نشریه شماره   175   دوهفته نامه آرشیو PDF پیام ساختمان

مهندسان بیکارتر می‌شوند

در ماه‌های اخیر بیکاری تدریجی مهندسان شاغل بیش ازگذشته خودنمایی می‌کند. با وجود نیاز شدید کشور به نیروهای تخصصی در حوزه‌ صنعت ساخت و ساز، متاسفانه مشکل عمده‌ در مورد متخصصان این عرصه، روند رو به رشد بیکاری است. این موضوع علاوه بر لطمات زیادی که ممکن است از لحاظ اقتصادی برای خانواده‌های این قشر به همراه داشته باشد، به طور غیر مستقیم گویای کاهش فعالیت‌های ساخت و ساز در این صنعت و زنگ خطری برای حذف نیروی انسانی فعال در کشور است.
یک مهندس عمران با ابراز نگرانی از شرایط فعلی به خبرنگار ما گفت: بیش از یکسال است که به دلیل نبود شغل هر نوع کار متفرقه‌ای برای کسب درآمد انجام داده‌ام. در حال حاضر نیز که بیش از 2 ماه است از طریق رابطه توانستم در یک پروژه راه‌سازی به‌عنوان دستیار معاون دفتر فنی مشغول به‌کار شوم تاکنون 300 هزار تومان حقوق دریافت کرده‌ام و هر لحظه نیز به دلیل ارائه گزارش بروز تخلفات حین کار تهدید به بیکاری می شوم!
مهندس دیگری به پیام ساختمان گفت: این روزها فرصت کاری پیدا نمی‌شود و با توجه به اینکه متأهل هستم برای تأمین معیشت زندگی مجبور شدم به‌عنوان منشی یک دفتر مهندسی مشغول به‌کار شوم. مهندس دیگری با بیان اینکه به دلیل ورشکستگی و متواری شدن کارفرمای پروژه بیکار شده است، اظهار داشت:  بیش از 7 ماه حقوق از آن شرکت طلب دارم و به ناچار مجبور به مسافرکشی شده‌ام.
مدیرعامل یک شرکت ساختمانی نیز به خبرنگار ما گفت: در آگهی‌هایی که برای استخدام مهندس عمران دادیم چیزی نزدیک به 1500 رزومه ارسال شده بود که بالغ بر 70 درصد آنها فوق‌لیسانس و دارای رزومه نسبتاً خوبی بودند. البته به دلیل مراجعه حضوری متعدد از طریق شرکت های کاریابی و ... فرصت مناسبی برای بررسی و مصاحبه پیدا نکردیم، اما برخی حتی با داشتن تجربه و رزومه قوی حاضرند هر کار مرتبطی حتی اگر فراخور آنان نباشند، را انجام دهند.
مهندس دیگری معتقد است: بودجه عمرانی هر سال نسبت به سال های گذشته مرتباً کاهش دارد. خوب معلوم است وقتی بودجه نباشد کار هم نیست. بیشتر پروژه‌های پیمانکاری تعطیل و مهندسان بیکار می‌شوند و تازه باوجود یافتن کار نیز مهندس را می‌توان «سرکارگر پروژه ها» تعریف کرد.
یک فعال ساختمانی با بیان اینکه عدم پرداخت مطالبات به‌موقع بسیاری از شرکت های بزرگ پیمانکاری را دچار ضعف مالی کرده و به ورشکستگی کشانده است، گفت: در حال حاضر نیز تنها شرکت‌هایی که به نوعی از پشتوانه دولتی برخوردار بودند توانستند سرپا بمانند.
آماری از نرخ بیکاری مهندسان وجود ندارد
بر اساس این گزارش، بنا بر اظهارات اخیر بسیاری از کارشناسان این روزها بیکاری پس از مطالبات معوق پیمانکاران، معضل بعدی فعالان صنعت ساخت‌وساز کشور محسوب می‌شود. اگرچه دولت طی سال های گذشته حجم زیادی از منابع بانکی را به سمت پروژه‌های عمرانی و غیرعمرانی از جمله طرح مسکن مهر هدایت کرد و انتظار می‌رفت این اقدام از فشار بیکاری بکاهد اما گزارش‌ها نشان می‌دهد که تلاش دولت بر کاهش نرخ بیکاری قشر مهندسان کافی نبوده ‌است.
در نتیجه طی سال های اخیر  به دلیل اعتبار ناکافی در دستگاه‌های دولتی وضعیت  این فعالان ساختمانی در مرز بحران قرار گرفته و علیرغم نبود آمار دقیق از مهندسان بیکار در سال 92، کارشناسان می‌گویند میزان بیکاری مهندسان فراتر از میزان قابل‌قبول است. کاهش 33 درصدی بودجه عمرانی برای سال 93 نیز تصویری از وضعیت اقتصاد ایران و به تبع آن اشتغال مهندسان در سال آینده دارد که وجود این شرایط نیز آب پاکی را روی دستان فعالان ساخت‌وساز ریخت.
فارغ از این اظهارات، صندوق بین‌المللی پول نیز با انتشار آمار مربوط به نرخ بيكاري در 106 كشور جهان از رتبه بيست و يكمي ايران از اين نظر خبر داد. بر اساس اين گزارش، نرخ بيكاري ايران در پايان سال 2012 به 12.47 درصد رسيده است. همچنین بر اساس گزارش مرکز آمار ایران نرخ بیکاری تابستان سال 1391 رقم 12.4 درصد بود که نسبت به زمان مشابه سال پیش از آن 1.3 درصد افزایش داشت. این یعنی اینکه با یک محاسبه سرانگشتی نرخ بیکاری بالغ بر 5 میلیون و 500 هزار نفر می‌شود. اینکه چه میزان از این تعداد به قشر مهندسان اختصاص دارد بماند، اما شاید مهم تر از آن بیکاری فعالان صنعت ساخت‌وساز و وضعیت نامناسب آنان برای داشتن فرصت ورود به بازار کار باشد. با توجه به اینکه اشتغال‌زایی و کاهش نرخ بیکاری از مهم‌ترین دغدغه‌های دولت جدید عنوان شده است،  ضروری است یکی از اولویت‌ها و اقدامات ضربتی دولت در این حیطه ایجاد اشتغال و معیشت شهروندان باشد.