هرهفته شنبه ها - سال سیزدهم

پرتیراژترین نشریه صنعت ساختمان

نشریه شماره   157   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

سیلی ارز بر صورت سیمان

گروه بازار ساختمان: در شماره های گذشته صنعت سیمان را از ابعاد مختلف بررسی کردیم و در جستجوی دلیل منطقی افزایش قیمت سیمان پاسخ‌های مدیر عامل یکی از هولدینگ های سیمانی را به سؤالات دکتر علیشیری معاون وزیر اقتصاد بررسی کردیم. اکنون از ابعاد سرمایه گذاری، این موضوع را با یکی از آگاهان امور به بررسی می‌نشینیم. محمدمهدی رئیس زاده به سؤالات پیام ساختمان در زمینه مباحث صنعت سیمان پاسخ می‌دهد. رئیس زاده نه تنها رئیس کمیسیون سرمایه گذاری و تأمین مالی اتاق بازرگانی تهران مشاور بانکی اتاق بازرگانی ایران است، به مدت چهار سال رئیس هیئت مدیره هولدینگ سیمانی کرمان و مدیرعامل سیمان کرمان بوده و به صنعت سیمان اشراف کامل دارد. علاوه بر این در زمینه صادرات سیمان و واردات قطعات مربوط به صنایع مختلف مصالح ساختمانی فعالیت دارد.

پیام ساختمان: صنعت سیمان که برای مواد اولیه به خارج وابستگی ندارد ،چرا از افزایش نرخ ارز متأثر شد؟

در گذشته بسیاری از واحدهای تولیدی سیمان با استفاده از تسهیلات صندوق ذخیره ارزی توانستند ماشین آلات را وارد کرده و کارخانه های خود را به بهره برداری رساندند. برخی از کارخانه‌ها به این دلیل که از ثبات ارزی مطمئن بودند، قراردادی را بر این اساس که یا عین ارز را بازپرداخت کنند یا معادل ریالی تسهیلات دریافت شده را به بانک تحویل دهند، امضا کردند. در زمان بازپرداخت اقساط تسهیلات ارزی، شرکت‌های سیمان از محل فروش داخلی یا خارجی باز پرداخت اقساط خود را انجام می‌دادند. به این صورت که اکثر شرکت‌ها معادل ریالی اقساط را به بانک عامل تحویل داده و همان بانک عامل با خرید ارز از بانک مرکزی، بدهی ارزی واحد تولیدی را بازپرداخت می‌کرد. اما تفاوت در این است که در آن زمان ارتباط میان بانک مرکزی و بانک‌های عامل برقرار بود ولی زمانی که رابطه بانک مرکزی و بانک‌های عامل در اواسط تابستان 91 قطع شد ديگر اين امكان وجود نداشت. همچنين تغییراتی در مقررات و ضوابط ارزی صورت گرفت و برای بازپرداخت بدهی‌ها نرخ ارز مبادله ای در نظر گرفتند.

پیام ساختمان: تغییر در مقررات و ضوابط ارزی چه تأثیری بر صنعت سیمان گذاشت؟

 برای صنعت سیمان خوب نبود چرا که تسهیلات ارزی اگر به نرخ مرجع هزار میلیارد تومان می‌شد ، ناگهان به 2 میلیارد تومان افزایش یافت. این وضعیت می‌تواند به کاهش حاشیه سود واحدهای تولیدی و شاید زیان منجر شود که نتیجه آن ممکن است به کاهش ارزش و حتی سقوط سهام آنها در بازار سرمایه منتهی شود. مي توان گفت این مشکل بسیاری از واحدهای صنعتی ماست که با منابع ارزی کشور اقدام به سرمایه گذاری کرده‌اند و اصلاً مفروض خوبی نیست.

البتـــه دولت هم درست مي گويد ما باید منابع ارزی را حفظ کنیم و شما ارزی را که دریافت کرده‌اید ، باید آن وام را به صورت ارز بازپرداخت كنيد.اما این را هم باید در نظر گرفت که اگر سرمایه گذار افزایش نرخ ارز را به دو و سه برابر پیش بینی می‌کرد ، سرمایه گذاری توجیه اقتصادی‌اش را از دست می‌داد. البته این شامل واحدهای قدیمی توليد سيمان نمی‌شود ولی واحدهای جدید و خطوط توسعه جدید واحدهای قدیمی که از منابع صندوق ارزی یا منابع ارزی بانک‌ها استفاده کرده‌اند با این چالش مواجهند. در کنار این مشکل ، مسائل تحریم هم بر رشد صادرات و توسعه اين صنعت می‌تواند تأثیر بگذارد.

پیام ساختمان: اما شرکت‌های سیمانی می‌توانند به بازارهای پر تقاضای کشورهای همسایه صادرات داشته و از ارز حاصل از آن که با نرخ آزاد و سه برابر نرخ مرجع است بهره‌مند شوند ؟

هرچند آمار تولید و ظرفیت سازی برای آن افزایش یافته اما یک نکته مهم وجود دارد و آن هزینه انتقال تا بازار صادراتی است. چنانکه می‌دانید کرایه حمل سیمان از مهم‌ترین موانع رشد صادرات سیمان است و از این رو واحدهایی که به مرز (به ویژه مرزهای غربی) نزدیک هستند، مشکل چندانی برای صادرات ندارند و می‌توانند از مزیت صادرات برخوردار باشند. در شرق هم غیر از تفاوت در وصول سریع‌تر مطالبات، همین شرایط وجود دارد؛ غیر از اینکه به دلیل منابع بیشتر، کشور عراق امکان وصول هزینه کالای صادراتی آسان تر از افغانستان است.

پیام ساختمان: میزان صادرات سیمان تنها به کمتر از یک میلیارد دلار محدود شده است ،پس چگونه است که کارخانه های سیمان که در مرکز کشور مستقرند هم به مرزهای چهار گوشه ایران صادرات دارند؟

واحد های سیمانی مرکزي کشور باید با چالش مهمی درگیر شوند. کارخانه‌هایی که در نقاط مرکزی‌ هستند باید به نحوی قیمت تمام شده را مدیریت کنند که بتوانند محصولات خود را به بازارهای خارجی صادر کنند که در نتیجه این تلاش برای حفظ قدرت رقابت ، حاشیه سودشان را کاهش مي دهد. متعاقب آن سود سهامداران این واحدهای تولید سیمان در مقایسه با کارخانه‌هایی که در استان‌های مرزی قرار دارند، کاهش مي یابد.

پیام ساختمان: برای حل این معضل چه راهکاری می‌تواند مطرح باشد؟

 اگر بخواهیم بر این چالش‌ها فائق آیيم و بتوانیم سیمان را به مناطق دور دست و حتی قاره افریقا که نیاز بالایی به این کالای ساختمانی دارد، صادر کنیم باید بتوانیم بر مشكلات حمل سیمان فائق آییم. در اين زمينه شاید لازم باشد ناوگانی خاص حمل و نقل این کالا داشته باشیم. چرا كه حمل و نقل كلينكر با سایر محصولات تفاوت دارد.

از نظر تجهیزات بندری هم امکان حمل يكسره سیمان و کلینکر به کشتی وجود ندارد و باید کالا در محلی دپو و ذخیره شود تا بعد وارد کشتی شود. حال آنکه باید بتوان علاوه بر صادرات به صورت FOB(تحویل روی عرشه کشتی)   امكان حضور در بازارهاي جهاني به روش    CFR‌(تحویل در مقصد) هم وجود داشته باشد.