نشریه شماره   177   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

دشواری‌های حفظ معماری روستایی

گروه معماری و دکوراسیون: در برخی از کشورها مخصوصاً در جوامع توسعه‌یافته و مناطق خوش آب و هوا، روستا محل زندگی افراد ثروتمند و بازنشسته است که این امر کارکرد روستا را نیز تغییر داده  و این مورد در استان های شمالی کشور نیز بسیار به چشم می‌خورد و با ساخت ویلاهای شیک که بیشتر توسط افراد غیربومی در زمین های بکر و زیبای شمال صورت می‌گیرد ، استفاده از مصالح ساختمانی صنعتی، چهره روستا را از حالت سنتی خارج کرده است. استان مازندران با دارا بودن 3 هزار روستا، یکی از استان‌هایی است که روستاهای ییلاقی و کوهستانی آن در پی ساخت و سازها و اجرای طرح‌هایی با هدف مقاوم‌سازی دستخوش تغییر و دگرگونی شده و این مناطق بین روستا و شهر سرگردان هستند.
باید بافت قدیمی روستاها حفظ شود
سید علی حجازی مدیرعامل سازمان همیاری و شهرداری های مازندران با بیان اینکه تبدیل روستاهای بزرگ به شهرها در واقع بافت روستایی را از بین می‌برد، گفت: این اقدام سبب تخریب بافت باارزش روستاهای استان می‌گردد.معاون نظارت بر امور زیر بنایی روستاها در استانداری مازندران با بیان اینکه سبک و نوع زندگی در شهرها و به‌ویژه در روستاهای استان تغییر کرده است، گفت: باید بافت قدیمی روستاها حفظ شود و در این مکان‌ها برای از بین نرفتن بافت های با ارزش روستایی یکسری قوانین لحاظ شود. 
در تغییرات روستاها باید به سود و زیان توجه شود
رضا وفادار سورکی معاون امور زیربنایی اداره کل روستای با اشاره به اینکه تغییرات در روستاها نباید به گونه‌ای باشد که از بافت گذشته خود خارج شود، اظهار داشت: در تغییرات صورت گرفته در استان باید بافت روستا و زمین های کشاورزی را مستثنی نموده و به سود و زیان آن توجه شود.وی به وجود بیش از 17 روستای هدف گردشگری تنهادر  استان مازندان  اشاره کرد و افزود: اجرای طرح هادی روستایی در اکثر روستاها توسط بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در حال انجام است که این طرح نیز با کم و کاستی‌هایی همراه می باشد.لازم به توضیح است طرح هادي روستايي طرحی است که ضمن ساماندهی و اصلاح بافت موجود ، میزان و مکان گسترش آتی و نحوه استفاده از زمین برای عملکرد های مختلف از قبیل مسکونی ، تولیدی ، تجاری و کشاورزی ، و تأسیسات و تجهیزات و نیازمندی‌های عمومی روستایی را بر حسب مورد در قالب مصوبات طرح‌های ساماندهی فضا و سکونت‌گاه های روستایی یا طرح‌های جامع ناحیه ای تعیین می نماید.
هرگز به دنبال تغییر معماری روستا نبودیم
مجید هاشمی، مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی مازندران با اشاره به اینکه ؛ارائه تسهیلات مسکن روستایی موجب تغییر در سیمای واحدها شده است، اظهارداشت: هرگز به دنبال تغییر سیما و معماری واحدهای روستایی نبودیم.وی به دو مشکل اساسی سازه‌ای و معماری در روستاها اشاره کرد و افزود: بحث سازه‌ای یا همان مقاوم‌سازی در روستاها برای بنیاد مسکن انقلاب اسلامی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، چون این مسئله با جان و مال مردم در برابر زلزله و آسیب های قهری طبیعت در ارتباط است.هاشمی با بیان اینکه ابتدا سعی شده، فرهنگ مقاوم‌سازی در روستاها ترویج شود، تاکید کرد: در حال حاضر به دنبال حفظ الگوهای معماری و نماهای سنتی با الهام از مصالح سنتی در کشور هستیم. وی اذعان داشت: قبول داریم همزمان می‌بایست 2 مقوله مقاوم‌سازی و معماری روستایی را دنبال می‌کردیم، اما بحث مقاوم‌سازی در روستاها از اهمیت بیشتری برخوردار بوده، خوشبختانه در چند سال اخیر بحث حفظ معماری در بافت باارزش روستاها توسط بنیاد مسکن به‌عنوان متولی بهسازی بافت های باارزش روستایی در دستور کار قرار گرفته است.هاشمی با بیان اینکه به دلیل کمبود منابع اعتباری، اولویت را در بحث مقاوم‌سازی در روستاها قرار دادیم، تصریح کرد: در حال حاضر اجرای معماری سنتی در روستاها نیز در دستور کار قرارگرفته و در نمای ساختمان‌ها این امر صورت می‌گیرد. وی با اشاره به اینکه پیشرفت تکنولوژی و رسوخ تکنیک جدید در ایجاد سرمایش و گرمایش، روستاییان را به سمت الگوهای مدرن سوق داده، افزود: این موارد از دشواری های بنیاد مسکن در حفظ مصالح بومی و معماری سنتی است. با تغییر روزافزون و دگرگونی بافت های سنتی روستایی دیری نخواهد گذشت که از این بافت های اصیل و رویایی، جز یک خاطره و عکس، چیز دیگری باقی نخواهد ماند و حفظ این نمادهای فرهنگی نیازمند تدوین برنامه‌های هدفمند و جامع است.