نشریه شماره   176   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

گودبرداری در منشور شهروندی رئیس جمهور!

مسئولیت کیفری گودبرداری ‌های غیرقانونی و افراطی که در پی فروش تراکم ساختمانی و بالا بردن غیرقانونی ارتفاع ساختمان‌‌ها انجام می‌شود، به عهده کیست؟ در حالی که این اتفاقات به دلیل پیچیدگی‌های حقوقی آن، حادثه‌دیدگان را دچار مشکلات گوناگونی می‌کند، هنوز که هنوز است، برای این سوال که مقصر شهرداری است یا سازمان نظام مهندسی، پاسخ روشنی وجود ندارد!
یک کارشناس مسکن دراین‌باره گفت: در حادثه ریزش گودبرداری خیابان ایران‌زمین، برای اولین بار شورای عالی معماری و شهرسازی حکم مجوز پروژه «ایران‌زمین» را بر علیه مصوبه کمیسیون ماده 5 مبنی بر مجوز ساخت 27 طبقه بالاتر از خط خیابانی ویلاهای مسکونی اطراف پروژه را باطل کرد.
به گفته دکتر محمد عدالت‌خواه باید افراد متخصص و صاحب حرفه از این حرکت صحیح وزیر راه و شهرسازی و معاون شهرسازی و معماری حمایت کنند. اگرچه این تصمیم کمی دیر صورت گرفت اما گامی مثبت محسوب می‌شود. وی افزود: نباید فراموش کرد این پروژه تنها مورد در شهر تهران نیست. نمونه دیگری از این‌گونه برج‌ها که منجر به خرابی و ترک خانه‌های اطراف شده واقع در خیابان شیراز جنوبی در حال احداث است. در آن پروژه نیز تقریباً چنین خطری وجود دارد.
این کارشناس مسکن با بیان اینکه این موضوع نقض حقوق شهروندی است، گفت: پیشنهاد می‌کنم گودبرداری‌ها و اثرات احداث اینگونه برج‌سازی‌ها برای ساکنان آن (حقوق همسایگی) نیز به منشور حقوق شهروندی رئیس‌جمهور، افزوده شود.
کمیسیون ماده 5 فقط به فکر درآمدزایی
عدالتخواه ادامه داد: در این راستا مصوبات کمیسیون ماده 5 نیاز به اصلاحات اساسی دارد و باید متحول شده و قوانین آن به‌روز شود، چون تا زمانی که قوانین تغییر نکرده و حوزه اختیارات آن مشخص نشده، قوانین درست اجرا نمی‌شود.
وی با بیان اینکه کمیسیون ماده 5 فقط به فکر درآمدزایی برای شهرداری است، گفت: 40 میلیون دلاری که بابک زنجانی بابت افزایش طبقات این پروژه پرداخت کرده رقم خوبی برای شهرداری است اما نه در جایی که حقوق همسایگی تحت اختیارات این کمیسیون نادیده گرفته شود.
این کارشناس مسکن ابراز داشت: شاید لازم باشد به‌جای تصمیمات غلط، هزینه‌ها اصلاح شود یعنی در مواردی که پروژه‌ها از ضرورت و اولویت برخوردار نیست اجرا نشود. وی با انتقاد از اینکه قانون جامع ‌شهرسازي ايران مربوط به سال 84 است، بنابراين با توجه به گذشت هشت سال از اين قانون و ضرورت به‌روز كردن آن تازه به مرحله دومین پیش‌نویس خود رسیده است، تاکید کرد: اگرچه حقوقدان بودن اعضای این کمیته را می‌توان اقدام مثبتی ارزیابی کرد اما باید مصوبات کمیسیون ماده 5  نیز تغییر یابد.
عدالت‌خواه با اشاره به شعار امسال روز جهانی شهرسازی و جامعه مهندسان شهرسازی در راستای سیاست های وزیر راه و شهرسازی تحت عنوان «تغییر گفتمان شهرسازی از دولت محوری به شهروند مداری» گفت: اگر شهروند مداری به‌عنوان یک رویکرد عنوان‌شده، باید نماینده گروه‌های متخصص، شوراهای شهر با حق رأی بیشتر حضور داشته باشند و بیشتر به خواسته‌های شهروندان توجه شود.
وی افزود: البته باید پذیرفت که شوراها باید به معنای واقعی آن مردمی باشند نه بر اساس رابطه و ... به‌عنوان مثال در یکی از شهرها شورای شهر بزرگ‌ترین زمین‌دار آن شهر است. یعنی وی برای تفکیک اراضی که خود صاحب آن است تلاش می‌کند، که این‌گونه موارد فاجعه به بار می‌آورد.
سرنوشت برج ایران‌زمین
به گفته محمد سالاری، رئيس كميسيون شهرسازي و معماري شوراي شهر تهران، شوراي عالي شهرسازي بعد از ابطال مجوز برج‌سازی گود ایران‌زمین، به شهرداري و مالك پروژه فرصت بررسي براي تعريف طرحي متناسب با ضوابط شهرسازي داده است.
همچنین طی آخرین گزارش‌ها احمد دنیا مالی، عضو شورای شهر تهران اعلام کرد: املاک اطراف پروژه ایران‌زمین آسیب جدی دیده‌اند که باید جبران شده و منازل تعمیر شود؛ از طرف دیگر برای گودی که ایجاد شده باید تمهیدات جدی اندیشیده شود چرا که اگر گود باز بماند خطرناک است و از طرف دیگر بازگشایی خیابان های اطراف از مسائل مهم است که باید با همکاری شهرداری و شورای عالی معماری و شهرسازی در مورد آن تصمیم‌گیری شود.
با وجود انتشار پی در پی تخلفات ناشی از گودبرداری، این شائبه به وجود می‌آید که ماجرای اینگونه تخلفات به دلیل تعدد و تکرار آن در رسانه‌ها به موضوعی پیش‌پاافتاده تبدیل شده است. در این شرایط بهتر است، کمیته‌ای نظارتی، برای تحقیق و تفحص از نحوه شکل‌گیری اینگونه اقدامات توسط متولیان آن (شهرداری‌ها و دست اندرکاران ساخت‌وساز) تشکیل شود و برای جلوگیری از ادامه این روند مصوبات مدونی را تنظیم و اجرایی کند.