شمشير دولبه نفوذ هوا

شمار نشریه : 175

گروه تاسيسات‌: نفوذ هواي بيرون به داخل ساختمان يكي از عمده‌ترين دلايل كاهش آسايش ساكنين است‌. اين مشكل در همه ساختمان‌ها (‌نوساز و قديمي‌) مي‌تواند وجود داشته باشد و مصرف سوخت را تا 25 درصد بالا ببرد‌. نفوذ هوا به داخل ساختمان در مواقع زير روي مي‌دهد‌:
هنگامي كه هواي گرم بالا مي‌رود‌، هواي سرد از لاي درز‌ها وارد ساختمان مي‌شود و جاي آن را مي‌گيرد‌. وجود سقف‌هاي بلند و نورگير‌ها و نيز باز بودن دودكش شومينه‌ها مي‌تواند اين پديده را تشديد كند‌. نيروي باد سبب مي‌شود كه هوا با فشار از لابه لاي درز‌ها وارد ساختمان شود‌. بخاري‌ها با سوزاندن هواي داخل ساختمان و فرستادن آن از راه دودكش به بيرون‌، موجب مكيده شدن هواي سرد بيرون به داخل ساختمان مي‌شوند‌. همنچنين هواكش‌ها‌، كانال‌هاي كولر و دريچه‌هاي تهويه هوا كه گاهي در ساختمان‌ها نصب مي‌شوند‌، باعث خروج هواي داخل ساختمان مي‌گردد و سپس جاي آن را هواي بيرون مي‌گيرد‌.
انسداد مجاري نفوذ هوا
براي اين كار راه‌هاي گوناگوني وجود دارد؛ بسياري از درز‌ها را با نگاه كردن مي‌توان يافت‌. براي اين كار دور تا دور در‌ها و پنجره‌ها را خوب نگاه كنيد و به دنبال درز‌هايي بگرديد كه نور از ميان آنها پيداست‌. هنگامي كه باد مي‌آيد خوب گوش كنيد و ببينيد اطراف در‌ها و پنجره‌ها زوزه مي‌كشد يا نه‌. ببينيد در كنار در‌ها و پنجره‌ها و شومينه‌، حركت هوا را احساس مي‌كنيد يا نه‌. وجود چنين حركتي نشان دهنده اين است كه هوا از آن نقطه وارد ساختمان مي‌شود‌. به حركت پرده‌ها توجه كنيد‌. يك شمع روشن يا يك نوار خيلي باريك كاغذي را به محلي كه به آن شك داريدف نزديك كنيد‌. درصورت لرزش شعله يا نوار كاغذي مطمئن خواهيد شد كه در آن قسمت‌، هوا به داخل ساختمان نفوذ مي‌كند‌.
درزگيري در‌ها و پنجره‌ها
فاصله بين در و چهارچوب آن بايد كاملا درزبندي شود‌. در مورد پنجره‌ها نيز درز بين قسمت بازشو و چهارچوب بايد گرفته شود‌. براي اين كار مي‌توان از درزگير استفاده كرد‌. درزگير‌ها در انواع مختلفي توليد مي‌شوند و قيمت آنها معمولا بسيار پايين است‌. ساده‌ترين نوع اين درزگير‌ها كه بسيار هم ارزان هستند‌، از يك لايه ابر كه بر روي يك نوار چسب نصب شده‌اند‌، تشكيل مي‌شوند‌. عمر اين درزگير‌ها كوتاه‌است و بعد از يك يا دو سال بايد تعويض شوند‌. درزگير‌هاي مرغوبتري نيز توليد مي‌شوند كه البته قيمت‌شان كمي بالاتر است‌، ولي به مراتب بيشتر عمر مي‌كنند‌. نكته مشترك در مورد تمام درزگير‌ها اين است كه همگي در طي مدت عمر‌شان چندين برابر قيمت خود در مصرف سوخت صرفه جويي مي‌كنند‌. در نتيجه استفاده از آنها بسيار مفيد است‌. درزگير‌ها انواع ديگري نيز دارند كه فعلا در كشور ما توليد نمي‌شوند‌. اين درزگير‌ها متناسب با محلي كه قرار است نصب شوند‌، اشكال مختلفي دارند‌. جنس اين درزگير‌ها مي‌تواند از ابر‌، پلاستيك يا لاستيك باشد‌. برخي از درزگير‌ها توسط پيچ به پشت در يا پنجره متصل مي‌شوند‌. اين درزگير‌ها توسط چسبي كه در پشت خود دارند به راحتي دور در يا پنجره نصب مي‌شوند‌. از درزگير‌هاي چسبدار فقط در جا‌هايي مي‌توان استفاده كرد كه سطوح زير چسب صاف باشد و چسب بتواند روي آن بچسبد‌. براي گرفتن درز‌هاي خيلي پهن دور پنجره‌ها يا در‌ها ممكن است به كمك يك نجار يا آهنگر نياز باشد ولي مطمئن باشيد اين كار به زحمتش مي‌ارزد‌. درزگيري در‌ها يا پنجره‌هاي كشويي معمولا مشكل‌تر است‌. براي اين كار درزگير‌هايي ساخته شده‌اند كه بر روي چهارچوب پيچ مي‌شوند و روي درز‌ها را مي‌پوشانند‌. اگر مي‌خواهيد يك پنجره يا در نو بخريد حتما نوعي را انتخاب كنيد كه درزگير توسط خود سازنده روي آن نصب شده باشد‌.
نصب فنر بر روي در‌ها
اگر در‌هايي كه به هواي آزاد يا به فضا‌هاي گرم نشده (‌مانند راه پله‌، انبار و پاركينگ‌) باز مي‌شوند‌، بسته نشوند‌، به هواي سرد اجازه مي‌دهند كه وارد ساختمان شود و به اين ترتيب مقدار زيادي حرارت را هدر مي‌دهند‌. بايد توجه داشت كه هدر رفتن حرارت يعني بالا رفتن هزينه‌ها و افزايش آلودگي محيط زيست‌. فنر‌هايي كه به طور خودكار در را مي‌بندند در انواع مختلفي ساخته مي‌شوند و اين فنر‌ها با بستن در‌، مانع از هدر رفتن حرارت مي‌شوند‌.
پركردن منافذ و شكاف‌ها
جا‌هايي كه احتمال وجود شكاف و منفذ در آنها خيلي زياد است‌، عبارتند از‌: كانال‌هاي كولر و اطراف آنها‌، دور چهارچوب در‌ها و پنجره‌ها‌، اطراف لوله‌هاي آب و گاز و فاضلاب‌، اطراف كولر‌هاي آبي و گازي نصب شده بر روي ديوار يا پنجره‌، بين ديوار‌ها و اجزاي غير بنايي مانند اجزاي چوبي سقف و‌.‌.‌.
براي پر كردن شكاف‌ها و منفذ‌ها مي‌توان از گچ استفاده كرد‌. در جا‌هايي كه مستقيما با هواي باز در تماس هستند يا گچ خوب به آنها نمي‌چسبد مي‌توان از درزگير‌هاي سيليكوني كه در بازار وجود دارند‌، استفاده كرد‌.
مديريت هواي خانه
درست است كه نفوذ هوا به داخل ساختمان هم هزينه‌ها را بالا مي‌برد و هم آسايش ساكنين را مي‌گيرد‌، اما مقدار كمي از آن براي ايجاد هواي سالم در داخل ساختمان ضروري است چراكه بايد هواي تازه براي تنفس ساكنين به اندازه كافي وجود داشته باشد و علاوه بر آن آلودگي‌هاي ايجاد شده در داخل ساختمان مانند دود سيگار‌، دي اكسيد كربن‌، بخار‌هاي ايجاد شده در آشپزخانه و‌.‌.‌. نيز از محيط زندگي خارج شوند‌. تهويه در خنك كردن ساختمان در تابستان نيز اهميت زيادي دارد‌، زيرا در بسياري از مواقع به ويژه شب‌ها هواي بيرون از هواي داخل خنك‌تر است‌. راه چاره اين است كه نفوذ هوا به داخل ساختمان را در كنترل خود درآوريم و به هوا فقط در هنگامي كه لازم است‌، اجازه ورود بدهيم‌. براي اين منظور ابتدا تمام درز‌ها و منافذ غير قابل كنترل را مسدود مي‌كنيم‌، سپس به كمك وسايلي چون هواكش‌هاي قابل كنترل‌، در‌ها و پنجره‌هاي بازشو هوا را در مواقع لازم تهويه مي‌كنيم‌.