هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   178   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

خوراك پتروشيمي‌ها در گيرودار تصميم‌گيري

گروه تأسیسات:در برنامه‌ای که در خصوص قیمت خوراک پتروشیمی‌ها برگزار شده بود ،دو نماینده مجلس شورای اسلامی اظهارات متفاوتی بیان نمودند و هر کدام به تشریح دلایل خود پرداختند، این در شرایطی است که افزايش قيمت خوراك مجتمع‌هاي پتروشيمي به‌عنوان چالش جدي دست‌اندرکاران اين صنعت را درگیر خود نموده است. رئيس كميسيون انرژي مجلس نیز از به صرفه نبودن نرخ‌هاي پايين خبر مي‌دهد و می‌گوید: وقتي نرخ گاز صادراتي به ازاي هر مترمکعب 40 سنت است، قيمت‌هاي پايين گاز هزينه فرصت را براي خوراك افزايش مي‌دهد. بااین‌حال هنوز نرخ خوراك معلوم نيست و توليدكنندگان بين زمين و آسمان معلق‌اند.
دیدگاه متفاوت بهارستانی‌ها
دو عضو مجلس شوراي اسلامي در میزگردی تعيين نرخ گاز خوراك پتروشيمي‌ها را به بحث گذاشتند و تقابل دیدگاه حسيني صدر و حسن نژاد به بحث دامنه داري تبديل شد.
مويد حسيني صدر با انتقاد از نرخ 7 سنتي براي پتروشیمی‌ها آن را رانت بزرگ اين صنعت دانسته و گفت: در قانون هدفمندي يارانه‌ها مقرر شده كه 65 درصد قيمت گاز صادراتي بايد به‌عنوان نرخ خوراك پتروشيمي‌ها تعيين شود، اما دولت اين موضوع را به نفع صنعت پتروشيمي تغيير داد و اجازه داده تا اين تغيير قيمت در مدت 10 سال انجام شود. 
نماینده مردم خوی و چایپاره افزود: وزير نفت در جلسه‌اي كه در كميسيون انرژي مجلس برگزار شد، عنوان نمود که افزايش نرخ خوراك پتروشيمي‌ها تا 18 و 20 سنت هم توجيه دارد. زنگنه گفت كه صحبت آقاي روحاني در مورد فروش ارزان گاز، ارزان‌فروشی در حد 7 سنت نيست.  وي همچنين با اشاره به اينكه نمايندگان مجلس با نرخ 15 سنت موافق هستند، گفت: از تاريخ اول مهر 91 تا پايان سال 92 قيمت خوراك پتروشيمي‌ 13 سنت تعیین‌شده كه اجرا نمي‌شود و ما جلوي سوءاستفاده را در اين زمينه خواهيم گرفت.
رئيس كميته پتروشيمي مجلس با رد قيمت 7 سنتي خوراك پتروشيمي‌ها در قطر گفت: بر اساس آمار مركز پژوهش‌هاي مجلس و مركز مطالعات مجمع تشخيص مصلحت، ميانگين نرخ خوراك پتروشيمي‌ها در دنيا 22 سنت است.
محمدحسن نژاد با رد بد بودن شرايط اشتغال در صنايع بالادستي پتروشيمي كشور گفت: تعيين‌كننده نرخ نهايي خوراك پتروشيمي‌ها كميسيون تلفيق مجلس است كه با بررسي نظرات كميسيون‌هاي مختلف مجلس، وزارت نفت و پژوهش‌هاي كارشناسان اين صنعت، نرخ نهايي را تعيين مي‌كنند.
اما عضو كميسيون اقتصادي مجلس در خصوص قانون هدفمندي يارانه‌ها نيز گفت: در قانون هدفمندي يارانه‌ها آمده است كه 65 درصد قيمت گاز صادراتي بايد به‌عنوان نرخ خوراك پتروشيمي‌ها تعيين شود و با توجه به اينكه قيمت فوب خلیج‌فارس 13 سنت است، اين‌عدد به 7 سنت براي نرخ خوراك پتروشيمي‌ها در كشور مي‌رسد. وي با انتقاد از گراني بیش‌ازحد قيمت خوراك پتروشيمي‌ها گفت: هر چقدر به صنايع بالادستي اين صنعت فشار بياوريم، صنايع پایین‌دست پتروشيمي كه مزيت‌هاي زيادي براي كشور دارند، ديرتر به نتيجه مي‌رسند.
محمدحسن نژاد ادامه داد: نبايد اين نرخ به گونه‌اي تعيين شود كه قيمت خوراك پتروشيمي‌ها در عربستان و قطر پايين‌تر از ما باشد و ما با افزايش خوراك پتروشيمي‌ها تا 20 سنت، موجب تعطيلي اين صنعت در كشور و نيز از بين رفتن صادرات 26 درصدي محصولات پتروشيمي شويم.سرمایه‌ها از پتروشیمی خواهد رفت
یک عضو هیئت‌علمی دانشگاه تهران نیز در نقد كساني كه خواهان گران‌فروشی خوراك پتروشيمي‌ها هستند ، گفت: قريب به 48 ميليون ايراني تحت پوشش بخش عمومي (صندوق‌هاي بازنشستگي نيروهاي مسلح، صندوق بازنشستگي كشوري، صندوق ذخيره فرهنگيان و سهام عدالت قرار دارند. حال اگر در اين ميان چند شخص حقيقي نيز داراي درصد قابل‌توجهی از سهام شركت‌هاي مزبور هستند و اگر اين مالكيت از طريق ناصواب ايجاد شده باشد، راه مقابله با آنان از بين بردن منافع 50 ميليون ايراني نيست.
صادقي مقدم راه مقابله با تعداد محدودي سهامدار بخش خصوصي را وضع سازوکار خاص خود مي‌داند و حتي مي‌گويد: نكته قابل‌توجهی كه براي موافقان گران‌فروشي گاز به صنايع بالادستي اشتباه محاسباتي به وجود آورده تفاوت سود حسابداري و اقتصادي است، درصورتی‌که براي يك سرمايه‌گذار جهت ورود به يك حوزه اقتصادي، بازده سرمايه‌گذاري خود در آن صنعت يعني سود اقتصادي مهم است. موافقان گران‌فروشي نرخ خوراك سود را از تفاضل فروش منهاي بهاي تمام‌شده محصول محاسبه مي‌كنند، درحالی‌که طرف مقابل به هزينه فرصت سرمايه‌گذاري نيز توجه دارد.
مضاف بر اينكه با در نظر گرفتن حجم بازار سرمايه كشور با عنايت به اين موضوع كه سرمايه هميشه هوشمند بوده و سيال به سمت بازاري كه انتظار سوددهي بالاتري از آن مي‌رود حركت مي‌كند، در صورت عدم مزيت در صنعت پتروشيمي اين مبلغ از سمت بازار سرمايه به سمت ديگر بازارها خواهد رفت و جاي ترديد نيست كه بازار سرمايه كشور تنها بازاري است كه در صورت رشد هیچ‌گونه اثر تورمي بر اقتصاد كشور ندارد و ليكن ساير بازارهاي موازي در صورت رشد اثرات تورمي مستقيمي بر اقتصاد و معيشت مردم برجاي خواهد گذاشت.
وی ادامه داد: موافقان‌ گران‌فروشي گاز، به مجتمع‌هاي پتروشيمي در تحليل‌هاي خود ايران را كشوري همچون ساير كشورهاي دنيا در حوزه سرمايه‌گذاري تصور نموده‌اند كه سرمايه‌گذار فقط نياز به عزم سرمايه‌گذاري در يك زمينه را داشته و پس از آن امكان‌پذير بودن آن فقط به‌دست تصميم‌گيرنده است كه آيا‌ خواهان اين سرمايه‌گذاري است يا خير. غافل از اينكه ما، به طور غيررسمي در 35 سال گذشته مورد تحريم بوده‌ايم.
راه حل تعيين قيمت
اين استاد دانشگاه راه‌حل را در پرهيز از قيمت گذاري ساليانه خوراك دانسته و عنوان مي‌كند: تعيين نرخ مشخص براي مدت مشخص مثلاً 5 تا 10 ساله صورت گيرد و يا اينكه از فرمول مشخصي استفاده شود كه بر اساس آن سرمايه‌گذار قادر به برآورد نزديك به واقعيت آن نرخ در سنوات آتي شود.
موضوع ديگر توجه به سود اقتصادي در قيمت‌گذاري به‌جای سود حسابداري است چرا که سرمایه‌گذار به بازده سرمايه‌گذاري خود توجه مي‌كند، نه سود حسابداري و تا افق ايران  1404 ما نيازمند ايجاد نزديك به 70 ميليون تن ظرفيت در اين صنعت هستيم كه براي ايجاد اين ظرفيت با توجه به ارز بر بودن اين صنعت نيازمند سرمايه‌گذاري نزديك به سه برابر نسبت سابق خواهيم بود.