هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   178   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

ذی‌نفع مهم تر است یا ذی‌صلاح؟

گروه گزارش: اگرچه انتخاب مهندس اکبر ترکان از سوی وزیر راه و شهرسازی و رئیس‌جمهور تحت نام ریاست بر سازمان نظام‌مهندسی کشور بوده است، اما با توجه به دورخیزی که وزارت راه و شهرسازی برای ایجاد تغییر در نظامات فنی و مهندسی کل کشور کرده، می‌توان پیش‌بینی کرد که به‌زودی حوزه عمل مهندس ترکان فراتر از سازمان مذکور رفته و به سایر تشکل‌ها و گروه‌ها و دستگاه‌های فعال در زمینه صنایع عمرانی تسری خواهد یافت. در این امر البته تشکل‌ها و انجمن‌های فعلی نیز بی‌میل و رغبت نیستند؛ نمونه آن هم همین کانون سراسری پیمانکاران عمرانی ایران، که رئیس هیئت‌مدیره آن ابراز امیدواری می‌کند با حضور مهندس ترکان در رأس سازمان نظام‌مهندسی کشور، زمینه استفاده از شرکت های پیمانکاری به‌عنوان مجریان ذی‌صلاح هر چه سریع تر هموار شود. در ادامه گفتگوی ما با مهندس حسن سعادتمند، رئیس هیئت‌مدیره کانون سراسری پیمانکاران عمرانی ایران را در خصوص ارتباط شرکت های پیمانکاری با سازمان نظام‌مهندسی ساختمان و استفاده از مجریان ذی‌صلاح می‌خوانید:
پیام ساختمان: ارتباط کانون شما با سازمان نظام‌مهندسی چگونه است؟
اکثریت شرکت های عضو مجموعه ما شرکت‌هایی هستند که مدیران، کارکنان و کارشناسانشان به‌عنوان افراد حقیقی در رشته‌های مختلف مهندسی عضو سازمان نظام‌مهندسی هستند و ارتباط شخصی دارند ولی در سازمان نظام‌مهندسی ارتباط با شرکت های حقوقی تعریف‌نشده و ارتباطات فعلی ارتباط اشخاص حقیقی با سازمان است. بر همین مبنا مجموعه‌های حقوقی پیمانکاران ارتباطی با سازمان نظام‌مهندسی ندارند. البته قرار بود داشته باشیم که خیلی استقبال نشد و ما الآن دنبال این هستیم تا آن را مجدداً عملیاتی کنیم.
پیام ساختمان: نحوه ارتباط مجموعه‌های حقوقی پیمانکاری با سازمان نظام‌مهندسی را به چه شکل تعریف کرده بودید؟
چندین سال پیش در وزارت مسکن و شهرسازی وقت، در جلساتی تحت عنوان شورای توسعه مسکن و شهرسازی توافق شد تا از ظرفیت های خالی شرکت های پیمانکاری به‌عنوان مجریان ذی‌صلاح استفاده شود. چون همیشه بحث اجرا در این سازمان دچار اشکال بوده که این اشکالات نهایتاً منجر به پدید آمدن بحث مجریان ذی‌صلاح در سازمان نظام‌مهندسی شد که طرح خیلی موفقی نبود و نتوانست توفیقی کسب کند و همچنان این دغدغه وجود داشت که اجرای کار ساختمان دست افراد صاحب صلاحیت نیست. لذا طی جلساتی، وزارت مسکن و شهرسازی سابق با سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور در آن زمان به این نتیجه رسیدند که شرکت های پیمانکاری که از سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور رتبه‌بندی گرفته‌اند طی توافق‌نامه‌ای به‌عنوان مجری ذی‌صلاح شناخته شوند تا هم از ظرفیت خالی این شرکت‌ها استفاده شود و هم مشکلی که در بحث اجرا در نظام‌مهندسی وجود داشت  را برطرف کنند. توافق هم صورت گرفت و دستورالعملی هم از طرف وزیر وقت که به نظرم آقای مهندس سعیدی کیا بودند ابلاغ و عملیاتی شد ولی متأسفانه اعمال‌نفوذ شد و بعد از حدود دو ماه آن توافق‌نامه باطل شد. ما البته اعتراض کردیم و حرفمان هم این بود که قطعاً شرکت های پیمانکاری که از سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور رتبه‌بندی گرفته‌اند و در حال حاضر پروژه‌های عمرانی و مهم کشور را انجام می‌دهند از همه اصلح‌ترند نسبت به اینکه مجری ذی‌صلاح شناخته شوند و با این کار هم دغدغه انجام کار توسط افراد غیرمتخصص بر طرف می‌شود و هم می‌توان از ظرفیت های خالی شرکت های پیمانکاری، مخصوصاً در سال های اخیر که بودجه‌های عمرانی کاهش پیدا کرده؛ استفاده کرد.
پیام ساختمان: نتیجه اعتراض شما چه شد؟
متأسفانه اعتراض‌مان به‌جایی نرسید ولی اخیراً دوباره طرح موضوع کرده‌ایم و در جلسه‌ای که با آقای آخوندی داشتیم مدارک و مستنداتی هم که نشان می‌داد تا به حال چه اتفاقی افتاده خدمت ایشان  ارائه دادیم. قرار است در این خصوص پکیج کامل‌تری را هم تهیه و در جلسات بعدی خدمت آقای وزیر ارائه کنیم. جلساتی هم در همین موضوع با آقای دکتر نوبخت داشتیم و در آنجا خود من صحبت کردم. ما درخواست کرده‌ایم تا در جلسات دیگری خدمت آقای دکتر نوبخت و آقای دکتر آخوندی برسیم و جواب بگیریم. امیدواریم بتوانیم این را جا بیندازیم که شرکت های پیمانکاری که توسط سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور رتبه‌بندی شده‌اند به‌عنوان مجری ذی‌صلاح شناخته شوند و بتوانند در این پروژه‌ها حضور داشته باشند.
پیام ساختمان: دفتر تشکل های وزارتخانه در جریان لغو بخشنامه نقشی نداشت؟
درست همین دفتر بخشنامه قبلی وزیر وقت را لغو کرد! ما هم پیش آقای مهندس شاهرخی رفتیم و راجع به این مسئله صحبت کردیم ولی اتفاق خاصی نیفتاد. البته در این حوزه خیلی نمی توان فردی به موضوعات نگاه کرد، یعنی آقای مهندس شاهرخی به تنهایی نمی‌تواند تصمیمی بگیرد و به نظر من یک سری جریانات است که باعث بروز برخی اتفاقات و اتخاذ بعضی از تصمیمات می‌شوند و شاید فقط نمود این جریانات در حوزه کاری آقای شاهرخی باشد.
پیام ساختمان: چه جریاناتی؟
مثلاً خود نظام‌مهندسی؛ یعنی کسانی که در حوزه نظام‌مهندسی ذی‌نفع هستند بعضی اتفاقات ممکن است به نفعشان نباشد، بنابراین خیلی دوست ندارند در این حوزه تغییری صورت بگیرد. متأسفانه حوزه‌ای که در سازمان نظام‌مهندسی به‌عنوان مجری ذی‌صلاح تعریف‌شده هیچ‌وقت مجری‌گری نکرده، یعنی نقشه‌ها را صرفاً به‌عنوان مجری امضا می‌کنند و پولی می‌گیرند و کنار می‌روند و همان کسانی که قبلاً هم ساختمان‌ها را اجرا می‌کردند و دغدغه داشتیم که اینها افراد صاحب صلاحیت نیستند، کسانی که مثلاً صاحب‌ملک یا سرمایه‌گذار هستند و اصلاً صلاحیت اجرای پروژه را ندارند؛ همچنان همان‌ها کار را اجرا می‌کنند. یعنی آن دغدغه اولیه که باعث حرکت شده بود اصلاً برطرف نشده بلکه شخصیت‌هایی حقیقی و حقوقی خلق شده‌اند که پول می‌گیرند و مجوزهایی را امضا می‌کنند و کار به همان روال و روش انجام می‌شود. اگر این تغییر اتفاق بیفتد که شرکت های پیمانکاری رتبه‌بندی شده که به‌عنوان مجری ذی‌صلاح شناخته‌شده و مجوز دارند و الآن در حال فعالیت هستند به این حوزه بیایند و فعالیت کنند، قطعاً بر آنها برای اجرا ترجیح داده خواهند شد.
پیام ساختمان: به نظر شما برای حل این مشکل چه باید کرد؟
در سیستم نظام‌مهندسی، در بحث مجریان ذی‌صلاح اگر بخواهیم تغییری اتفاق بیفتد، شرکت های پیمانکاری که دقیقاً برای این کار تأسیس شده و آموزش‌دیده‌اند که می‌توانند پروژه‌های بزرگ عمرانی کشور را با آن درجه اهمیت انجام دهند و قطعاً از پس این موضوع هم برمی‌آیند، باید به‌عنوان مجری ذی‌صلاح شناخته شوند. این شرکت‌ها قرار نیست فقط امضا کنند و بروند دنبال کار خودشان، بلکه قرار است به‌عنوان مجری واقعی وارد عرصه شوند و خودشان کارها را اجرا کنند. البته اگر این اتفاق بیفتد منافع عده‌ای به خطر می‌افتد که قطعاً دوست ندارند و دنبال این هستند که این برنامه عملیاتی نشود و مطابق همان روال سابق منافعشان را تأمین کنند. در همه حوزه‌هایی که چنین اتفاقاتی می‌افتد همیشه مشکل ما همین بوده که چون منافع بخشی به خطر می‌افتد سعی می‌کنند کل جریان و حرکت را به حاشیه ببرند تا منافع خودشان تأمین شود.
پیام ساختمان: فکر می‌کنید با آمدن مهندس ترکان تغییری حاصل شود؟
چون ایشان بخش خصوصی را به خوبی می‌شناسند و به مسائل این حوزه به خوبی اشراف دارند و با سوابقی هم که از آقای ترکان سراغ داریم امیدواریم کارها روند و سرعت بیشتری پیدا کنند تا بتوانیم نتیجه بگیرم.