نشریه شماره   175   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

پرسش حقوقی

پرسش: آیا با خط زدن عبارت «به حواله کرد» در متن چک می‌توان از نقل‌وانتقال آن جلوگیری کرد؟

پاسخ: برابر قانون ،ممکن است چک در وجه حامل یا شخص معین یا به حواله‌کرد باشد و یا با امضاء در پشت آن به دیگری منتقل شود اما هنگامی که صادرکننده چک با خط زدن عبارت «به حواله کرد» در متن چک ،حق پشت‌نویسی را از کسی که چک در وجه او صادرشده ،سلب می‌کند و دریافت‌کننده هم با پذیرش چک با این وضعیت موافقت می‌نماید، به نظر می‌رسد که شخصیت دارنده چک برای صادرکننده مهم بوده و نمی‌خواهد چک مزبور توسط دیگری دریافت شود . باید پذیرفت که در صورت انتقال این‌گونه چک‌ها به دیگری بانک می‌تواند از پرداخت وجه آن به غیر خودداری کند، اگرچه در این خصوص نظر مخالف هم وجود دارد و عده‌ای معتقدند که چک وسیله پرداخت سریع در امور تجاری است و به‌صرف امضاء و ظهرنویسی قابل نقل‌وانتقال می‌باشد.

پرسش: اگر شخص صادرکننده چک فوت کند آیا بانک می‌تواند تا قبل از تعیین ورثه و بررسی اموال متوفی توسط دادگاه وجه چک را پرداخت کند؟

پاسخ: در این خصوص بانک منعی ندارد زیرا با صدور چک صاحب چک وجه آن را به شخص دیگری واگذار می‌کند و این تصمیم در زمان حیات او بوده است.

پرسش: اگر چک مدت‌دار بوده و تاریخ سر رسید آن بعد از فوت صادر کننده باشد ،مثلاً تاریخ صدور چک 1/5/1390 بوده و سررسید چک 20/7/1391 است و صادرکننده در تاریخ 6/8/1390 فوت نموده است ،در این صورت آیا چنین حکمی جاری است؟

پاسخ: برابر ماده 231 قانون امور حسبی، بدهی های دارای وعده و مدت (موجل) متوفی بعد از فوت او به‌روز می‌شود. ازاین‌رو در این حالت نیز چون چک در زمان حیات متوفی صادرشده و با مرگ او بدهی مدت‌دار او به‌روز خواهد شد لذا بانک باید قبل از تاریخ سررسید وجه چک را به دارنده چک پرداخت کند. از طرفی برابر قانون تجارت ماده (311) اصولاً پرداخت چک نباید وعده داشته باشد ازاین‌رو بانک‌ها باید با فرض موجودی، چک‌های صادره از متوفی در زمان حیات را پرداخت کند.

پرسش:درصورتی‌که یک آپارتمان چندین طبقه یا حتی برجی بر اثر وقوع زلزله یا فرسودگی تخریب شود سهم هر یک از مالکین چگونه محاسبه می‌شود؟

پاسخ : با توجه به اینکه اگر تخریب بر اثر عوامل مختلفی که ذکرشده صورت بگیرد یا فقط زمین آن آپارتمان باقی می‌ماند که به‌صورت مشاع است ، بسته به سند مالکیت افراد و متراژ آپارتمان قبلی بین آنها تقسیم می‌شود.

پرسش :چگونه می‌توان برای خانه‌هایی که سند ندارد و به‌صورت قولنامه‌ای هستند سند تهیه کرد؟

پاسخ: اگر قولنامه قبل از سال 70 باشد از طریق ماده 147 قانون ثبت و اگر بعد از این تاریخ باشد از طریق اقامه دعوی تنفیذ قولنامه و الزام به تنظیم سند رسمی به طرفیت مالک رسمی و واسطه‌ها (با رعایت ترتب ایادی).

پرسش : در فروش سرقفلی مغازه چنانچه صاحب‌ملک حق فروش سرقفلی را تفویض کرده باشد بازهم حضورش هنگام تنظیم قولنامه و سند الزامی و پرداخت درصدی از فروش به صاحب‌ملک اجباری است؟ در این صورت اگر مالک در روند فروش اخلال ایجاد کند چه باید کرد؟

پاسخ: درصورتی‌که مالک به مستأجر دارای حق سرقفلی، اجازه واگذاری منافع استیجاری به غیر را داده باشد رضایت مجدد او شرط نیست و حقی بابت انتقال به او تعلق نمی‌گیرد و شخص راسا اجازه تنظیم قرارداد انتقال را دارد.