بانکدارها برای معماری تصمیم می‌گیرند

شمار نشریه : 175

آرزوافشارزاده
 تاثیرنوسانات اقتصادی بر معماری و شهرسازی ما بر هیچ کس پوشیده نیست.تأثیراتی که گاه معماری را به سمت شکوفایی می برند و گاه موجبات رکود و تحلیل رفتن آن را پدید می‌آورند. در زمینه تأثیر نوسانات اقتصادی بر معماری با مهندس ابوالحسن میرعمادی مصاحبه‌ای داشتیم که در ادامه می‌خوانید.
گفتنی است ابوالحسن میرعمادی مدرك كارشناسي ارشد معماري خود را از دانشكده معماري و شهرسازي دانشگاه ملي (شهید بهشتی) ايران در سال 1353 دریافت کرد.وی متولد 1322 و عضو هيئت امناء و هیئت‌مدیره انجمن مفاخر معماري ايران و همچنین عضو جامعه مهندسان مشاور ايران و عضو مؤسس و مشاور عالي BCD كاناداست.
پیام ساختمان:درباره تأثیر  نوسانات اقتصادی بر معماری بفرمایید.
نوسانات اقتصادی بر روی تشکیلات حرفه‌ای بسیار اثرگذار است.تشکل های حرفه‌ای نیاز به ثبات اقتصادی دارند تا بتوانند در زندگی خود آرامش داشته باشند و تجربیات خود را انتقال دهند. همیشه در طول تاریخ برای اینکه معماری کشوری پیشرفت کند و کیفیت پیدا کند نیاز به ثبات اقتصادی و سیاسی داشته است. شهرسازی و معماری در ایران در دورانی به اوج رسیده و کیفیت معماری بالا رفته که پشت آن ثبات سیاسی و اقتصادی وجود داشته است.
پیام ساختمان:چه راهکاری برای کاهش نوسانات اقتصادی و کم کردن دغدغه معماران برای عدم تحمیل خواسته کارفرمایان وجود دارد؟
این مشکل معماری در کل جهان وجود دارد که ما هم خارج از این سیستم نیستیم. به طور کلی سرمایه‌دارانی که وارد عرصه ساخت‌وساز شده‌اند تصمیم گیران اصلی هستند.جریان پول و جریان ساخت یکی شده، کیفیت و ارزش‌های هنری و معماری کمرنگ شده، این یک مسئله جامع است. آمریکا و کانادا هم همین  گرفتاری‌ها را دارند .
یک دوره‌ای در تاریخ داشتیم که معماری و شهرسازی در اختیار معماران بود و در قسمت تصمیم سازی بسیار موثر بودند، ولی در حال حاضر بانکدارها و سرمایه‌دارها برای کیفیت معماری تصمیم می‌گیرند. معماران وشهرسازان ابزاری در دست سرمایه‌داران شده‌اند. همین موضوع را در ایران نیز می‌بینیم .معماری ما در اختیار بسازوبفروش‌هاست و ساختمان‌ها بدون توجه به مسائل بومی و فرهنگی به وفور ساخته می‌شود.
پیام ساختمان: حال چه باید کرد؟
باید فرهنگ‌سازی شود. هرکشوری به لحاظ شرایط اقتصادی، اقلیمی و فرهنگی  باید فرم معماری خودش را داشته باشد.مثلاً معماری بیمارستان ها در ایران و آمریکا باید متفاوت باشد.درست است که در همه جا  انسان، انسان است و دکتر دکتر،ولی به لحاظ فرهنگی اختلافاتی وجود دارد،چون عیادت و فرهنگ عیادت کننده روی معماری اثر می‌گذارد.مثلاً در بیمارستان های ما عیادت کننده بسیار مهم است.اما در غرب چنین چیزی وجود ندارد. همه این عوامل بر کیفیت معماری ما اثرگذار است اما متأسفانه آن را نمی‌بینیم.
پیام ساختمان:تأثیر اقتصاد در معماری مساجد ما چگونه است؟
بروید ببینید ما در قدیم چگونه مسجد می‌ساختیم در حال حاضر چگونه می‌سازیم! مسجد باید جدای ازبافت مسکونی باشد چون احترام دارد. نه اینکه لابه لای یک سری ساختمان مسجد هم بسازیم. مسجد باید تمرکزی برای انسان به وجود بیاورد. مسجد سپهسالار را ببینید حوض آن 300 متر مربع است. طبیعی است که انسان وقتی آنجا حضور پیدا کند لذت می برد.ما دو نوع اقتصاد داریم؛اقتصاد بلندمدت و روزمره که همه تصمیمات در حوزه معماری بر اساس اقتصاد روزمرگی است.
در اقتصاد سالم و پایدار باید به معماری 300 یا 400 سال بعد هم فکر کرد.مثلاً  به خاطر سرمایه‌گذاری که در 400 سال پیش در شهرهایی مانند اصفهان شده در حال حاضر می‌توان از آنها لذت برد.
مشکل کیفیت معماری ما به مشکل شهرسازی بر می‌گردد. همه ساختمان‌ها مزاحم هم هستند. در همه حوزه‌ها همان طور که پزشکی پیشرفت کرده و دکتر متخصص گوش چشم مغز و ..... وجود دارد باید برای معماری هم این تخصص‌ها ایجاد شود و تشکیلاتی باشد که تداوم داشته باشند تا در کارشان موفق باشند، این تداوم و ادامه تجربه ما را به کیفیت معماری می‌رساند.
در حال حاضر شهرسازی ما روزمره است بر اساس اقتصاد. شهرداری پول لازم داشته باشد تراکم را بالا می‌برد و ناگهان تمام منطقه شمیران به برج تبدیل می‌شود. ما برای استفاده‌های آنی،  محیط‌زیست خود و آیندگان را نابود می‌کنیم. اقتصاد ناسالم در درازمدت  موجب ضرر خواهد بود.