرح جامع مسكن كوتاهي كرده است.
یک کارشناس مسکن و استاد دانشگاه دراین‌باره به پیام ساختمان گفت: طرح جامع مسكن طبق قانون برنامه چهارم بايد در پايان سال اول اين برنامه يعني در سال 84 تهيه و به تصويب مي‌رسيد، اما اگرچه اين طرح در زیرمجموعه‌های وزارت مسكن تهیه‌شده، ولي هنوز دولت آن را به طور كامل به تصويب نرسانده و صرفاً بخش‌هايي از آن را به‌صورت جسته‌وگریخته و در ابعاد وسيع تر از آنچه در اصل طرح آمده، به اجرا گذاشته است.
طرح جامع فقط مسکن مهر نبود
بابک حاجیان افزود: اگرچه در طرح جامع مسکن نیاز دهک های متفاوت مسکن دیده شد اما در این طرح می‌بایست نه تنها مسکن مهر یا اجتماعی صرف، بلکه تمامی جامعه هدف دیده می‌شدند.به گفته وی، بر اساس این طرح درحالی‌که حداکثر برای 500 هزار نفر واحد مسکونی برای دهک‌هایی که قادر به تأمین مالی نیستند پیش‌بینی‌شده بود اما به یک‌باره در اجرای این طرح با چرخشی به سمت مسکن مهر، تأمین مسکن برای 500 هزار نفر به 2 میلیون و 500 نفر خانوار تبدیل شد و با این اقدام انحراف از طرح جامع مسکن ایجاد شد.
این کارشناس مسکن اظهار کرد: شاید اولویت دولت وقت برای اجرای طرح جامع مسکن ورود به تمام جزئیات آن نبود، اما لزوماً به‌جای دولت مؤسسات مالی و بانک‌ها باید به بازار کار ورود پیدا می‌کردند. به‌عنوان مثال در بحث شهرک های اقماری، ارتباطات این مناطق با مرکز شهر دو حوزه کارکردی شامل امور زیربنایی مثل آب و برق و گاز که ارتباطی با وزارت مسکن نداشت و یا موارد روبنایی مثل رفاهی، اجتماعی، اجرای آنها نیازمند قانون بود لذا می‌توان گفت توجهی به ابعاد و کمیت این طرح نشد.
حاجیان ادامه داد: ما در حوزه‌هایی مثل احیای بافت فرسوده در دولت گذشته کاری انجام ندادیم. حتی از طرح جامع مسکن نیز تخطی کردیم در نتیجه هیچ رونقی در این حوزه و یا سایر حوزه‌های شهری ایجاد نشد، بنابراین به نظر می‌رسد که طرح جامع مسکن روی زمین باقی ماند. این استاد دانشگاه گفت: در بحث کنترل قیمت ساختمان نیز اقدامی مشاهده نشد و اساس انحراف نیز از اینجا آغاز می‌شود که ما گاهی قوانین را به سلیقه خودمان اجرا می‌کنیم.
بافت فرسوده مهمترین بخش طرح
یک کارشناس اقتصادی نیز با اشاره به اهمیت برنامه های طرح جامع مسکن در دولت جدید، گفت:  بهتر است به‌جای طرح مسکن اجتماعی که نقطه شروع و پایان آن در ابهام است،  مواردی همچون ساماندهی مناطق حاشیه نشین در دستور کار قرار بگیرد. چرا که این طرح از ابتدا محکوم به شکست است و نتیجه‌ای جز ادامه مسکن مهر به دنبال نخواهد داشت.
بهمن‌ آرمان، افزود: بنابراین دولت به‌جای اینکه خود را مسئول ساخت مسکن برای مردم بداند و منابع مالی جامعه را به سمت نامعلومی هدایت کند، بهتر است از سازندگان و انبوه‌سازان مسکن کمک بگیرد و سازوکارهای انگیزشی لازم را برای مشارکت فعال آنان در پروژه‌های ساخت‌وساز ایجاد کند. این کارشناس اقتصادی ادامه داد: این ابزارهای انگیزشی می‌توانند از طریق ارائه وام‌هایی با بهره پایین، در اختیار گذاشتن بافت های فرسوده در قالب مسکن مهر به سازندگان و یا روش های جذب مشارکت ساکنین این بافت‌ها در بازسازی و بهسازی صورت پذیرد.
آرمان اظهار کرد: دولت و شهرداری‌ها می‌توانند در ساخت صنعتی واحدهای مسکونی مجوز تراکم رایگان برای ساخت طبقات 10 به بالا را صادر کنند تا شرکت های فعال ساخت‌وساز به حل معضل بافت های فرسوده که یکی از مهم‌ترین موارد طرح جامع مسکن بوده است، مشارکت کنند.
این کارشناس اقتصادی همچنین تاکید کرد: بدون شک کمیسیون عمران مجلس باید در این حوزه ورود کند و همچنین از اظهارنظر کارشناسان ذی‌ربط هم برای حل این معضل استفاده شود.