هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   176   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

شناسنامـه فنـی فایـده نـدارد

گروه ساخت‌وساز: سود سرشار ساختمان‌سازی در کشور ما به‌ویژه تهران باعث شده تا در تمام خیابان‌ها و کوچه‌ها ساختمان‌سازی رونق داشته باشد. این سود نامعقول مالکان را به جان خانه‌هایی انداخته که گهگاه یک دهه هم از عمر آنها نمی‌گذرد و بدتر اینکه ساختمان‌های نوساز از نظر کیفی تفاوت چندانی با ساختمان‌های قدیمی که تخریب شده‌اند، ندارند. در ادامه تهیه سلسله گزارش‌هایی از پروژه‌های ساختمانی سطح شهر به سراغ پیمانکار و مالک یکی از این ساختمان‌ها رفتیم:
ترس از درد دل
ساختمان هنوز در مرحله اسکلت بود و ظاهراً به دلیل یک سری مشکلات فعلاً پروژه تعطیل شده بود. تنها در اتاقک کوچکی که برای استراحت کارگران ساختمان در نظر گرفته شده بود، مالک ساختمان و پیمانکار حضور داشتند و جالب اینکه یک نشریه پیام ساختمان هم مهمان اتاقک آنها بود. مالک و پیمانکار می‌گفتند حرف‌هایی برای گفتن دارند اما می‌ترسند که برایشان دردسر بشود چرا که هنوز کارشان با نهاد‌های دست‌اندرکار ساخت و ساز به اتمام نرسیده است. من هم گفتم اسمی از آنها در گزارش نمی‌برم و از این بابت خیالتان راحت باشد.
عملکرد دو گانه مهندس ناظر
در ابتدای کار مالک ساختمان شروع به انتقاد از شهرداری کرد: «تا زمانی که رویکرد شهرداری پول گرفتن باشد، نمی‌توان انتظار زیادی از آنها داشت. تجربه به من ثابت کرده اگر پول داشته باشی می‌توانی دو هفته‌ای پروانه ساخت را بگیری اما پول نداشته باشی، باید حداقل سه ماه صبر کنی.
وی در ادامه با انتقاد از سیاست دوگانه شهرداری‌ها در ساخت و سازهای شهری گفت: ازیک‌طرف شهرداری‌ها کوچک‌ترین حساسیتی بر روی عملکرد مهندس ناظر و کیفیت ساختمان‌ها ندارند و از طرف دیگر به دلیل قوانینی که در گذشته وضع‌شده و ناگزیر به اجرای آن هستند،‌ تناقضاتی را شاهد هستیم؛ مثلاً زمانی که برای پایان کار به شهرداری مراجعه می‌کنیم، عنوان می‌کنند که باید آخرین مرحله گزارش مهندس ناظر و ماقبل آن را بیاورید. درحالی‌که خودشان می‌دانند این گزارش کاملاً صوری است و به‌هیچ‌وجه مطابق با واقعیت نیست. یا مثلاً برای صدور پایان کار تأییدیه بتن ممهور به مهر و امضای مهندس ناظر می‌خواهند درحالی‌که خودشان هم می‌دانند80 درصد بتن‌ها فاقد استاندارد لازم است و جالب است که برای هر کاری که به شهرداری مراجعه می‌کنیم، اعلام می‌کنند باید پایان کارتان را ارائه دهید.
نظام‌مهندسی هم مثل شهرداری است
وی به انتقاد از مراجع و مسئولان دیگر ساخت‌وساز پرداخت و نظام‌مهندسی را هم بی‌نصیب نگذاشت. «نظام‌مهندسی به طور کلی نظارت بر مهندسان را به حال خودش رها کرده و زیر بار هیچ‌چیز نمی‌رود. اگر واقعاً عملکرد مهندسان ناظر هیچ ربطی به‌نظام مهندسی ندارد، چرا مهندسان متخلف به شورای انتظامی نظام‌مهندسی معرفی می‌شوند و نظام‌مهندسی آنها را جریمه می‌کند؟ بنابراین به نظر من نظام‌مهندسی از اساس کار نظارت را رها کرده و دست‌کمی از شهرداری ندارد.
آب رفتن مصالح ساختمانی
وی در ادامه به انتقاد از سازمان ملی استاندارد پرداخت و گفت: متأسفانه بسیاری از واحدهایی که دارای نشان استاندارد هستند، تخلفات آشکاری در تولید مصالح ساختمانی دارند و حتی کار به‌جایی رسیده که تخلفات آنها از کیفیت به کمیت سرایت کرده و شاهد هستیم که برخی مصالح کوچک‌تر از ابعادی هستند که بر روی آنها درج شده است. به طور کلی ما در صنعت ساختمان ضعف نظارتی شدیدی داریم. این عدم نظارت می‌تواند عدم نظارت بر عملکرد مهندسان ناظر، عدم نظارت بر کیفیت مصالح ساختمانی و ... باشد.
فاجعه جوشکاری
نوبت به پیمانکار پروژه رسید تا او هم گلایه‌اش را از صنعت ساختمان اعلام کند. وی به انتقاد از کارگران و استادکاران صنعت ساختمان پرداخت و گفت: متأسفانه اطلاعات برخی کارگران، به‌ویژه جوشکاران از صنعت ساختمان در حد صفر است. حدود دو هفته پیش با یک جوشکار برای انجام اسکلت ساختمان قرارداد بستم؛ جوشکاری که در بین پیمانکاران منطقه بسیار خوشنام است و همه به‌کارش اطمینان دارند. از بد حادثه به ایشان اطمینان کردم و کارها را دستش سپردم. وقتی که کار جوشکاری ستون‌ها به اتمام رسید آمدم تا وضعیت جوش‌ها را بررسی کنم که شوکه شدم؛ تمام ستون‌هایی که آقای جوشکار روی صفحه‌ستون‌ها جوش کرده بود، کاملاً برخلاف نقشه بود و حتی جای ستون‌ها چند سانتی‌متر با آنچه  در نقشه آمده بود تفاوت داشت. مجبور شدم تمام ستون‌ها را از ریشه ببرم و مجدداً کار جوشکاری را به جوشکار دیگری واگذار کنم.
ما دزد نیستیم
وی ادامه داد:‌ این گاف بزرگ بیش از هرچیز به عدم آگاهی و اطلاعات کارگران برمی‌گردد و قطعاً همین کار‌هاست که امثال ما پیمانکارهای تجربی را در چشم بسیاری از افراد تبدیل به کسانی می‌کند که می‌خواهیم شهر را تاراج کنیم و در نظر برخی کمتر از دزد نیستیم؛ بنابراین مجموعه عوامل ساخت‌وساز در شکل‌گیری یک ساختمان بی‌کیفیت موثرند و کنترل همه آنها به تنهایی از عهده پیمانکار خارج است. باور کنید نمی‌شود درآن‌واحد تمام عوامل ساخت‌وساز را کنترل کرد. تنها راه این است که هر کدام از عوامل از کارگر گرفته تا جوشکار و بنا کارشان را به‌درستی انجام دهند و نهادهای متولی به‌کارشان نظارت کنند.
شناسنامه فنی فشار بر مالک است
وی به انتقاد از مسئولانی پرداخت که تمام کیفیت ساخت‌وساز را مشروط به ارائه شناسنامه فنی ساختمان می‌دانند. «روزگاری می‌گفتند اگر تمام ساختمان‌ها را مهندسان نظارت کنند، ما هیچ مشکلی نخواهیم داشت چرا که به تمام ریز و درشت ساختمان‌سازی مسلط هستند. مهندسان ناظر آمدند و فایده نداشت، حتی نظارت بر مهندسان ناظر هم فایده نداشت.» حالا هم می‌گویم شناسنامه فنی هم فایده ندارد. قرار است هرکدام از عوامل آنچه در ساختمان انجام شده است را در بخش مسئولیت‌های خودش ثبت کند. مطمئن باشید «هیچ کس به ماست خودش نمی‌گوید ترش» و هر کس بخش مربوط به خود را با بهترین شکل پر می‌کنند.
وی اضافه کرد: مگر در حال حاضر قانون استفاده از مصالح استاندارد وجود ندارد؟ اما شاهد هستیم که بسیاری از ساختمان‌ها با بی‌کیفیت‌ترین مصالح ساخته می‌شوند و صدای هیچ کس در نمی‌آید. از طرف دیگر تمام عوامل صدور شناسنامه فنی پول می‌خواهند و این پول فشار مضاعف بر مالک ساختمان است.
چرا پول صدور پروانه می‌دهیم
پیمانکار خاطرنشان کرد: یک مالک چند بار باید برای کیفیت ساختمانش پول پرداخت کند. آیا همین پولی که بابت صدور پروانه ساختمانی به شهرداری پرداخت می‌کند، کافی نیست؟! اصلاً این پول در قبال چه خدماتی به شهرداری پرداخت می‌شود؟ به نظر من بهتر است برای 100 ساختمان شناسنامه فنی صادر کنند و بعد این ساختمان‌ها را از نظر کیفی موشکافی کنند، سپس برای تمام ساختمان‌ها طرح شناسنامه فنی بدهند.