نه بیمه، نه عیدی و نه سبد کالا

شمار نشریه : 178

گروه ساخت‌وساز: به هر نقطه‌ای از شهر تهران نگاه کنید، سازه‌ای در حال ساخت می‌بینید چرا که سود سرشار و البته افسارگسیخته‌ای در ساخت‌وساز نهفته است. فارغ از اینکه  چرا همواره تمام کوچه‌پس‌کوچه‌های شهر باید تبدیل به کارگاه‌های ساختمانی شود و چرا تا این اندازه مجوز ساخت‌وساز صادر می‌شود، رعایت مقررات ملی ساختمان و کیفیت ساخت در کمتر پروژه ساختمانی به چشم می‌خورد. در ادامه سلسله گزارش‌های پیام ساختمان از پروژه‌های ساختمانی سطح شهر به سراغ پروژه‌ای رفتیم که کارگران آن زیر نظر پیمانکار در حال بتن‌ریزی بودند.
ماسه هم پایه سیمان
مطابق معمول نشریه را معرفی نموده و سر صحبت را با عوامل ساختمان از جمله پیمانکار باز کردم. در ابتدای کار از اهمیت میزان سیمان در بتن‌ریزی پرسیدم که پیمانکار پاسخ داد: مقدار سیمان مصرفی برای تهیه ملات  یکی از شروط لازم ساختمان‌سازی است اما به همان اندازه که استفاده از سیمان اهمیت  دارد، استفاده از ماسه متناسب با کار نیز اهمیت دارد. به‌عنوان مثال در بتن‌ریزی باید از ماسه و شنی که دانه‌بندی درشت‌تری دارد، استفاده کرد. مهم‌تر از همه اینها ترکیب درست ماسه و سیمان است؛ یعنی باید طبق استاندارد‌ ترکیب‌شده باشند. خود بنده این کار را با استفاده از کارگران انجام می‌دهم اما واقعیت این است که ملاتی کیفیت مطلوب دارد که در تهیه آن از میکسر استفاده شود.
ویبره برای پیمانکار نمی‌صرفد
پیمانکار ساختمان به دیگر جنبه‌های مهم در بتن‌ریزی اشاره کرد و گفت: بسیاری از پیمانکاران و مجریان در فرایند ساخت‌وساز از ویبره زدن بتن جلوگیری می‌کنند چرا که اصولاً این کار برای پیمانکار که متعهد خرید مصالح ساختمانی است، نمی‌صرفد. با ویبره زدن در هنگام شناژ‌بندی ساختمان باید تا دو برابر ملات مصرف کرد چون ملات فشرده می‌شود. علاوه بر این استفاده از آرماتور به‌اندازه کافی بسیار مهم است. به نظر من شناژ بندی مهم‌ترین بخش کار ساخت است چون تمام اسکلت ساختمان روی آن بنا می‌شود.
پیمانکار یک توصیه هم برای تمام مالکان ساختمان داشت:« اگر نمی‌توانید از ابتدا تا انتهای کار ساخت بر مجریان ساختمان نظارت کنید، حداقل در مرحله شناژبندی و فونداسیون از یک متخصص خوب برای نظارت بر عوامل ساخت و ساز بهره بگیرید.»
کارگر ساختمانی بی‌پناه است
پس از صحبت‌های پیمانکار به سراغ کارگرانی رفتم که کار سخت بتن‌ریزی در فونداسیون را انجام می‌دادند، یکی از آنها به شدت نسبت به وضعیت حقوق کارگران ساختمانی معترض بود: « از صبح تا شب کار بتن‌ریزی را در قبال روزی 30 هزار تومان انجام می‌دهیم درحالی‌که آقای پیمانکار حداقل 100 میلیون تومان از کوچک‌ترین پروژه‌اش سود می‌برد.کارگر ساختمانی هیچ پناهی ندارد،وقتی کارگران ساختمانی مشمول قانون بیمه نمی‌شوند، یعنی اینکه اصلاً دیده نمی‌شوند و صد البته واضح است که حقوق روزانه آنها هم مطابق سلیقه عوامل دخیل در ساخت‌وساز است.
انتقام از کارفرما
در همین حین که کارگر ساختمانی از مزد کم و فقدان بیمه تأمین اجتماعی گلایه می‌کرد، یکی از کارگران پوزخندی زد و به خبرنگار ما گفت: به نفع تمام پیمانکاران و اوستاکاران است که هوای کارگر ساختمانی را داشته باشند، چون در غیر این صورت، امکان دارد کارگر بی‌انصافی صاحب‌کار را از طریق کم‌کاری جبران کند. کارگر یک جو احترام می‌خواهد و کمی هم دستمزد بیشتر؛ واقعاً در صنعت ساختمان ما که پول‌های میلیاردی رد و بدل می‌شود، این خواسته زیادی است؟
کارگر ناراضی اضافه کرد: نزدیک عید که می‌شود، دلمان مثل سیر و سرکه می‌جوشد. نه بیمه داریم ، نه عیدی و نه احترام  و جالب است بدانید اخیراً سبد کالایی که ریاست جمهوری به‌منظور حمایت از اقشار آسیب‌پذیر در نظر گرفته است، به ما تعلق نمی‌گیرد، انگار کارگران ساختمانی شهروند ایرانی محسوب نمی‌شوند. اگر واقعاً کارگری ساختمان شغل نیست پس ما داریم چه کاری انجام می‌دهیم. وی با حسرت خاطرنشان کرد:متأسفانه هیچ مسئولی صدای عدالت‌خواهی کارگران ساختمان را نمی شنود و وضعمان  هرروز بدتر از دیروز می‌شود.
رکب به پیمانکار
چند متر آنطرف‌تر آرماتوربند در حال خم کردن آرماتور‌ها بود. از او پرسیدم ؛آیا کارفرما حقوقش را تمام و کمال پرداخت می‌کند که پاسخ داد: چون تأمین مصالح به عهده خودمان است. اگر پیمانکار بخواهد حق ما را ضایع کند، طوری  حقم را می‌گیرم که خود کارفرما یا پیمانکار رکب بخورد.
نسبت معکوس مصالح و تکنولوژی
وی در پایان در مورد کیفیت مصالح مصرفی این روز‌ها در ساختمان‌سازی گفت: هر اندازه روش‌ها و تکنولوژی‌های ما پیشرفت می‌کند، به همان اندازه کیفیت مصالح مصرفی روند نزولی دارد.آرماتوربند به شاخه آهنی اشاره کرد که قدمت آن مربوط به 20 سال پیش است و 5/1 برابر نمونه مشابه فعلی وزن دارد.